Қазақстандық Shoqan ерлер киімі бренді әлеуметтік желідегі бір жарнамадан кейін қызу талқыға түсті. Бірнеше ай бұрын жарияланған роликте модель Бораттың бейнесіне енеді. Видео қайта тараған соң, желі қолданушылары қазақстандық брендтің елді жағымсыз стереотиптермен көрсететін кейіпкерді жарнамаға пайдаланғанын сынға алды.
Роликтің 2026 жылғы ақпанда жарияланғаны белгілі болды. Shoqan негізін қалаушы Ұлықбек Шариповтың айтуынша, ол видеоны Instagram-нан көрген кезде өшіруді тапсырған. Алайда ролик TikTok-та қалып қойып, бірнеше айдан кейін әлеуметтік желілерде қайта тараған.
Сын күшейгеннен кейін бренд видеоны өшіріп, ресми түсініктеме берді. Компания Борат бейнесін хайп үшін пайдалануды немесе Қазақстанға, қазақ халқына, мәдениеті мен мемлекеттік тілге құрметсіздік көрсетуді мақсат етпегенін мәлімдеді. Шарипов роликтің қате болғанын мойындап, сынға жауап беруге дайын екенін, бірақ сын мен жаппай қудалаудың арасы бөлек екенін айтты.
Дегенмен, әлеуметтік желі қолданушыларының бір бөлігі бұл түсініктемеге сенбеді. Олардың пікірінше, жарнамалық ролик идея әзірлеу, түсірілім, монтаж және жариялау сияқты бірнеше кезеңнен өтеді. Сондықтан Борат бейнесінің қолданылуын кездейсоқ кеткен қателік деп қабылдау қиын. Ал брендті қолдағандар бір сәтсіз жарнама үшін жылдар бойы құрылған бизнесті толық жоққа шығармауға шақырды.
Shoqan иесі қанша салық төлеген?
ADATA және ашық дереккөздерде ЖК Sharipov-тың соңғы төрт жылда бюджетке жалпы 131,1 млн теңге салық төлегені көрсетіледі.
Жылдар бойынша берілген мәліметке қарағанда, 2022 жылы кәсіпкер 55,5 мың теңге, 2023 жылы 17,5 млн теңге салық төлеген. 2024 жылы төлем көлемі 25,7 млн теңгеге жетсе, 2026 жылы бюджетке 20,6 млн теңге аударылған.
Көрсетілген кезеңдегі ең жоғары төлем 2024 жылға тиесілі. Бұл 2023 жылмен салыстырғанда 8,2 млн теңгеге немесе 46,8%-ға көп. Ал 2026 жылғы салық төлемі 2024 жылмен салыстырғанда 5,1 млн теңгеге азайған.
Алайда ашық деректердегі сандар өзара сәйкес келмейді. Жылдар бойынша көрсетілген төрт төлемді қосқанда 63,8 млн теңге шығады. Бұл жалпы көрсетілген 131,1 млн теңгеден 67,3 млн теңгеге аз.
Сонымен қатар тізімде 2025 жылдың көрсеткіші жоқ. Сондықтан 131,1 млн теңгенің нақты қай кезеңді қамтитыны немесе кейбір жылдардың деректері берілмей қалғаны қосымша нақтылауды қажет етеді.
