Экономика

Мұнай дағдарысы: Бейбітшілік орнаса да, баға неге түспейді

Мұнай қоры / фото: gemini AI

Таяу Шығыстағы қақтығыс мамыр айында аяқталған күннің өзінде, әлемдік мұнай дағдарысы бірден шешілмейді, қайта ушыға түсуі мүмкін. Сарапшы Стефани Келлидің мәліметінше Парсы шығанағынан мұнай жеткізу тізбегін қалпына келтіру және оны әлемдік зауыттарға жеткізу үшін бірнеше аптадан екі айға дейін уақыт қажет, ал нарықтың толық тұрақталуына кем дегенде алты ай керек болады.

Соғыс кезінде әлемдік коммерциялық және стратегиялық резервтер шамамен 500-600 млн баррельге азайып, тарихи ең төменгі деңгейге жақындады. Бұл жағдай жазғы маусымдағы жоғары сұраныспен тұспа-тұс келіп отыр: авиация, ауыл шаруашылығы және жүк тасымалына қажетті жанармай тапшылығы туындауы мүмкін.

Тіпті АҚШ пен Иран бейбіт келісімге келіп, биржадағы Brent мұнайының фьючерстік бағасы 101 долларға дейін төмендегенімен, нақты жанармай бағасының соғысқа дейінгі деңгейге түсуіне әлі көп уақыт қажет. Қазіргі уақытта Австралия мен Еуропа елдері мұнай қорын шұғыл толтыру үшін миллиардтаған доллар бөлуде, ал сарапшылар биылғы орташа баға 86 доллар маңында болады деп болжайды.

Сонымен қатар, Катардағы өндірістің іркілуіне байланысты әлемдік газ жеткізілімі де айтарлықтай қысқарып, энергетикалық жүйеге қосымша салмақ салып отыр. Әлемдік жеткізу тізбегіндегі бұл ауқымды үзілістер жақын арада экономикаға өз әсерін тигізе бермек.

Айта кетейік, АҚШ пен Иран парсы шығанағындағы қақтығысты доғару үшін арнайы құжатқа (меморандумға) қол қоюды жоспарлап отыр.