Бидай, алтын және байланыс жабдығы: Қазақстан Орталық Азияға не сатады

Жарияланды
Business news бөлімінің аға журналисі
фото: NY

Өзбекстан мен Тәжікстанға – бидай, Қырғызстанға – алтын, Түрікменстанға – телефон аппараттары мен байланыс жабдығы. Қазақстанның Орталық Азияға сататын тауары елге қарай өзгереді. Бірақ төрт көршімен саудада бір ортақ үрдіс бар: Қазақстан олардың әрқайсысына сатып алғанынан көбірек тауар сатады. Kursiv Media Ұлттық статистика бюросының дерегіне сүйеніп, биылғы тоғыз айда өңірмен сауда қалай қалыптасқанын зерттеді.

Қазақстанның Орталық Азиямен саудасы

2026 жылғы қаңтар–қыркүйек

Тауар айналымы7,85 млрд $ҚР айналымының 6,72%-ы
Экспорт6,07 млрд $ҚР экспортының 8,86%-ы
Импорт1,78 млрд $ҚР импортының 3,68%-ы

Млн АҚШ доллары. Пайыздар Қазақстанның жалпы экспорты мен импортындағы үлесті көрсетеді.

ЕлЭкспортИмпортАйналым
3,268.44.78%1,026.92.12%4,295.3
1,461.32.13%530.61.10%1,991.9
1,070.21.56%83.00.17%1,153.2
265.90.39%141.40.29%407.3

Сауда балансы — +4,28 млрд доллар

Өзбекстан

Тауар айналымы4,295.3млн доллар
Экспорт3,268.4млн доллар
Импорт1,026.9млн доллар

Тауар құны, млн АҚШ доллары

Қазақстаннан экспорт · Топ-10

1Бидай және меслинСЭҚ ТН 1001839.28
2Күнбағыс, мақсары және мақта майларыСЭҚ ТН 1512320.14
3Балғын немесе салқындатылған сиыр етіСЭҚ ТН 0201170.39
4Ыстықтай илектелген жалпақ болатСЭҚ ТН 7208155.97
5Легирленген болат және одан жасалған жартылай фабрикаттарСЭҚ ТН 7224114.60
6Бидай және бидай-қара бидай ұныСЭҚ ТН 110178.37
7Қой және ешкі етіСЭҚ ТН 020467.13
8КүкіртСЭҚ ТН 250362.93
9Суықтай илектелген жалпақ болатСЭҚ ТН 720959.65
10Темір және болат шыбықтарСЭҚ ТН 721458.03

Қазақстанға импорт · Топ-10

1Автокөлік шанақтары және кабиналарСЭҚ ТН 8707131.76
2Ұшқынмен тұтанатын іштен жану қозғалтқыштарыСЭҚ ТН 840788.70
3Алюминий ыдыстарСЭҚ ТН 761281.58
4Алкогольсіз сусындарСЭҚ ТН 220268.08
5Автокөлік бөлшектеріСЭҚ ТН 870838.40
6Азот тыңайтқыштарыСЭҚ ТН 310233.02
7Пияз және сарымсақСЭҚ ТН 070324.81
8Темекі мен никотин өнімдеріСЭҚ ТН 240422.10
9Электр энергиясыСЭҚ ТН 271620.99
10Өрік, шие, шабдалы және алхорыСЭҚ ТН 080918.87

Қырғызстан

Тауар айналымы1,991.9млн доллар
Экспорт1,461.3млн доллар
Импорт530.6млн доллар

Тауар құны, млн АҚШ доллары

Қазақстаннан экспорт · Топ-10

1Өңделмеген және жартылай өңделген алтынСЭҚ ТН 7108327.80
2Сигаралар мен сигареттерСЭҚ ТН 240292.83
3Алкогольсіз сусындарСЭҚ ТН 220285.92
4Мұнай өнімдеріСЭҚ ТН 271084.57
5ЦементСЭҚ ТН 252364.82
6КүкіртСЭҚ ТН 250346.22
7Бидай және бидай-қара бидай ұныСЭҚ ТН 110144.15
8Мұнай коксы, битум және өзге қалдықтарСЭҚ ТН 271339.59
9Дайындалған немесе консервіленген көкөністерСЭҚ ТН 200527.11
10Мастикалар және әрлеу қоспаларыСЭҚ ТН 321422.48

Қазақстанға импорт · Топ-10

1Асыл металдардың кендері мен концентраттарыСЭҚ ТН 2616151.11
2Мұнай өнімдеріСЭҚ ТН 2710125.40
3Көтергіш және тиегіш жабдықСЭҚ ТН 842826.71
4Темір және болат шыбықтарСЭҚ ТН 721422.26
5Пластик қаптама және қақпақтарСЭҚ ТН 392318.25
6Жер қазатын және бұрғылайтын жабдықСЭҚ ТН 843013.82
7Нан және ұннан жасалған кондитерлік өнімдерСЭҚ ТН 190512.71
8Жылтыратылған табақ шыныСЭҚ ТН 700510.67
9Минералды шайырлардан алынған шайыр мен шайыр коксыСЭҚ ТН 270810.59
10Мұнай коксы, битум және өзге қалдықтарСЭҚ ТН 27139.31

