Күн жылынып, табиғат аясына шығушылар көбейген кезде, ең басты қауіптің бірі – кенелер белсенді бола бастайды. Kursiv Media Қазақстанның Зоология институтының ақпаратына сүйеніп, кенелердің адам денсаулығына тигізер зияны мен олардан сақтану жолдары туралы маңызды мәліметтерді ұсынады.
Кенелер қай жерде және қашан қауіпті?
Кенелер тек орманда емес, қала ішіндегі саябақтарда, скверлерде, далалы аймақтарда және саяжайларда да кездеседі. Олар ағаштан секірмейді, көбіне биіктігі 1–1,5 метрге дейінгі шөптер мен бұталарда мекендейді.
- Белсенділік кезеңі: сәуірден қазанға дейін.
- Шыңдалу кезеңі: бірінші толқын – мамыр-маусым, екінші толқын – тамыз-қыркүйек.
Қазақстанда кененің 42 түрі мекендейді. Олар энцефалит, Лайма ауруы (боррелиоз), туляремия және Конго-Қырым геморрагиялық қызбасы сияқты қауіпті инфекцияларды таратады.
Сақтану шаралары: Табиғатқа шығар алдында не істеу керек?
Кене шағуын болдырмау үшін келесі ережелерді сақтаңыз:
- Киім таңдау: Ашық түсті, жабық киім киіңіз (ашық түстен кенені тез байқауға болады). Жеңдері білекке тиіп тұруы керек, ал шалбардың етегін шұлықтың ішіне салған абзал.
- Қорғаныс құралдары: Арнайы репелленттерді немесе кенені өлтіретін акарицидтік заттарды пайдаланыңыз.
- Серуен кезінде: Биік шөптен аулақ болып, соқпақ жолдың ортасымен жүріңіз. Әр 30 минут сайын өзіңізді және қасыңыздағы адамдарды тексеріп отырыңыз.
Кене шағып алса не істеу керек?
Егер дененің бір жеріне кене қадалып қалғанын байқасаңыз, сабыр сақтап, келесі әрекеттерді орындаңыз:
- Кенені қолмен езбеңіз! Бұл инфекцияның жұғу қаупін арттырады.
- Дереу алып тастаңыз: Мүмкіндік болса, медициналық мекемеге барыңыз. Егер өзіңіз алсаңыз, жіппен немесе пинцетпен кененің басынан ұстап, ақырын айналдыру қозғалысымен суырып алыңыз.
- Залалсыздандыру: Шаққан жерді антисептикпен (спирт, иод) өңдеңіз.
- Сараптама: Тірі кенені құтыға салып, зертханаға тексеруге өткізген дұрыс.
- Дәрігерге көрініңіз: Алдағы бірнеше апта ішінде денсаулығыңызды қадағалап, дене қызуы көтерілсе немесе бөртпе пайда болса, дереу дәрігерге хабарласыңыз.
Серуеннен қайтқан соң тек өзіңізді емес, үй жануарларын да мұқият тексеріңіз. Егер иттен немесе мысықтан кене тапсаңыз, ветеринар маманға хабарласқан жөн.
