Банктердің таза табысы былтырғыдан 11,6%-ға төмендеді

2026 жылдың тоғыз айында Қазақстанның екінші деңгейдегі банктері 1,812 трлн теңге таза табыс тапты. Былтыр осы кезеңде көрсеткіш 2,050 трлн теңге болған. Осылайша банк секторының таза табысы бір жылда 238,3 млрд теңгеге немесе 11,6%-ға азайды, деп хабарлайды Kursiv Media.

Банктердің биылғы таза табысы жыл басынан бері өткен жылдың сәйкес кезеңіндегі көрсеткіштен тұрақты түрде төмен қалып отыр.

Қаңтардың қорытындысында сектор 198,6 млрд теңге таза табыс тапты. Бұл 2025 жылғы қаңтардағы 228,5 млрд теңгеден 13,1%-ға аз.

Ақпанда жыл басынан бергі жинақталған таза табыс 388,9 млрд теңгеге жетті. Былтырғы сәйкес кезеңде банктер 448,9 млрд теңге пайда тапқан. Айырмашылық – 13,4%.

Наурыздың соңында банктердің таза табысы 592,3 млрд теңгені құрады. Бұл бір жыл бұрынғы 664 млрд теңгемен салыстырғанда 10,8%-ға төмен.

Сәуірде айырмашылық қайта ұлғайды. 2026 жылдың алғашқы төрт айында банктер 795,9 млрд теңге таза табыс тапса, 2025 жылдың сәйкес кезеңінде бұл көрсеткіш 904,5 млрд теңге болған. Төмендеу – 12%.

Мамыр қорытындысында сектордың таза табысы 1 трлн теңгеден асып, 1,036 трлн теңгеге жетті. Дегенмен бұл да былтырғы 1,143 трлн теңгеден 9,4%-ға аз.

Ең үлкен алшақтық жаз айларында байқалды. Маусымда таза табыс өткен жылғы сәйкес кезеңнен 13,3%-ға, ал шілдеде 14,9%-ға төмен болды. Шілде қорытындысында банктер 1,396 трлн теңге пайда тапса, бір жыл бұрын көрсеткіш 1,641 трлн теңгені құраған.

Тамызда айырмашылық 13,6% болды: 2026 жылы – 1,610 трлн теңге, 2025 жылы – 1,864 трлн теңге.

Қыркүйек қорытындысында алшақтық біршама қысқарды. Банктердің жыл басынан бергі таза табысы 1,812 трлн теңгеге жетіп, өткен жылдың сәйкес кезеңінен 11,6%-ға төмен болды.

Осылайша тоғыз айдың барлығында банк секторының жинақталған таза табысы 2025 жылғы деңгейден төмен қалып отыр. Алайда жаздағы 14–15%-дық айырмашылықпен салыстырғанда қыркүйекте алшақтықтың 11,6%-ға дейін қысқаруы сектор табысының өсу қарқыны біршама қалпына келе бастағанын көрсетеді.

Неге табыс азаюда?

2026 жылдың 9 айын 2025 жылдың сәйкес кезеңімен дұрыс салыстырсақ, таза табыс 1,864 трлн теңгеден 1,812 трлн теңгеге төмендеген. Яғни азаюы 52,3 млрд теңге немесе 2,8%.

Негізгі факторлар:

• Резервтерге шығын көбейді. Қамтамасыз етуге қаржы бөлу 1,621 трлн теңгеден 1,981 трлн теңгеге өскен (+22,3%). Резервтерді қалпына келтіруден түскен кірісті есепке алғанда да, резервтердің таза салмағы былтырғы −442,9 млрд теңгеден −618,8 млрд теңгеге дейін нашарлаған. Яғни пайдаға шамамен 176 млрд теңге қосымша қысым түсті.
• Қызметкерлерге шығын +28,9%: 459,8 млрд → 592,6 млрд теңге. Өсім шамамен 132,8 млрд теңге.
• Жалпы шаруашылық шығыстар +35,4%: 254,0 млрд → 343,9 млрд теңге. Қосымша шығын — шамамен 89,9 млрд теңге.
• Комиссиялық бизнестің маржасы қысқарған. Комиссиялық кіріс 2,3%-ға азайып, 661,2 млрд теңге болды, ал комиссиялық шығыс 22,1%-ға өсіп, 305,2 млрд теңгеге жетті.