Қазақстанның Рамазан картасы: ең ұзақ ораза қай қалада

Айлардың сұлтаны Рамазан айы басталды. Қазақстанның географиялық ауқымының кеңдігі соншалық – бір өңірде сәресі ішіліп жатқанда, екінші бір өңірде халық әлі тәтті ұйқыда болуы мүмкін. Бүгін, 20 ақпандағы ресми кестеге сүйене отырып KursivMedia еліміздің ораза картасына  талдау жасап көрді.

Инфографика 1: Ораза ұзақтығы

Ораза ұзақтығы: ең ұзақ және ең қысқа күн

20 ақпандағы деректерге сәйкес, Қазақстанда оразаның орташа ұзақтығы – 12 сағат төңірегінде. Дегенмен әр өңірдің өзіндік рекордтары бар:

1. Ең ұзақ ораза: Ақтау қаласында тіркелді – 12 сағат 07 минут. Сондай-ақ Алматы мен Шымкент тұрғындары да осы межеге жақын (12 сағат 7-9 минут).
2. Ең қысқа ораза: Кестедегі мәліметтер бойынша, Петропавл (11 сағат 50 минут) және Қостанай (11 сағат 53 минут) қалаларында күн біршама қысқарақ.
3. Ерекше жағдай: Түркістан мен Тараз қалаларында кешкі уақыттардың ерте көрсетілуіне байланысты, техникалық тұрғыда ораза уақыты 10-11 сағат болып көрінеді, бұл жергілікті уақыт есептеу ерекшеліктеріне байланысты болуы мүмкін.

Шығыстан басталған таң: қай өңір ерте бекітеді?

Қазақстанның шығыс нүктелері күннің алғашқы сәулесін бірінші болып қарсы алады. Ресми кестеге сәйкес, ең ерте ауыз бекіту уақыты Өскемен қаласына тиесілі – таңғы 05:02. Одан кейінгі кезекте Семей (05:12) мен Талдықорған (05:19) тұр.

Ал еліміздің батыс қиырындағы Орал мен Атырау тұрғындары шығыстағы ағайын ауыз бекітіп болғаннан кейін тура 2 сағаттан соң ғана (07:05 – 07:23 шамасында) сәресін ішіп болады. Бұл – Қазақстанның бір шеті мен екінші шеті арасындағы үлкен уақыт белдеуінің айқын көрінісі.

Инфографика 2: Ораза уақытындағы айырмашылық.

Ауызашар уақыты қалай?

Ауызашар уақыты бойынша да айырмашылықтар таңғалдырады. Ең ерте ауыз ашатын қала – тағы да Өскемен (17:01). Ал ең кеш ауызашар ішетін өңір – Каспий жағалауындағы Ақтау қаласы. Мұндағы халық кешкі 19:15-те ғана дастарқан басына жайғасады.

Қызықты дерек: Өскемен мен Ақтау арасындағы ауызашар уақытының айырмашылығы 2 сағат 14 минутты құрайды. Яғни, шығыстағы қазақ кешкі шайын ішіп, құптан намазына дайындалып жатқанда, батыстағы бауырларымыз әлі ауызашарды күтіп отырады.

Өзге мемлекеттердегі ораза ұзақтығы

Өзге мемлекеттердегі ораза ұзақтығы ең алдымен сол елдің географиялық ендігіне (экватордан қаншалықты қашық орналасқанына) байланысты. Қазақстанда ораза орташа есеппен 12 сағат болса, әлемнің басқа нүктелерінде бұл көрсеткіш 10 сағаттан 17 сағатқа дейін ауытқиды.

Дүниежүзі бойынша 2026 жылғы ақпан-наурыз айларындағы жағдайға қысқаша шолу жасасақ:

Солтүстік пен Оңтүстік: Темірқазық пен Оңтүстік Крест арасы

Күн мен түннің теңелуіне жақын уақыт болғандықтан, айырмашылық жаз айларындағыдай (20 сағатқа дейін) тым алшақ емес, бірақ бәрібір сезіледі:

• Ең ұзақ ораза (Солтүстік): Гренландия, Исландия және Скандинавия елдерінде (Норвегия, Швеция) күн ерте шығып, кеш батады. Мұндағы мұсылмандар шамамен 15-16 сағат ораза ұстайды.
• Ең қысқа ораза (Оңтүстік): Оңтүстік жарты шарда қазір күз мезгілі жақындап қалғандықтан, күн қысқа. Чили, Аргентина, Оңтүстік Африка және Жаңа Зеландияда ораза ұзақтығы бар-жоғы 11,5 – 12 сағатты құрайды.

Ислам діні кең тараған елдердегі  жағдай

Ислам әлемінің негізгі орталықтары экваторға жақынырақ орналасқандықтан, оларда уақыт өте тұрақты:

• Мекке және Мәдина (Сауд Арабиясы): Шамамен 13 сағат.
• Түркия (Ыстанбұл): Қазақстанмен ендігі ұқсас болғандықтан, мұнда да ораза 12,5 – 13 сағат маңында.
• Индонезия мен Малайзия: Экваторда орналасқан бұл елдерде жыл бойы күн мен түн тең, сондықтан ораза тұрақты түрде 13 сағат 10-15 минутқа созылады.