Қазақстан экспортының 49 пайызы – мұнай

Жарияланды
Business news бөлімінің аға журналисі
фото: NY

Қазақстан экспорттан тапқан әр екі доллардың біріне жуығы шикі мұнайға тиесілі. 2026 жылдың тоғыз айында ел 24 мемлекетке 33,7 млрд доллардың мұнайын сатқан. Ең ірі сатып алушы – Италия: мұнай экспорты құнының үштен бірінен астамы осы елге тиесілі. Kursiv.Media Ұлттық статистика бюросының деректерін талдап, Қазақстан мұнайының қай елдерге және қандай көлемде экспортталғанын анықтады.

Тоғыз айда Қазақстаннан 53,12 млн тонна шикі мұнай 24 елге жөнелтілген. Экспорт құны бойынша ең ірі бағыт – Италия. Бұл елге жеткізілген мұнайдың құны 11,77 млрд долларға жетіп, Қазақстанның шикі мұнай экспортының 34,89%-ын құраған. Яғни мұнай экспортынан түскен әрбір үш доллардың бірінен астамы Италияға тиесілі.

СЫРТҚЫ САУДА

Қазақстан экспортының жартысына жуығы — шикі мұнай

2026 жылғы қаңтар–қыркүйек. СЭҚ ТН 2709 коды бойынша, ақшалай құны.

Жалпы экспорттағы мұнай үлесі49,3%экспорт құны бойынша
Шикі мұнай экспорты33,73млрд АҚШ доллары
Қазақстанның жалпы экспорты68,44млрд АҚШ доллары
Шикі мұнай көлемі53,12млн тонна
Шикі мұнай · 49,3%Өзге тауарлар · 50,7%

Қазақстан 53,12 млн тонна шикі мұнайды 24 елге экспорттаған. Италия, Нидерланды және Францияға мұнай экспорты құнының 56,7%-ы тиесілі.

Қай елге қанша мұнай экспортталды?

Үлес шикі мұнай экспортының ақшалай құны бойынша есептелген.

ЕлСома
млн $
Көлемі
мың тонна
Үлес
Италия туыИталия11 771,0418 339,9934,89%
Нидерланды туыНидерланды3 990,776 608,2111,83%
Франция туыФранция3 363,215 063,109,97%
Греция туыГрекия2 279,663 481,886,76%
Түркия туыТүркия2 038,283 115,396,04%
Испания туыИспания1 961,312 720,205,81%
Сингапур туыСингапур1 424,602 553,884,22%
Румыния туыРумыния1 241,882 249,233,68%
Барлық 24 елді көрсету
Қытай туыҚытай1 183,731 939,763,51%
Корея Республикасы туыКорея Республикасы985,801 429,552,92%
Швейцария туыШвейцария823,251 419,142,44%
Египет туыЕгипет818,141 181,012,43%
Германия туыГермания719,301 120,582,13%
Біріккен корольдігі туыБіріккен корольдігі281,67577,380,83%
Польша туыПольша276,49383,540,82%
Израиль туыИзраиль118,79129,070,35%
Хорватия туыХорватия112,73231,840,33%
Әзірбайжан туыӘзірбайжан109,23183,530,32%
Португалия туыПортугалия82,9389,730,25%
Бруней-Даруссалам туыБруней-Даруссалам70,56130,030,21%
Тайланд туыТайланд37,8177,890,11%
Өзбекстан туыӨзбекстан29,7365,080,09%
Ресей туыРесей7,7617,270,02%
Джорджия туыДжорджия4,738,710,01%

Екінші орында Нидерланды тұр. Бұл бағыттағы экспорт 3,99 млрд долларды немесе жалпы мұнай экспортының 11,83%-ын құрады. Үшінші орындағы Францияға 3,36 млрд доллардың мұнайы жөнелтілген. Оның үлесі – 9,97%. Осы үш елдің жиынтық үлесі 56,7%-ға жеткен. Бұл Қазақстанның мұнай экспорты құнының жартысынан астамы үш нарыққа шоғырланғанын көрсетеді.

Негізгі сатып алушылар қатарында Греция мен Түркия да бар. Грецияға экспортталған шикі мұнайдың құны 2,28 млрд доллар, Түркияға жеткізілім 2,04 млрд доллар болған. Олардың үлесі тиісінше 6,76% және 6,04%-ды құрады. Испанияға 1,96 млрд доллардың мұнайы экспортталған, бұл жалпы көрсеткіштің 5,81%-ына тең.

Азиядағы бағыттардың ішінде Сингапурға 1,42 млрд доллардың, Қытайға 1,18 млрд доллардың және Корея Республикасына 985,8 млн доллардың мұнайы жөнелтілген. Олардың Қазақстанның шикі мұнай экспортындағы үлесі тиісінше 4,22%, 3,51% және 2,92% болды. Ал Румынияға жеткізілім құны 1,24 млрд долларды құрады.

Деректер шикі мұнайдың Қазақстанның сыртқы саудасындағы салмағы әлі де жоғары екенін көрсетеді. Бір ғана тауар тобы жалпы экспорт құнының жартысына жуығын қамтамасыз етіп отыр.

Сондай-ақ оқыңыз