2025 жылы Қазақстанда жерлеу және оған байланысты қызметтердің көлемі 6,4 млрд теңгеге жетіп, бір жыл ішінде 30,6%-ға өсті. Алайда өлім саны шамамен тұрақты болып, тек 0,2%-ға артты. Ал 2026 жылдың ақпан айында жерлеу қызметтері 7%-ға қымбаттады. Бұл туралы Kursiv.media Ranking.kz деректеріне сүйене отырып хабарлайды.
Жерлеу қызметтері нарығының динамикасы
2025 жылы Қазақстанда жерлеу қызметтері мен оған байланысты қызметтердің жалпы көлемі 6,4 млрд теңгені құрады. Бұл одан бір жыл бұрынғы көрсеткіштен (4,9 млрд теңге) 30,6%-ға жоғары. Дегенмен өсімге қарамастан, қазіргі көрсеткіш 2022 жылы тіркелген ерекше жоғары деңгейден әлі де алыс. Сол жылы бұл нарықтың ресми көлемі 13,9 млрд теңге болған.
Қызмет түрі ауылдық жерлерде де дамып келеді
Сонымен қатар ауылдық жерлерде бұл қызмет түрінің қарқынды дамып жатқаны байқалады. Егер 2022 жылы ауылдық аймақтардың үлесіне жерлеу қызметтерінің ресми көлемінің небәрі 0,9%-ы (126,6 млн теңге) ғана тиесілі болса, 2025 жылдың соңына қарай оның үлесі рекордтық 6,4%-ға дейін өсті. Ал ақшалай көлемі үш еседен асып, 406,5 млн теңгеге жетті.
Өлім-жітім көрсеткіштері
Ритуалдық қызметтер нарығының динамикасы өлім-жітім көрсеткіштерімен тек ішінара байланысты. Пандемия кезеңінде өлім саны күрт артқан болатын, 2020 жылы 161 мың адам, ал 2021 жылы 181,2 мың адам қайтыс болды. Кейін Қазақстандағы демографиялық жағдай біртіндеп тұрақтанды.
2025 жылы қайтыс болғандар саны 133,2 мың адамды құрады. Бұл көрсеткіш іс жүзінде 2014–2019 жылдардағы деңгейге сәйкес келеді (жыл сайын орта есеппен 131–132 мың адам).
Соңғы үш жылда өлім-жітім коэффициенті де айтарлықтай өзгермей, 1 мың адамға шаққанда 6,53–6,59 аралығында сақталып отыр. Салыстыру үшін айтсақ, 2020 жылы бұл көрсеткіш 8,58 болса, 2021 жылы – 9,54, ал 2022 жылы – 6,8 адамды құраған.
Аймақтарда баға қалай
2026 жылдың ақпан айының қорытындысы бойынша Қазақстанда жерлеу қызметтерінің бағасы өткен жылдың осы айымен салыстырғанда 7%-ға өсті. Бұл көрсеткіш 2023 жылмен салыстырғанда салыстырмалы түрде қалыпты, сол жылы бағаның жылдық өсуі бірден 30,7%-ға жеткен еді.
Бағаның жылдық өсімі әр аймақта әртүрлі. Ақпан айында ең көп баға өсімі Ақтөбе облысында (20%), Жамбыл облысында (16,9%), Қостанай облысында (15,6%) және Алматы қаласында (14,9%) тіркелді. Ал Ақмола, Атырау, Батыс Қазақстан, Павлодар, Солтүстік Қазақстан, Ұлытау, Абай облыстары мен Астана қаласында баға айтарлықтай өзгермеді.
Нарық өсімінің негізгі себептері
Өткен жылы жерлеу және оған қатысты қызметтердің ақшалай көлемі 30,6%-ға өскенімен, өлім саны тек 0,2%-ға ғана артты. Осыны ескерсек, бұл өсім тек бағаның қымбаттауымен байланысты емес. Бұл көбіне бұрын заңсыз немесе жасырын жүргізілген қызметтердің ресми нарыққа шығуы сияқты себептерге байланысты болуы мүмкін.
