32%-дан 77%-ға дейін: Қазақстан алтын резервін қалай ұлғайтты

Жарияланды
Business news бөлімінің аға журналисі
фото: NY

Қазақстанның халықаралық резервтеріндегі алтынның үлесі соңғы он жылда айтарлықтай өсті. 2016 жылы монетарлық алтын жалпы резервтің шамамен 32%-ын құраса, 2026 жылғы қыркүйек соңында оның үлесі 77%-дан асты, деп жазады Kursiv.Media.

Ұлттық банк дерегіне сәйкес, 2026 жылғы қыркүйекте Қазақстанның жалпы халықаралық резервтері 66,4 млрд доллар болды. Оның 51,4 млрд доллары монетарлық алтынға тиесілі. Яғни қазір резервтегі әр 100 доллардың шамамен 77 доллары алтын түрінде сақталып отыр.

Қазақстан резервіндегі алтынның үлесі қалай өсті?
Алтынның халықаралық резервтегі үлесі, %. 2016–2025 жылдар — жыл соңындағы көрсеткіш, 2026 жыл — қыркүйек соңындағы дерек.
25%
50%
75%
32,4%
2016
40,3%
2017
46,5%
2018
65,2%
2019
66,2%
2020
68,5%
2021
58,4%
2022
54,3%
2023
52,0%
2024
72,2%
2025
77,4%
2026*
10 жылдағы өзгеріс 2016 жылы резервтің үштен біріне жуығы алтын болса, қазір оның үлесі төрттен үштен асты.
+45 п.т.
Алтынның долларлық құны
2016 $9,6 млрд
2019 $18,9 млрд
2021 $23,5 млрд
2023 $19,5 млрд
2024 $23,8 млрд
2025 $47,2 млрд
2026* $51,4 млрд
Енді Ұлттық банк алтын үлесін азайтпақ
Алтын резервтің шамамен 77–80%-ын құрап отыр. Ұлттық банк оның үлесін біртіндеп 70%-ға дейін төмендетуді жоспарлап отыр. Мақсат — резерв құрылымын әртараптандырып, валюта мен басқа өтімді активтердің үлесін арттыру.
Дереккөз: Қазақстан Ұлттық банкі. Үлес = монетарлық алтын / халықаралық резервтер × 100%. *2026 — қыркүйек соңындағы дерек. Көрсеткіштер дөңгелектелген.

Он жылда үлесі екі еседен астам өсті

2016 жылы Қазақстанның халықаралық резервтері шамамен 29,7 млрд доллар болса, оның 9,6 млрд доллары алтынға тиесілі еді. Сол кезде алтынның үлесі небәрі 32,4% шамасында болды.

Кейін бұл көрсеткіш тез өсе бастады. 2017 жылы алтын резервтің шамамен 40%-ын, 2018 жылы 46%-ын құрады. Ал 2019 жылдың соңында оның үлесі 65%-дан асты.

2020-2021 жылдары да алтын резервтің басым бөлігін құрап, 2021 жылы үлесі 68%-дан жоғары деңгейге жетті.

Алайда бұл көрсеткіш үнемі өсе берген жоқ. 2022 жылдан кейін алтынның үлесі біртіндеп төмендеп, 2024 жылдың соңында 52%-ға дейін түсті. Сол кезде халықаралық резервтердің жалпы көлемі 45,8 млрд доллар, ал монетарлық алтынның құны 23,8 млрд доллар болды.

Одан кейін жағдай қайта күрт өзгерді. 2025 жылдың соңында Қазақстанның алтын-валюта резервтері рекордтық 65,4 млрд долларға жетті. Ал 2026 жылғы қыркүйекте резервтегі алтынның долларлық құны 51,4 млрд долларға дейін өсті.

Нәтижесінде он жыл ішінде алтынның халықаралық резервтегі үлесі шамамен 32,4%-дан 77,4%-ға, яғни 45 п.т.-ға артты.

Бас банк енді алтын үлесін 70 пайызға дейін азайтпақ

Қазан айында Ұлттық банк төрағасы Тимур Сүлейменов резерв құрамындағы алтынның үлесін шамамен 70%-ға дейін түсіру көзделіп отырғанын мәлімдеді. Оның айтуынша, қазір алтын халықаралық резервтің 80%-ға жуығын құрайды. Мұндай құрылым резервті бір ғана активке шамадан тыс тәуелді етеді.

Сондай-ақ оқыңыз