Ормұз бұғазы арқылы өтетін теңіз қатынасы қазір толық тоқтап тұр деуге болады. Өйткені Иран мен АҚШ арасындағы текетірес салдарынан екі тарап қоршауды (блокада) алғысы жоқ.
Соңғы аптада болған қақтығыстардан кейін бұл маңызды су жолы қаңырап бос қалды. Bloomberg мәліметтеріне сүйенсек, бұғаздан тек саусақпен санарлық кішкентай жүк кемелері мен бірді-екілі танкер көрінгенімен, негізгі сауда ағыны мүлдем тоқырап қалған.
Келіссөз тығырыққа тірелді
Екі ел арасындағы жағдайды бейбіт жолмен шешу әрекеті тағы да сәтсіздікке ұшырады. АҚШ президенті Дональд Трамп Иран тарапының ұсынысын жеткіліксіз деп тауып, Исламабадтағы жоспарланған кездесуден бас тартқаннан кейін, бейбіт келіссөздер тоқтап қалды.
Бұған жауап ретінде Иран президенті Мәсұд Пезешкиан қысым мен қоршау жағдайында ешқандай келіссөзге келмейтінін және дұшпан әрекеті тоқтамайынша, қайта сенім орнамайтынын қатаң ескертті.
Иран мұнайының тұрып қалуы және АҚШ қысымы
Иран алып танкерлеріне миллиондаған баррель мұнай толтырып қойғанымен, оларды сыртқа шығаруға мүмкіндігі болмай отыр. Спутниктен алынған суреттер Харг аралы маңында жиырмаға жуық алып кеменің қозғалыссыз қаңтарылып тұрғанын көрсетеді.
Сонымен қатар, АҚШ Әскери-теңіз күштері Иранмен байланысы бар кемелерді Оман шығанағынан шығармай, жолын кесіп тұр.
АҚШ тіпті Ираннан мұнай сатып алған Қытайдың ірі компанияларына санкция салып, Иранды мүлдем оқшаулауға тырысып жатыр.
Кемелердің қозғалысы мен жасырыну тәсілдері
Қазіргі уақытта бұғаздан тек Иран рұқсат берген тар жолмен бірен-саран кеме өтіп жатыр. Алайда АҚШ-тың бақылауына түспес үшін көптеген кеме қайда жүргенін көрсететін радарын әдейі өшіріп тастайды.
Бұл теңіздегі нақты жағдайды қадағалауды қиындатады, өйткені кемелер қауіпті аймақтан ұзап кеткенше ешқандай сигнал бермеуге тырысады.
Осыған байланысты бұғаз арқылы өтіп жатқан кемелердің нақты саны тек уақыт өте келе, олар басқа аймақтарда қайта пайда болғанда ғана белгілі болады.
Айта кетейік, BBC-дің мәліметінше, қазір ашық соғыс қимылдарының орнына Ормұз бұғазында «кемелерді қоршау соғысы» жүріп жатыр.
Екі жақ та бір-бірінің сауда кемелерін ұстап, басып алу арқылы күш көрсетіп отыр. Әлемдегі ең маңызды су жолдарының бірінде жағдай өте шиеленісті, кез келген сәтте бақылаудан шығып кетуі мүмкін
