2026 жылғы 2 ақпаннан мемлекеттік сатып алу саласында қосылған құн салығы (ҚҚС) белгіленген цифрлық теңгені қолдану пилоттық жобасы іске қосылады. Қаржы министрлігі жоба ережесін бекітті.
Жобада жаңа қосылған құн салығын әкімшілік басқару механизмі енгізіледі: цифрлық теңгедегі қаражаттың бір бөлігі ҚҚС сомасына тең. Ол бюджетке салық төлеу үшін немесе басқа салық төлеушілермен есеп айырысуға ғана жұмсалуы мүмкін. Пилоттық жоба жыл соңына дейін жұмыс істейді.
Жоба мемлекеттік сатып алу келісімшарттары бойынша жұмыс істейтін жеткізушілер, банктер, мемлекеттік кірістер органдары, Ұлттық банк және цифрлық теңге жүйесі операторына қатысты болады.
Жобаның мақсаты – салық міндеттемелерін орындауды жеңілдету және тапсырыс берушілер мен жеткізушілер арасындағы есеп айырысуды ашық әрі көрнекі ету. Қаржы министрлігінің болжамынша, ҚҚС «белгісі бар» цифрлық теңге жалған схемалардың қолданылуын қысқартады және бюджетке салық түсімдерін толық әрі уақытылы қамтамасыз етеді.
Жұмыс принципі қандай?
Жобаға қатысушы жеткізуші банкте цифрлық шот ашады. Мемлекеттік сатып алу келісімшарты бойынша төлем алынғаннан кейін, қаражат цифрлық теңгеге ауыстырылады.
Төлемдер жүргізілгенде, электрондық шот-фактура нөмірі көрсетіледі. Жүйе автоматты түрде цифрлық теңгедегі ҚҚС сомасын «белгілейді».
Төлем жасалмас бұрын жүйе деректердің дұрыстығын тексереді (10 минутқа дейін). Егер бәрі дұрыс болса, банк төлемді орындайды. Қате болса, жеткізушіге хабарлама жіберіледі және төлем түзетілгеннен кейін қайта жіберіледі.
Төленген НДС цифрлық теңгеде Мемлекеттік кірістер комитетінің цифрлық шотына түседі, кейін бұл қаражат Мемлекеттік қазынашылық комитетіне аударылады және Ұлттық банк арқылы бірыңғай шотқа есептеледі.
Цифрлық теңгені Ұлттық банк шығарады және оған қолма-қол ақша сияқты мемлекет кепілдік береді.
