Қазақстанда автонесие көлемі күрт төмендеді

Қазақстанда автонесие беру көлемі күрт қысқарды. Банктер қарыз алушыларды іріктеу талаптарын күшейте бастаған. Банктер несие алушыларға қойылатын талаптарды қатаңдата бастады.

Банктер тәуекелі жоғары клиенттерді қатаң іріктеуде

2026 жылдың сәуір айында Қазақстанда берілген автонесиелер көлемі өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 26,6 пайызға қысқарған.

Мұндай деректер Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің есебінде айтылған. Автонесие көлемінің азаюына банктердің тәуекелі жоғары клиенттерді мұқият іріктей бастауы себеп болған. Қаржы ұйымдары клиенттерді бағалау жүйесін қайта қарап, қарыз алушыларға қойылатын талаптарды күшейткен.

Несие нарығындағы жалпы төмендеу

Агенттіктің мәліметінше, қабылданған шаралар мерзімі өткен берешек көлемін азайтып, несие портфелінің сапасын жақсартуға бағытталған.

Жалпы 2026 жылдың сәуір айында қазақстандықтарға 1,57 трлн теңге көлемінде жаңа несие берілген. Бұл өткен жылдың сәуірімен салыстырғанда 5,4 пайызға аз.

Ал кепілсіз тұтынушылық несиелер сегментінде төмендеу қарқыны салыстырмалы түрде баяу болып, 4,3 пайызды құрады.

Автонесиенің қазіргі шарттары

Қазір Қазақстанда автонесиені жылдық 0,1%-дан 35%-ға дейінгі мөлшерлемемен рәсімдеуге болады. Несиенің жылдық тиімді сыйақы мөлшерлемесі (ЖТСМ) нақты банк бағдарламасы мен қарыз шарттарына байланысты өзгеріп отырады. Несие мерзімі кейбір жағдайларда 7 жылға дейін жетеді, ал бастапқы жарна тіпті 0%-дан басталуы мүмкін.

Сонымен қатар, Қазақстанда құрастырылған көліктерге арналған жеңілдетілген автонесие бағдарламасы да жұмыс істейді. Бұл бағдарлама аясында сыйақы мөлшерлемесі шамамен 4% деңгейінде белгіленген.

Банктердің қарыз алушыларға қоятын негізгі талаптары әдеттегідей сақталған. Әдетте автонесие Қазақстан азаматтарына немесе тұрақты тұруға ықтиярхаты бар, тұрақты тіркеуі бар адамдарға беріледі.

Қарыз алушының жасы көбіне кемінде 22 жастан басталады. Несие толық өтелетін сәттегі жоғарғы жас шегі банкке байланысты 63–68 жас аралығында болады. Сондай-ақ банктер соңғы алты айдағы табысты растауды талап етеді.

Сонымен қатар кейбір қаржы ұйымдары клиент бастапқы жарнаны көбірек төлеген жағдайда, табысын растаусыз да несие беруге дайын.

Айта кетейік көлік арзандаған соң қазақстандықтардың автонесиеге қызығушылығы төмендеді. Автонесиеге берілген өтінімдер саны өткен тоқсанмен салыстырғанда 20%-ға қысқарған.