Кеме иелері АҚШ пен Иран арасындағы атысты тоқтату туралы келісімнің егжей-тегжейін зерттеуге жедел кірісті. Бұл құжат Парсы шығанағында қамалып қалған 800-ден астам кеменің тағдырын шешіп, стратегиялық маңызы бар Ормұз бұғазын уақытша бұғаттан босатуы мүмкін.
Дағдарыстың себебі мен салдары
Bloomberg агенттігінің хабарлауынша, ақпан айының соңында АҚШ пен Израильдің соққыларынан кейін Иран аймақтағы бақылауды барынша күшейткен болатын.
Соның салдарынан әлемдік нарықта энергия ресурстарының бұрын-соңды болмаған тапшылығы байқалды. Мыңдаған теңізші мен бағалы жүктердің қауіпсіздігіне кепілдік болмағандықтан, іс жүзінде кеме қозғалысы тоқтап қалған.
АҚШ президенті Дональд Трамп белгілеген мерзім аяқталуға санаулы сағаттар қалғанда, қос тарап бұғаз жұмысын қайта жандандыру үшін атысты тоқтату туралы мәмілеге келді.
Шешілмеген түйткіл мен қарама-қайшы мәлімдемелер
Келісімге қол қойылғанымен, оның негізгі шарттары әлі де бұлыңғыр. Иран тарапы бұғаздан қауіпсіз өту жолы өз қарулы күштерімен үйлестіріле отырып, екі апта ішінде «техникалық шектеу» аясында қамтамасыз етілетінін айтады. АҚШ Президенті Дональд Трамп бұғаздың «толық, дереу және қауіпсіз ашылатынын» салтанатты түрде жариялады.
Сонымен қатар, транзит төлемдерінің көлемі және келісімнің нақты қай сәттен бастап күшіне енетіні әлі де белгісіз. Трамп әлеуметтік желідегі парақшасында АҚШ-тың «кептелісті реттеуге көмектесетінін» және көлік қозғалысын бақылау үшін аймақта қала беретінін атап өтті.
Кеме иелерінің реакциясы: Сақтықпен қабылданған оптимизм
Жапонияның кеме иелері қауымдастығы сияқты ірі салалық топтар бұл жаңалықты жақсы нышан ретінде қабылдағанымен, әзірге асығыс шешім шығармай отыр. Олар алдымен келісімнің барлық қыр-сырын зерттеп, содан кейін ғана өз мүшелеріне нақты нұсқаулықтар бермек.
Сарапшылардың пікірінше, тіпті жағдай оңалған күннің өзінде, тасымалды толық қалпына келтіру үшін біраз уақыт қажет. Бейбіт уақытта бұғаз арқылы күніне 135-ке жуық кеме өтсе, қазір бұл көрсеткіш нөлге жуықтаған. Сондықтан 800 кеменің «тұтқынынан» құтылуы бірнеше күнге емес, апталарға созылуы мүмкін.
