Сот Трампқа тосқауыл қойды: тарифтік жоспардың күйреуі нарықты қалай өзгертпек

2026 жылдың ақпан айының ортасы қаржы нарықтары үшін тарихи бетбұрыс кезеңіне айналды. Дональд Трамптың экономикалық доктринасының басты тірегі болған «жаппай тарифтер» саясатына АҚШ Жоғарғы Сотының тосқауыл қоюы әлемдік капитал ағынын қайта бағыттады. Инвесторлар саяси символизм мен нақты нарықтық механизмдердің аражігін ажырата бастады.

Трамптың «Тарифтік соққысы» және Конституциялық шектеу

Президент Трамп 2025 жылы Ақ үйге келгеннен бастап тарифтерді тек сауда құралы емес, АҚШ өнеркәсібін тірілтудің катализаторы ретінде қолданды. Алайда, Жоғарғы Сот Президенттің Конгресс мақұлдауынсыз мұндай шешім қабылдауын заңсыз деп таныды.

Нарықтың реакциясы: Бұл шешім корпоративтік сектор үшін үлкен жеңілдік болды. Шығындардың азаюын күткен инвесторлар акциялар нарығын (S&P 500 +1,10%) жоғары сүйреді.
Фискалдық қауіп: Тарифтерден түсетін бюджет кірісінің азаюы АҚШ мемлекеттік тапшылығын арттыруы мүмкін. Бұл қазынашылық облигациялардың кірістілігін 4,10%-ға дейін көтерді, өйткені нарық облигациялар ұсынысының көбеюін күтеді.

ИНФОГРАФИКА

Тауар нарықтары: Геосаяси қақтығыс пен «Алтын ғасыр»

Тауар нарығындағы басты қозғаушы күш — Таяу Шығыстағы шиеленіс пен АҚШ-Иран қатынасы:

Мұнай (Brent): Апталық өсім +5,87% құрап, баға 71,65 доллар деңгейіне жетті. Трамптың алдағы 10-15 күнде қабылдайтын әскери шешімдері Ормуз бұғазы арқылы тасымалданатын мұнай ағынына қауіп төндіріп тұр. Оған қоса, АҚШ-тағы мұнай қорының 9 млн баррельге азаюы бағаның өсуін қолдады.
Алтын: Бұл аптада алтын бағасы 5 000 доллар психологиялық межесін бағындырып, аптаны 5 099,9 (+1,98%) доллар деңгейінде аяқтады. Доллардың нығаюына қарамастан, инвесторлар геосаяси рисктер мен инфляциядан қорғану үшін «қауіпсіз айлақ» ретінде алтынды таңдап отыр.

Валюта нарығы: Доллардың үстемдігі және Теңгеге қысым

Доллар индексі (DXY) Миран сияқты ФРЖ өкілдерінің қатаң мәлімдемелерінен кейін 97,789 көрсеткішіне дейін көтерілді. Бұл жағдай дамушы нарықтарға, соның ішінде Қазақстанға да салмақ салды:

USD/KZT: Теңге бағамы апта ішінде 0,91%-ға әлсіреп, 499,40 теңге деңгейіне тұрақтады. Бұл 500 теңгелік меже алдындағы үлкен сынақ.
Монетарлық саясат: Қазақстанның базалық ставкасы 18,00% деңгейінде қалып, инфляцияны тежеуге бағытталса, АҚШ-тың ФРЖ ставкасы 3,75% құрап отыр.

KASE және Корпоративтік сектордың жағдайы

Әлемдік индекстердің (Shanghai +1,03%, FTSE 100 +2,73%) өсуіне қарамастан, жергілікті KASE индексі -0,52%-ға төмендеді.

Оң динамика: Мұнай бағасының өсуі аясында «ҚазТрансОйл» (+1,67%) және «ҚазМұнайГаз» (+0,12%) акциялары сәл нығайды.
Теріс динамика: Freedom Holding (FRHC) -6,35% және «Қазақтелеком» (KZTK) -2,23% төмендеу көрсетті.

Қорытынды және болжам

Инвесторлар қазір «сақтықпен қараған оптимизм» күйінде отыр. Тарифтік саясаттың сотта жеңілуі АҚШ экономикасына уақытша дем бергенімен, алдағы апталарда Иранмен арадағы шиеленістің қалай өрбитіні шешуші рөл атқарады. Нарықтар енді Трамп әкімшілігінің Конгресс арқылы жаңа заңдар қабылдау мүмкіндігін бақылауда. Егер жаңа тарифтер енгізілсе, инфляция қайта қарқын алып, алтын мен мұнай бағасының жаңа рекордтар орнатуына себеп болуы мүмкін. Қазақстандық инвесторлар үшін алдағы аптада 500 теңгелік деңгей мен KASE индексіндегі «көгілдір фишкалардың» қалпына келуі басты назарда болады.