Әлем елдеріндегі сөз еркіндігін бақылап отыратын «Шекарасыз тілшілер» халықаралық ұйымы Қазақстандағы жағдайды «күрделі» деп бағалады. Ұйым рейтингінде республика 8 сатыға төмендеп, 149-орында қалды.
Медиакеңістік
2026 жылы, «Шекарасыз тілшілер» дерегінше, Қазақстанда бес журналист қамауға алынған.
«Онлайн-жаңалықтар сапасы жақсарғанымен, баспасөзге қарсы репрессия түрленіп, интернетке бақылау күшейді», – деп мәлімдеді ұйым.
Халықаралық ұйым интернетті тәуелсіз БАҚ жұмыс істей алатын жалғыз кеңістік деп атады. Баяндама авторларының пікірінше, Қазақстанда санаулы ғана тәуелсіз басылым қалған.
Саяси мазмұн
«Шекарасыз тілшілер» Қазақстандағы билік үкіметке қарсы елеулі оқиғалардың БАҚ-та таралуына кедергі келтіру үшін түрлі әдістерді – ұстау, шабуылдау, байланыс пен интернетті өшіру амалдарын қолданып жүр деп есептейді.
«Ақпарат алу шектелген, ал журналистердің үкімет брифингтеріндегі сауалдарын цензура кеседі».
Бұған қоса, ұйым «үкімет өзінің үгіт-насихатын тарату үшін жекеменшік БАҚ-қа ақша төлейтінін» атап өтті. Үкімет бақылауға алынған және мемлекеттік басылымдарға бас редактор тағайындауды бақылап отырғаны айтылды.
Қауіпсіздік
Ұйым баяндамасында басылымдардың кейбірі кибершабуылдарға ұшырап, ал журналистер жиі қоқан-лоқы құрбанына айналып жатқаны айтылды.
«Үкімет нұсқасына бағынбайтын журналистердің қамауға алыну қаупі жоғары. Олардың кейбірін аңдиды», – деп түйіндеді «Шекарасыз тілшілер».
Осының алдында Қазақстандағы медиа-қауымдастық сөз еркіндігін шектейтін бапты қайта қарауды сұрап, үкіметке үндеу тастаған.