Тәжікстан

Тауар айналымы1,153.2млн доллар
Экспорт1,070.2млн доллар
Импорт83.0млн доллар

Тауар құны, млн АҚШ доллары

Қазақстаннан экспорт · Топ-10

1Бидай және меслинСЭҚ ТН 1001262.08
2Темір және болат шыбықтарСЭҚ ТН 7214132.32
3Мұнай газдары және өзге газ тәрізді көмірсутектерСЭҚ ТН 2711115.39
4Күнбағыс, мақсары және мақта майларыСЭҚ ТН 151265.93
5Корунд, алюминий оксиді мен гидроксидіСЭҚ ТН 281851.91
6Телефон аппараттары және байланыс жабдығыСЭҚ ТН 851740.38
7КүрішСЭҚ ТН 100626.18
8Ыстықтай илектелген жалпақ болатСЭҚ ТН 720825.76
9Рапс және қыша майларыСЭҚ ТН 151421.15
10Балғын немесе салқындатылған сиыр етіСЭҚ ТН 020119.40

Қазақстанға импорт · Топ-10

1Мырыш кендері мен концентраттарыСЭҚ ТН 260839.75
2Өңделмеген қорғасынСЭҚ ТН 780118.20
3Кептірілген жемістер және жеміс-жаңғақ қоспаларыСЭҚ ТН 08137.82
4ӘкСЭҚ ТН 25224.36
5Дәптерлер, күнделіктер және есеп кітаптарыСЭҚ ТН 48204.36
6Алкогольсіз сусындарСЭҚ ТН 22022.96
7Балғын немесе кептірілген жүзімСЭҚ ТН 08062.26
8Кілемдер және тоқыма еден жабындарыСЭҚ ТН 57030.64
9Пияз және сарымсақСЭҚ ТН 07030.31
10Минералды мақта және оқшаулағыш материалдарСЭҚ ТН 68060.30

Түрікменстан

Тауар айналымы407.3млн доллар
Экспорт265.9млн доллар
Импорт141.4млн доллар

Тауар құны, млн АҚШ доллары

Қазақстаннан экспорт · Топ-10

1Телефон аппараттары және байланыс жабдығыСЭҚ ТН 8517115.55
2Бидай және бидай-қара бидай ұныСЭҚ ТН 110129.10
3Жіксіз құбырлар және қуыс профильдерСЭҚ ТН 730414.93
4КүкіртСЭҚ ТН 25039.14
5Кофе мен шай сығындылары және солардан жасалған өнімдерСЭҚ ТН 21018.83
6Барит және витеритСЭҚ ТН 25118.36
7Үлкен диаметрлі қара металл құбырларыСЭҚ ТН 73056.21
8АсбестСЭҚ ТН 25245.23
9Макарон өнімдері және кускусСЭҚ ТН 19024.98
10Бидай және меслинСЭҚ ТН 10014.95

Қазақстанға импорт · Топ-10

1Мұнай газдары және өзге газ тәрізді көмірсутектерСЭҚ ТН 271146.89
2Балғын немесе салқындатылған қызанақСЭҚ ТН 070232.96
3Күкірт қышқылы және олеумСЭҚ ТН 280718.02
4Жуғыш заттар және беттік-белсенді заттарСЭҚ ТН 340211.15
5КүкіртСЭҚ ТН 250310.01
6Мұнай өнімдеріСЭҚ ТН 27105.05
7Қаптамалар мен пакеттерСЭҚ ТН 63054.23
8Алкогольсіз сусындарСЭҚ ТН 22022.01
9Өңделмеген синтетикалық талшықтарСЭҚ ТН 55031.87
10Өзге өсімдік материалдарыСЭҚ ТН 14041.32

Дереккөз: ҚР Ұлттық статистика бюросы

Өңірмен сауданың жартысынан астамы Өзбекстанға тиесілі

2026 жылдың қаңтар–қыркүйегінде Қазақстанның Орталық Азиядағы төрт елмен сауда айналымы 7,85 млрд долларға жетті. Соның жартысынан астамы Өзбекстанға тиесілі. Қазақстан бұл елге ең көп бидай сатқан. Ал Өзбекстаннан келген тауарлардың ішінде құны жағынан автокөлік шанақтары мен кабиналары бірінші орында.

Қырғызстанға – алтын, Тәжікстаннан – мырыш кені

Қырғызстанмен саудада Қазақстаннан барған тауарлардың көшін өңделмеген және жартылай өңделген алтын бастады. Қырғызстаннан әкелінген тауарлардың ішінде асыл металл кендері мен концентраттарының құны ең жоғары болды.

Тәжікстанға сатылған тауарлардың ішінде бидай алда тұрса, ол жақтан келген импортта мырыш кені мен концентраттары бірінші орында. Қазақстан Тәжікстанға одан сатып алғанынан 13 есеге жуық көп тауар сатқан.

Түрікменстанмен саудада байланыс жабдығы мен газ алда

Төрт елдің ішінде Түрікменстанмен сауда көлемі ең аз. Қазақстаннан бұл елге сатылған тауарлардың ішінде телефон аппараттары мен байланыс жабдығы бірінші орында тұр. Ал Түрікменстаннан келген импортта мұнай газдары мен өзге газ тәрізді көмірсутектердің құны ең жоғары болды.

Сондай-ақ оқыңыз