Қазақстанның қаржы нарығындағы ірі ойыншылар мен кәсіби сарапшылар 2026 жылдың сәуір айына арналған болжамын ортаға салды. Қазақстан қаржыгерлер қауымдастығы жүргізген сауалнама нарықтың нақты «көңіл-күйін» көрсететін маңызды құрал. Биылғы сәуір айында сарапшылардың пікірі біршама оң бағытқа ойысқан, оған әлемдік нарықтағы мұнай бағасының қымбаттауы мен макроэкономикалық жағдайдың біртіндеп түзелуі басты себеп болып отыр.
Мұнай қымбаттаса, экономиканың тынысы ашылады
Әлемдік геосаяси жағдайлар, әсіресе, Таяу Шығыстағы шиеленістер мұнай жеткізуге қауіп төндіріп тұрғанымен, Қазақстан үшін экономикалық тұрғыдан тиімді болып шықты. Сарапшылар алдағы бір жылда Brent маркалы мұнайдың бағасы барреліне 83,7 доллар деңгейінде болады деп болжап отыр. Мұнай бағасының жоғары болуы ел бюджетіне түсетін табыстың артуына және сауда теңгерімінің жақсаруына тікелей әсер етеді. Осы оң өзгерістердің нәтижесінде ел экономикасының өсімі алдағы 12 айда 5%-ға жетеді деген сенім ұялап отыр.
Доллар бағамы: теңге позициясын бекіте түспек пе?
Валюта нарығындағы соңғы жаңалықтар теңге ұстаушылар үшін көңіл көншітерлік болып тұр. Қаржыгерлердің болжамы бойынша, жақын арада доллар бағамы 490 теңге айналасында тұрақтайды, ал бір жылдық межеде ол 526 теңгеден аспауға тиіс. Бұл соңғы бір жарым жыл ішіндегі ең жақсы көрсеткіштердің бірі. Теңгенің мұндай нық тұруына Ұлттық банктің нарыққа тұрақты қолдау көрсетуі мен шетелдік инвесторлардың қазақстандық мемлекеттік қағаздарға деген қызығушылығының артуы үлкен септігін тигізіп отыр. Еске сала кетейік, 7 сәуірде JP Morgan Астана қаржы орталығында кезекті ноталарды шығарды.
Неліктен Ұлттық банк мөлшерлемені төмендетуге асықпайды?
Инфляция қарқыны біртіндеп баяулап, алдағы жылға арналған болжам 11%-ға дейін төмендегенімен, Ұлттық банк әзірге сақтық танытуда. Сарапшылардың басым бөлігі 24 сәуірде өтетін отырыста базалық мөлшерлеме 18% деңгейінде қалады деп есептейді. Бұған себеп коммуналдық қызмет тарифтері мен жанар-жағармай бағасының көтерілу қаупінің әлі де сейілмеуі. Орта мерзімді перспективада ғана мөлшерлеме 16,5 пайызға дейін төмендеуі мүмкін, бірақ бұл процесс өте абайлап жүргізілмек.
Қаржы нарығындағы жалпы ахуал мен күтілетін болжам
Қорыта айтқанда, 2026 жылдың сәуірі қаржы нарығы үшін біршама тұрақтылық пен үміт сыйлайтын ай болғалы тұр. Мұнайдың қымбаттауы мен теңгенің нығаюы инфляциялық қысымды азайтып, халықтың сатып алу қабілетін сақтауға көмектеседі. Дегенмен, әлемдік нарықтағы белгісіздіктер мен ішкі баға өсімі тәуекелдері сақталғандықтан, қаржыгерлер нарықтың «қызуын» бақылауда ұстауды жөн көреді. Бұл жағдайда теңге активтерінің тартымдылығы жоғары болып қала береді, ал экономика біртіндеп өз қалыпты арнасына түсе бастайды.
