«Қазақстанда жасалған» таңбасы бар тауарларды ілгерілету талабы тек ірі супермаркеттерге ғана емес, танымал онлайн-платформалар мен маркетплейстерге де қойылады.
Онлайн-саудадағы басымдық
Сауда және интеграция министрлігі дайындаған жаңа заңнамалық түзетулерге сәйкес, электронды коммерция алаңдары (маркетплейстер) үшін мынадай міндеттер енгізіледі:
- Қазақстандық өнімдерді іздеу нәтижелерінде алғашқы қатарда (басымдықпен) көрсету;
- Сайттар мен қосымшаларда «Қазақстанда жасалған» атты арнайы бөлімдер ашу.
Министрдің міндетін атқарушы Айжан Бижанованың айтуынша, бұл шаралар отандық өндірушілердің цифрлық кеңістіктегі бәсекеге қабілеттілігін арттыруға бағытталған.
«Алтын сөре» қағидаты
Дәстүрлі сауда нүктелеріндегі талаптар да қатая түспек. Қазіргі заң бойынша дүкен сөрелерінің кемінде 30%-ы отандық тауарларға тиесілі болуы керек. Ал «Даму» қорының бағдарламаларымен бұл көрсеткіш 50%-ға дейін жетуі мүмкін.
«Тұтынушы отандық өнімді бірден көруі тиіс. Ол сатып алушының көз деңгейінде, яғни «алтын сөреде» орналасуы керек. Біздің өндірушілер ең жақсы орынға лайық», – деді Бижанова.
Эксперимент нәтижесі: Сатылым 20%-ға артқан
Назарбаев Университеті жанындағы Ұлттық аналитикалық орталық британдық мамандармен бірлесіп, Magnum желісінде арнайы зерттеу жүргізді. Төрт апта бойы қазақстандық ірімшіктерді стикерлер, аудиохабарламалар мен баннерлер арқылы жарнамалаған.
Отандық ірімшік сатылымы бір айда 20%-ға өсті. Әлемдік тәжірибеде мұндай тәсілдер әдетте сатылымды тек 8%-ға ғана арттырады. Бұл көрсеткіш қазақстандықтардың «экономикалық патриотизмге» дайын екенін және таңдау жасау үшін тек тиісті бағыт-бағдар қажет екенін дәлелдеді.
Бақылау мен айыппұл
Министрлік талаптардың орындалуын қатаң қадағаламақ. Егер сауда желілері отандық тауарларға кедергі келтірсе немесе белгіленген үлесті сақтамаса, оларға айыппұл салынады. Сондай-ақ, заңға «өнімсіз делдал» ұғымын енгізу және бос орындар болған жағдайда отандық өндірушілерді бірінші кезекте қабылдауды міндеттеу жоспарланып отыр.
