Көбі 30 жасқа дейінгі жастар: Қазақстанда құмар ойыншылар саны 700 мыңға жетті
Қазақстандағы құмар ойындар нарығы соңғы он жылда айтарлықтай өсті. Мәселен, 2015–2019 жылдары жыл сайынғы айналым 24 млрд теңгеден аспайтын, ал қазір индустрияның айналымы жүздеген миллиард теңгеге жетті.
Пандемия онлайн-бәс тігу нарығын жылдам дамытты
Finprom.kz дерегі бойынша, құмар ойындар нарығы елдегі ең жылдам өсіп келе жатқан салалардың біріне айналды.
«2020 жыл шешуші кезең болды. Пандемия және адамдардың онлайнға басымдық беруінің әсерінен бәс тігу нарығы бірден алты есеге өсті», – деп атап өтті портал сарапшылары.
Ал 2022 жылы құмар ойындар саласы айтарлықтай қарқынды дамыды. Қызмет көлемі 553,7 млрд теңгеге жетіп, бір жылда 7,5 есе өсті. Содан кейін нарық сәл тұрақталды, бірақ көрсеткіштер әлі де рекордтық деңгейде қалып отыр.
«2023–2025 жылдары сала жыл сайын шамамен 470–480 млрд теңге деңгейінде тұрақтап отыр. Бұл соңғы он жылмен салыстырғанда шамамен жиырма есе көп», – делінген хабарламада.
Шағын компаниялар нарықты жаулап алды
Соңғы жылдары индустрияның құрылымы да өзгерді. Егер бұрын нарықтың негізгі үлесін ірі операторлар алса, қазір шағын компаниялар жағдайды түбегейлі өзгертіп отыр. 2025 жылға қарай олардың нарықтағы үлесі 82%-ды құрады, бұл шамамен 388,3 млрд теңге. Салыстырмалы түрде алсақ, 2019 жылы олардың үлесі тек 11,5% болған.
Қазақстандықтар бәс тігуге бұрынғыдан көп ақша жұмсап жатыр
Ресми мәліметтерге сәйкес, шамамен 700 мың қазақстандық тұрақты түрде бәс тігеді. Бұл ірі облыс орталығы халқының санымен пара-пар.
Алайда бұл көрсеткіш тек ресми нарықтағы ойыншыларды көрсетеді, яғни лицензиясы бар букмекерлік қызметтерді пайдаланатын адамдарды ғана. Шын мәнінде, ойыншылар саны әлдеқайда көп болуы мүмкін.
«Заңды нарықпен қатар, «көлеңкелі» сектор да тез өсіп жатыр. Олар лицензиясыз букмекерлік сайттар мен шетелде тіркелген онлайн-казинолар. Мұндай платформалар Қазақстанда салық төлемейді, ойыншыларды қорғау талаптарын сақтамайды және іс жүзінде жергілікті бақылаушы органдардың бақылауынан тыс орналасқан», – деп атап өтті авторлар.
Блогерлер негізгі жарнама көзіне айналды
Бәс тігу насихаттының негізгі құралдарының бірі – блогерлер мен инфлюенсерлер.
«Құмар ойындарға арналған жарнама көбіне жеке ұсыныстардың артында жасырылып, Instagram, TikTok және Telegram арқылы миллиондаған пайдаланушыларға жетеді. Мұндай контентті әсіресе жастар белсенді түрде тұтынады», – дейді сарапшылар.
Зерттеушілердің мәліметінше, құмар ойынға тәуелді ойыншылардың көпшілігін 30 жасқа дейінгі жастар құрайды.
Бәс тігу кейде несие алуға кедергі болуы мүмкін
ҚР Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің хабарлауынша, банктер букмекерлік шоттарға тұрақты аударымдарды несие жүктемесін бағалау кезінде ескеруі мүмкін. Бұл дегеніміз, кейбір белсенді ойыншылар несие алу мүмкіндігінен айырылуы мүмкін.
Құмар ойындар нарығы енді шағын сала емес
Бүгінде Қазақстандағы құмар ойындар нарығын шағын ойын-сауық саласы деп айтуға келмейді. Бұл сала отбасы бюджетін басқаруға, банктік жүйеге, әлеуметтік тұрақтылыққа және адамдардың психикалық денсаулығына әсер етеді.
Сарапшылардың пікірінше, жарнаманы қатаң реттемей, заңсыз сайттарды бұғаттамаса және тәуелділерге көмек көрсетпесе, бәс тігуге қатысатындар саны одан әрі өседі.
Еске салайық, Қазақстанда лудоманиямен (құмар ойындарға тәуелділікпен) күрес аясында заңнама қатаңдатылды. Енді банктер мен төлем ұйымдарына борышкерлер тізіміндегі (БЖЗҚ бойынша қарызы бар, алимент төлемейтіндер және т.б.) азаматтардың бәс тігуіне шектеу қою міндеттелген. Егер сіздің атыңызда атқарушылық өндіріс немесе банк алдында берешек болса, жүйе автоматты түрде төлемді блоктайды.
