Таяу Шығыстағы қақтығыс қазақстандық астық саудасына да әсер етеді
Таяу Шығыстағы соғыс Қазақстанның саясатына ғана емес, экономикасына да әсер етеді. Аграрлық нарықтар мен логистикалық тізбектерге қауіп төнді. Депутат Айдарбек Қожаназаров қазақстандық астық өндірушілерді не күтіп тұрғанын түсіндірді.
Иран қазақстандық астықты сатып алады
Қожаназаровтың айтуынша, Иран – қазақстандық бидай мен арпаның ірі сатып алушыларының бірі. Өңірдегі кез келген күрделі қақтығыс бұл жеткізілімдер мен логистикалық тізбектерді бұзуы сөзсіз және бұл сала үшін алаңдатарлық белгі. Соған қарамастан, депутат жағдайға оптимизммен қарайды.
«Шегі жоқ жалғыз нәрсе – адамның тамақ ішуге деген қалауы. Сондықтан, қалай болғанда да, Иранмен қарым-қатынасымыз бұрынғы деңгейге оралады деп ойлаймын», – деді депутат.
Қазақстан Ресейге қарсы: нарықты қалай бөледі?
Журналистер сонымен қатар Орталық Азия нарықтары үшін Ресеймен бәсекелестік туралы өзекті тақырыпты сұрады. Қазақстанның астық өндірушілер одағы бұған дейін Ресеймен талқыланып жатқан шарттарға: оңтүстік нарықтардың орнына ресейлік порттарға қол жеткізу мәселесіне көңілі толмайтынын білдірген болатын. Қожаназаров бұл жерде нақты текетірес жоқ деп санайды.
«Біз үшін дәстүрлі нарықтар – Орталық Азия нарықтары. Бұл жерде мәселе бидайдың сапасы мен бағасында да емес, біздің оларға жақын орналасқанымызда. Олар үшін бізден сатып алу әлдеқайда қисынды», – деп түсіндірді ол.
Оның айтуынша, Ресей мен Қазақстанның өткізу нарықтары әртүрлі. Ресей тарихи түрде Түркия, Мысыр және Шығыс Еуропа елдерімен – төлем қабілеті жоғары және ірі нарықтармен жұмыс істейді. Қазақстан бұрыннан қалыптасқан экономикалық байланыстары бар Орталық Азияға бағытталған.
Жалпы біз бәсекеге қабілеттіміз бе?
Қазақстан Иран нарығы үшін Ресеймен нақты бәсекелесе ала ма деген сұраққа депутат нық жауап берді. Иран үшін бәсекелестік баяғыдан бері жүріп жатыр – Ресей Астрахан порттары арқылы ондаған жылдар бойы астық жеткізіп келеді. Бірақ қазақстандық өндірушілер де берілер емес.
«Егер біз бәсекеге қабілетті болмасақ, бәлкім, әлдеқашан жабылып, мұншама тауар өндірмес едік. Соңғы екі жылда біз өнім экспорты бойынша рекордтар жаңартып жатырмыз», – деп атап өтті ол.
Ресей
Сонымен қатар, Алтайдың астық өңдеушілері Ресей билігін Қытайға экспорттау схемасын өзгертуге шақыруда. Қазір ресейлік бидай Қазақстанға кеkеді, мұнда жемдік ұн болып өңделіп, Қытайға мал шаруашылығына арналған дайын өнім ретінде сатылады.
