23 қазанда Ұлттық банк базалық мөлшерлеме бойынша кезекті шешімін жариялайды. Қазір мөлшерлеме 16,25% деңгейінде тұр. Нарық қатысушыларының соңғы сауалнамалары реттеуші ақша-кредит саясатын жұмсартуды жалғастырады деген болжам басым екенін көрсетеді, деп хабарлайды Kursiv.Media.
Қаржыгерлер қауымдастығы сарапшылары 85%-ы төмендеуді күтеді
Қазақстан қаржыгерлері қауымдастығының (ҚҚҚ) қазан айындағы сауалнамасына сәйкес, сарапшылардың 85%-ы 23 қазанда базалық мөлшерлеме төмендейді деп күтеді. Болжам диапазоны – 15,75–16,00%.
Мөлшерлеменің төмендеуін күтіп отырғандардың 71%-ы Ұлттық банк небәрі 25 базистік тармақтық қадам жасап, ставканы 16,00%-ға түсіреді деп санайды. Демек, барлық респондентті есептегенде шамамен 60%-ы дәл осы сценарийге жақын.
ҚҚҚ сауалнамасында келесі 12 айдағы инфляция болжамы да 10,4%-дан 9,7%-ға дейін төмендеген. Ал бір жылдан кейін базалық мөлшерлеме орта есеппен 14,5% болады деген болжам берілген.
Ұлттық банктің макросауалнамасы да төмендеу бағытын көрсетеді
15 қазанда жарияланған Ұлттық банктің MacroSurvey сауалнамасына 14 ұйым қатысқан. Олардың 2026 жылдың соңындағы базалық мөлшерлеме бойынша медианалық болжамы 15,9% болды. Тамыздағы сауалнамада бұл көрсеткіш 16,0% еді.
Сонымен бірге сарапшылар 2026 жылдың қорытындысындағы инфляция болжамын 10%-дан 9,5%-ға дейін төмендетті. 2027 жылға базалық мөлшерлеме 13,3%, ал инфляция 8,3% болады деп күтіледі.
Маңыздысы – бұл Ұлттық банктің өзінің болжамы емес. MacroSurvey тәуелсіз сарапшылар мен нарық қатысушыларының күтулерін жинақтайды.
Мөлшерлемені төмендетуге не мүмкіндік береді?
Басты аргумент – инфляцияның біртіндеп бәсеңдеуі. Қыркүйекте Қазақстандағы жылдық инфляция тамыздағы 9,8%-дан 9,3%-ға төмендеді. Азық-түлік бағасының жылдық өсімі 8,5%-ға, қызметтер инфляциясы 8,9%-ға дейін баяулады.
Бұған қоса теңгенің нығаюы импорттық инфляциялық қысымды жұмсартады. АФК сарапшылары теңгелік активтердің жоғары нақты кірістілігі, валюта сатылымы және мемлекеттік бағалы қағаздарға шетелдік капиталдың келуі ұлттық валютаны қолдап отырғанын атап өтеді.
Неге 50 б.п. емес?
Инфляция төмендегенімен, баға қысымы әлі толық жойылған жоқ. Қыркүйекте азық-түлік емес тауарлардың бағасы бір жылда 11,0%-ға өсті, ал айлық инфляция 0,6% деңгейінде қалды.
Ұлттық банк қыркүйектегі шешімінде инфляциялық тәуекелдер әлі де жоғары екенін атап өткен. Олардың қатарында бюджет пен квазибюджеттік шығындардың өсуі, жанармай бағасы, коммуналдық тарифтер және әлемдік азық-түлік пен энергия бағасының қымбаттау қаупі бар. Бұған қоса реттеуші 2027 жылға инфляция болжамын бұрынғы 5,5–7,5%-дан 6,5–8,5%-ға көтерген.
Сондықтан Ұлттық банктің бірден 50 б.п. төмендеткеннен гөрі, жұмсарту циклін 25 б.п. қадаммен жалғастыруы ықтималырақ.
