2025 жылы қазақстандықтардың жоғары оқу орындарында білім алуға жұмсаған шығындары өсіп, жоғары білім беру қызметтеріне жұмсалған жалпы қаражат көлемі бір жылда 319,1 млрд теңгеге жетті, деп жазады Бірінші кредиттік бюро.
2024 жылмен салыстырғанда халыққа жоғары білім саласында көрсетілген қызметтер көрсеткіші 30% өсті. Бұл соңғы бес жылдағы ең елеулі өсім болды. Салыстырсақ, бұған дейінгі төрт жылда ақшалай көлем жылына орта есеппен 14% өсіп отырған.
«Тіпті инфляцияны есепке алғанның өзінде, өсім осы кезеңдегі ең жоғары көрсеткіш – 17% болып қалып отыр. Бұған дейін нақты өсім қарқыны 10%-дан аспаған болатын. Шығындардың өсуі жоғары оқу орындарында өз қаражаты есебінен оқитын студенттер санының артуымен байланысты. 2025 жылғы 1 қазандағы жағдай бойынша олардың саны 383,2 мың адамға жетті, бұл бір жыл бұрынғыдан 10%-ға артық. Бұған дейін кем дегенде төрт жыл қатарынан бұл көрсеткіш дерлік өзгермеген болатын», – деп атап өтті БКБ.
Халық көбінесе «Педагогикалық ғылымдар» тобындағы мамандықтар бойынша оқу ақысын төлейді. Екінші орында «Бизнес, басқару және құқық» (22%), үшінші орында «Денсаулық сақтау және әлеуметтік қамсыздандыру» (10%).
Өңірлер бойынша 2025 жылы жоғары білімге ең көп қаражат жұмсағандар:
- Алматыда – 38%;
- Астанада – 14%;
- Шымкентте – 11%;
- Қарағанды облысында – 6%;
- қалған 16 өңір жалпы соманың 31%-ын өзара бөліседі.
2025 жылы кәсіпорындар барлық көздерден жоғары білім беру саласындағы қызметтері үшін 807,8 млрд теңге алды. Мемлекет бұл соманың 57% немесе 463,5 млрд теңгесін қамтамасыз етті. 2024 жылмен салыстырғанда көлем номиналды түрде 18%, ал инфляцияны есепке алғанда 7% өсті. Мемлекет есебінен оқитын студенттер саны бір жылда 10% артты. Мұндай өсу қарқыны бұған дейінгі екі жылда да байқалған.
