Қазақстан сұйытылған газ экспортына салынған тыйымды тағы алты айға ұзартады
Қазақстан Үкіметі ішкі нарықтағы энергетикалық тұрақтылықты сақтау мақсатында сұйытылған мұнай газын (СМГ) ел аумағынан шығаруға қойылған шектеу мерзімін кезекті мәрте ұзарту туралы шешім қабылдады.
2023 жылдың қараша айында алғаш рет енгізіліп, содан бері әр жарты жыл сайын жаңартылып келе жатқан бұл шара отандық тұтынушыларды отынмен үздіксіз қамтамасыз етуге бағытталған.
«Ашық НҚА» порталында жарияланған Энергетика министрінің «Сұйытылған мұнай газын тасымалдаудың кейбір мәселелері туралы» бұйрық жобасына сәйкес, жаңа тыйым 2026 жылдың 14 мамырынан бастап күшіне еніп, алдағы алты ай бойы пропан мен бутанды автокөлік және теміржол көлігімен экспорттауға тосқауыл қоймақ.
«Қазақстан мұнайы мен газы» телеграм-арнасының авторы Олег Червинскийдің пікірінше, ресми биліктің мұндай қадамға баруына еліміздегі газ өндірісі мен өсіп келе жатқан ішкі сұраныс арасындағы теңгерімсіздік тікелей себеп болып отыр.
Мәселен, 2025 жылдың қорытындысы бойынша Қазақстанда жиынтық өндіріс көлемі 3,071 млн тоннаны құрағанымен, бұл көрсеткіш ішкі нарықтың қажеттілігін толық өтеуге жеткіліксіз болып шықты.
Тапшылықтың орнын толтыру үшін былтыр сырттан 26,8 мың тонна өнім импорттауға тура келген. Ішкі сұраныстың қарқынды артуы аясында 2025 жылы елімізден СМГ экспорты жалпы алғанда 6%-ға қысқарды.
Ірі мұнай компанияларына жеңілдік берілген
Дегенмен сарапшының айтуынша, қолданыстағы шектеу шаралары барлық кәсіпорындарға бірдей қолданылмайды. Ерекше құқықтарға ие «Теңізшевройл», «Жайықмұнай» және «ҚазРосГаз» компанияларына заңнамалық деңгейде экспортты жалғастыруға рұқсат берілген.
Статистикалық мәліметтерге сүйенсек, өткен жылы «Теңізшевройл» компаниясы 582 540 тонна, ал «Жайықмұнай» 20 883 тонна сұйытылған газды сыртқы нарықтарға жөнелткен.
Осылайша, Үкімет стратегиялық маңызы бар отын түрін бақылауда ұстай отырып, ірі инвесторлардың мүддесі мен мемлекеттің энергетикалық қауіпсіздігі арасындағы теңгерімді сақтауға тырысуда.
Бұл шешім алдағы жылыту маусымында және көлік саласындағы газ тұтыну көлемі артқан кезеңде нарықтағы бағаның күрт өсуі мен тапшылықтың алдын алудың негізгі құралы болмақ.
Таяу Шығыстағы соғыс салдарынан Еуропада газ бағасы 28%-ға қымбаттаған.
