Kursiv Media зерттеуінше, қазақстандықтар шетелден ақша алғаннан гөрі, өзге елдерге қаражатты әлдеқайда көп жібереді. Бұл – Қазақстан Ұлттық Банкінің (ҚҰБ) 2026 жылғы сәуір айындағы ресми мәліметіне негізделген қорытынды.
Сандарға сүйенсек, сыртқа кеткен қаражат көлемі бізге кірген ақшадан үш есеге жуық көп. Бұл миллиондардың қайда кетіп, қайдан келіп жатқанына қарапайым тілмен көз жүгіртейік.
Шетелден алынған ақша: Мұхиттың арғы жағынан кімдер ақша жібереді?
Елімізге келіп жатқан қаражат көлемі бір қарағанда аз емес – сәуір айында шетелден Қазақстанға жалпы сомасы 16,2 миллиард теңгеден астам қаражат аударылған. Мұнда көшбасшылықты әдеттегідей Ресей бастап тұр. Ол жақтан бір айдың ішінде 3,8 миллиард теңге келген.
Алайда, тізімдегі ең қызықты жайт – екінші орынға АҚШ-тың жайғасуы. Мұхиттың арғы жағынан қазақстандықтарға 2,7 миллиард теңге аударылыпты. Бұл шетелде оқып немесе жұмыс істеп жатқандардың елдегі жақындарына жіберген сәлемдемесі болуы әбден мүмкін. Үштікті 2 миллиард теңгемен Түркия түйіндеп тұр. Сондай-ақ, бізге ақша жіберетін елдердің қатарында Өзбекстан, Германия, Оңтүстік Корея және Қырғызстан бар. Бір қызығы, Еуропадан (Германия) келетін аударымдардың өзі 1,3 миллиард теңгеден асады.
Шетелге жіберілген ақша: Қаражат қайда ағылып жатыр?
Біздің отандастарымыз бір ғана сәуір айының ішінде шетелге 55 миллиард теңгеге жуық ақша жөнелткен. Бұл ақшаның басым бөлігі, нақтырақ айтсақ, 21 миллиард теңгеге жуығы Ресейге кеткен.
Екінші орындағы Өзбекстанға да қомақты сома – 13 миллиард теңге аударылған. Мұны көршілес елдермен арадағы тығыз сауда-саттық байланыстармен және еңбек мигранттарының өз елдеріне жіберген қаражатымен оңай түсіндіруге болады.
Үшінші орында курорттық және сауда орталығы саналатын Түркия (9,1 млрд теңге) тұр. Одан кейінгі орындарда Грузия (3,8 млрд теңге) мен Қырғызстан (1,7 млрд теңге) жайғасқан. Тіпті тізімнің соңында Әзірбайжан мен Қытайға да миллиардтан астам теңге жіберілгенін байқауға болады. Қысқаша айтқанда, Қазақстан ақша қабылдаудан гөрі, оны өзге елдерге «экспорттау» жағынан әлдеқайда белсендірек болып тұр.
Еске сала кетейік, Қаржы министрлігі ел ішіндегі күдікті аударымдарды көп қабылдаған азаматтарға арнайы ескерту хабарламалары жіберіле бастаған
