Қазақстанда аяқ киімнің цифрлық таңбаланылуы қанша тұрады

2021 жылдың қарашасынан бастап Қазақстанда аяқ киімді цифрлық таңбалау енгізілді. Кейбір кәсіпкерлер жаңашылдықты сынап, таңбалау аяқ киім құнының қымбаттауына әкеліп соқтырады дейді.

Алматы қаласы Мемлекеттік кірістер комитетінің мәліметінше, Қазақстандағы аяқ киімнің көлеңкелі импортының көлемі нарықтағы жалпы тауар айналымының 48 пайызын құрайды. 2021 жылдың қарашасынан бастап Қазақстанда аяқ киімді цифрлық таңбалау енгізілді. Кейбір кәсіпкерлер жаңашылдықты сынап, таңбалау аяқ киімнің құнын қымбаттатады дегенді алға тартады. Қазақстанның басқа экспорттаушы елдермен сәйкес келмеуі қазірдің өзінде 50 миллион жұп аяқ киімді құрайды. Кедендік статистикадағы негізгі сәйкессіздіктер Қытай, Өзбекстан және Қырғызстанда.

2021 жылы Қытайдың кеден қызметі Қазақстан Республикасына әкелінетін экспортты қазақстандық деректермен салыстырғанда, 2 еседен астам сомаға тіркеді, бұл шамамен 780 миллион долларды құрайды Контрабанданың үлкен ағыны жеткізілімдердің үлкен заңды көлемдерімен жасырылған. Мұның басты себебі – Қазақстан-Қытай шекарасындағы сыбайлас жемқорлық, оның ауқымын бағалау қиын. Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев 2022 жылдың қаңтарында кеден қызметінде тәртіп орнатуға, әсіресе Қытаймен шекарада аса көңіл бөлуді талап еткен болатын.

«Айырмашылық миллиардтаған долларды құрайды. Мұндай үлкен айырмашылықтың қалай пайда болғанын ешкім түсіндіре алмайды. Шынын айтқанда, бұл контрабанда», – деп түйіндеді сол кезде Тоқаев.

Сонымен қатар, 2021 жылдың қарашасында Қазақстанда тауарларды таңбалау және қадағалау жобасы аясында «аяқ киім» өнім тобы енгізілді. Бизнеске 2023 жылдың сәуіріне дейін белгіленбеген аяқ киімдерді сату мүмкіндігі берілді. Алайда аяқ киім нарығының кейбір қатысушылары жаңашылдықты сынап, таңбалау қосымша шығындардың көптігі мен кодтың қымбаттығына байланысты аяқ киімнің бағасын 30 пайызға қымбаттатады дегенді алға тартады.

Негізсіз мәлімдемелерге жауап ретінде Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі Әлихан Смайылов 2022 жылдың ақпанында таңбалау бизнес үшін айтарлықтай шығын әкелмейтініне және оны енгізу аяқ киімнің құнына әсер етпейтініне сендірді:

«Бір таңбалау кодының құны 2,68 теңге, аяқ киімге Data Matrix кодын қолдануға арналған жабдық жоғары ағынды желілерге қарағанда айтарлықтай арзан».

Премьер-министрдің мәлімдемесін қазірдің өзінде аяқ киімге таңба салып, оны енгізу қажеттілігін қолдайтын нарық қатысушыларының өздері де қолдап отыр. Adidas және Intertop ресми дистрибьюторлары өкілдерінің айтуынша, аяқ киімді цифрлық таңбалау құны өзіндік құнның 1%-нан аспаған және бұл компаниялар жеткізген аяқ киімнің түпкілікті құнына әсер еткен жоқ.

Shoes Republic қазақстандық аяқ киім брендінің негізін қалаушы Дәурен Раманқұл да цифрлық таңбалау Shoes Republic аяқ киім өнімдерінің құнына әсер етпейтініне сендірді:

«Біз бұл шығындарды шығындарға қостық, маржиналдылығымызды 2-4%-ға азайттық. Цифрлық таңбалауды енгізу біздің тұтынушымызға ешқандай әсер еткен жоқ».

Тауарлардың таңбалануын және қадағалануын енгізуге байланысты жаңа процестер, әрине, қосымша шығындарды талап етті, бірақ бұл шығындарды бизнестің тұрақты немесе ауыспалы шығындарынан бөлу маңызды.

Импорттаушылар мен аяқ киім өндірушілер үшін сауда процестері тұрғысынан цифрлық таңбалау енгізілгеннен кейін тауарларды Қазақстан Республикасының Ұлттық тауарлар каталогында тіркеу, сондай-ақ Data Matrix кодтарына тапсырыс беру және қолдану қажет болды. Сондай-ақ, енді импорттық хабарламалар, қабылдау-тапсыру актілері, айналымнан шығару туралы хабарламалар немесе сату түбіртегін қалыптастыру сияқты тауарларды қадағалау үшін қосымша құжаттарды қалыптастыру қажет.

Тауар айналымына қатысушылар Қазақстан Республикасының Ұлттық тауарлар каталогында тауарларды өздерінің жеке кабинетінде тегін тіркейді. Қатысушылардың өнім туралы ақпараты болмаса, жүйе техникалық картаны тегін генерациялауға мүмкіндік береді. Тапсырысты басқару станциясының жеке кабинетіне кіру тегін қамтамасыз етіледі.

Әрбір аяқ киім өнімін таңбалау үшін кәсіпкерлерге ҚҚС-сыз 2,68 теңге тұратын жеке Data Matrix коды беріледі. Өнімді таңбалау ережелері қосымша принтерлерді сатып алудың қажеті жоқ. Осыған байланысты айналымға қатысушы тауарды таңбалауды қосымша жабдықты сатып алмай-ақ, тіпті кәдімгі принтерде де жүргізе алады.

Бұл ретте 2023 жылғы 1 сәуірге дейін таңбалау кодтарын қолдану құнын төмендету мақсатында аяқ киім өнімдерін импорттаушыларға кодты өздерінің қоймаларында қолдануға рұқсат етіледі.

Сандық таңбалау процестері арнайы білімді немесе дағдыларды және бухгалтердің немесе бағдарламашының қатысуын талап етпейді. Шағын бизнес мұны сандық таңбалау процесіне қатысатын барлық қызметтер мен мобильді қолданбалар бойынша оқулықтар арқылы үйде жасай алады.

Қажетті құрал-жабдық болмаған жағдайда жабдықтың құны шамамен 25 мың теңгені құрауы мүмкін. Бұл контрафактілік нарықты құру және денсаулыққа зиянын азайту үшін төлеуге болатын жоғары баға ма – әркім өзі шешеді.

Google News сайтында бізге жазылыңыз