Көрші елдерде жанармай бағасы арзандады
Орталық Азия мен Ресей нарығындағы жанармай бағасы – экономикалық қана емес, әлеуметтік маңызы бар тақырып. Соңғы сегіз айдың ішіндегі (2025 жылдың шілдесі мен 2026 жылдың наурызы аралығы) деректерге көз жүгіртсек, аймақтағы баға саясатының айтарлықтай өзгергенін байқаймыз. Kursiv Media көрші елдердің жанармай бағасын талдап көрді.
Көршілермен салыстырғанда біздегі жағдай қандай? Сандарды сөйлетіп көрейік.
Көрші елдердің қайсысында қымбат?
2026 жылдың наурызындағы жағдай бойынша, Қазақстан (Астана) өңірдегі ең арзан жанармай бекеті болып қалып отыр. Алайда көршілермен арадағы алшақтық әлі де жоғары.
- Өзбекстан (Ташкент) : Мұнда жанармай бағасы ең жоғары. АИ-92 маркалы бензин Ташкентте 443,3 теңге, бұл Астанадағы бағадан (237 тг) тура 87%-ға қымбат.
- Қырғызстан (Бішкек): Бішкектегі АИ-92 бағасы 406,4 теңгені құрайды. Бұл бізден 71,5%-ға жоғары көрсеткіш.
- Ресей (Мәскеу): Солтүстік көршімізде АИ-92 бензині 378 теңге шамасында. Бұл Қазақстанмен салыстырғанда 59,5%-дық айырмашылықты көрсетеді.
Дизель отыны бойынша да жағдай ұқсас: Ташкенттегі баға (506,4 тг) Астанамен (333 тг) салыстырғанда 52%-ға жоғары.
Сегіз айлық серпіліс: баға қалай өзгерді?
Енді ең қызықты бөлімге ойыссақ. 2025 жылдың 7 шілдесі мен 2026 жылдың 25 наурызы аралығындағы баға динамикасын талдайық. Осы уақыт ішінде Қазақстан нарығында бағаның біртіндеп өсуі байқалды, ал көршілерде баға салыстырмалы түрде тұрақты немесе теңгемен шаққанда сәл төмендеген.
Баға өзгерісінің салыстырмалы кестесі (АИ-92):
| Ел | 2025 жыл (шілде) | 2026 жыл (наурыз) | Өзгеріс (теңгемен) | Өзгеріс (%) |
| Қазақстан | 215,00 тг | 237,0 тг | +22,0 тг | +10,2% |
| Өзбекстан | 442,48 тг | 443,3 тг | +0,82 тг | +0,2% |
| Қырғызстан | 399,60 тг | 406,4 тг | +6,8 тг | +1,7% |
| Ресей | 384,22 тг | 378,0 тг | -6,22 тг | -1,6% |
Негізгі тенденциялар:
- Қазақстандағы қарқын: 8 айдың ішінде ең көп қымбаттау бізде тіркелді. АИ-92 бағасы 10,2%-ға, ал АИ-95 бензині 13,1%-ға (273,2-ден 309 теңгеге дейін) өскен. Бұл ішкі нарықтағы бағаны көршілерге жақындату саясатының нәтижесі болуы мүмкін.
- Ресейдегі «арзандау»: Мәскеуде теңгемен шаққанда бағаның 1,6%-ға төмендеуі жанармайдың нақты арзандауынан емес, көбіне теңге мен рубль бағамының ауытқуынан болуы ықтимал.
- Тұрақтылық: Өзбекстан мен Қырғызстанда баға айтарлықтай өзгермеген (1-2% төңірегінде).
Қазақстан әлі де көршілеріне қарағанда бензинді 1,5-1,8 есе арзан сатып отыр. Алайда соңғы 8 айдағы бағаның 10-13%-дық өсу қарқыны біздегі бағаның «төменгі шектен» біртіндеп көтеріліп келе жатқанын аңғартады. Көрші елдердегі бағаның жоғары болуы контрабанда қаупін сейілтпейді, демек алдағы уақытта да бағаның теңесу процесі жалғасуы мүмкін.
Еске сала кетейік, Kursiv.Media Қазақтанның ірі қалаларында жанармай бағасын анықтаған болатын.
