![](https://kz.kursiv.media/wp-content/uploads/2022/01/old-image-70367.jpg)
Ресейлік «Татнефть» мұнай компаниясы Бутадиен жобасындағы 100% үлесін Қазақстанмен бірлесіп иелік ете бастады. 2023 жылы «Самұрық-Қазына» Ұлттық әл-ауқат қоры «Бутадиен» бірлескен мұнай-химия кәсіпорнының жарғылық капиталындағы 25 пайыздық үлесін «Татнефть» ЖАҚ сенімгерлік басқаруына берді.
Қордың «Самұрық-Қазына Өндеу» химиялық еншілес ұйымының аудиттелген қаржылық есебінде топтың Бутадиендегі үлесі бірлескен кәсіпорынға 8,5 млрд теңге инвестиция ретінде тиесілі екені көрсетілген. Бұған бірінші болып «Интерфакс» агенттігі назар аударды.
Құжатта «Самұрық-Қазына Өндеу» компаниясы «Татнефть» компаниясының сенімгерлік басқару шарты мен бірлескен қызмет туралы келісім жайын талдап, 2023 жылдың 31 желтоқсанындағы жағдай бойынша ресейлік және қазақстандық компаниялар Бутадиенге бірлескен бақылау жүргізеді деген қорытындыға келгенін нақтылайды.
«2023 жылдың шілдесінде Samruk-Kazyna Ondeu «Самұрық-Қазына» АҚ-дан Samruk-Kazyna Ondeu жарғылық капиталды ұлғайтқаны үшін төлем ретінде Бутадиеннің жарғылық капиталына 25% қатысу үлесін алды»,– делінген қаржылық есепте.
74,3 млн теңге сомасындағы баланстық құн мен жарғылық капиталға жарна құны арасындағы айырмашылық қатысушымен жасалған басқа операцияларда капиталдың бір бөлігі ретінде танылады. Сонымен қатар «Самұрық-Қазына» қоры жарғылық капиталға 51,4 млрд теңге көлемінде қосымша жарна енгізді.
Қаржылық есептерге сәйкес, Бутадиеннің активтері 2023 жылдың соңындағы жағдай бойынша 34,7 млрд теңгені құрайды. Кәсіпорынның таза табысы 315,3 млн теңгені құраса, оның 78,8 млн теңгесі «Самұрық-Қазына Өндеу» АҚ-дан түскен.
2023 жылдың маусымында ҚМГ өзінің 25 пайыздық үлесін «Самұрық-Қазына» қорының бас компаниясына берді. Сол кезде қазақстандық меншік иесінің ауысуы ҚМГ-ны бас компанияға беру арқылы қаржылық жүктемені азайтады деген болатын.
Шикізат шетелдерге экспортталмақ
Бутадиен және оның туындыларын өндіретін бірлескен кәсіпорынды 2021 жылдың қарашасында ресейлік «Татнефть» (75%) және қазақстандық «ҚазМұнайГаз» (25%) бірлесіп құрды. Жобаның құны шамамен 1 млрд долларға алдын ала бағаланып, тараптар жобаны қаржыландырудың нұсқаларын оның ішінде қарыз қаражаты есебінен қарастыруда. 2026 жылы Атырау облысындағы «Ұлттық индустриялық мұнай-химия технопаркі» арнайы экономикалық аймағы аумағында өндірісті іске қосу жоспарлануда.
Қазақстанның Теңіз және Королевское кен орындарынан шикізатты Теңізшевройлға жеткізу және дайын өнімді KamaTyresKZ шина зауытына (Татнефть мен Қазақ Аллур тобының бірлескен кәсіпорны) жіберу жоспарланған болатын. Сонымен қатар бутадиенді Еуропа елдеріне, Ресей, Қытай, Түркия елдеріне экспорттау жоспарлануда.
Интерфакс мұнай-химия зауытының лицензиары американдық Lummus Technology компаниясы екенін түсіндірді. Лицензия кәсіпорынның төрт технологиялық бөлімшелері үшін технология мен негізгі техникаға құқықтарды қамтиды. Нәтижесінде 85 мың тонна изобутилен, 120 мың тонна бутадиен және 40 мың тонна метил-т-бутил эфирі өндірілетіні атап өтілді.
Бұған дейін Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев қуаттылығы жылына 340 мың тоннаға дейін жететін бутадиен шығаратын зауыттың құрылысы 2023 жылдың қарашасында басталғанын айтқан болатын.