Жасанды интеллект жарысы енді тек чатбот немесе мәтін жазатын құралдармен шектелмейді. Қытайдың Zhipu AI, яғни Z.ai компаниясы шығарған GLM-5.2 моделі киберқауіпсіздік бағытында АҚШ-тың ең озық модельдерімен арадағы алшақтықты қысқартып жатыр. Бұл технология нарығы үшін ғана емес, ұлттық қауіпсіздік пен AI реттеу саясаты үшін де маңызды белгі.
Қытай жасанды интеллект саласында АҚШ-қа жақындай түсті. The Wall Street Journal басылымының жазуынша, қытайлық AI жүйелері кейбір киберқауіпсіздік сценарийлерінде Anthropic компаниясының қуатты Mythos моделімен шамалас нәтиже көрсете бастаған. Басылым мұны жаһандық технология жарысының жаңа кезеңі деп бағалайды.
Әңгіме Zhipu AI компаниясы шығарған GLM-5.2 моделі туралы болып отыр. The Verge мәліметінше, бұл модель жалпы тапсырмаларда Anthropic пен OpenAI өнімдерінен әлі қалып қойғанымен, бағдарламалардағы қауіпсіздік ақауларын анықтау сияқты нақты бағыттарда айырманы айтарлықтай қысқартқан.
Бұл неге маңызды?
Себебі киберқауіпсіздік – жасанды интеллектінің ең сезімтал бағыттарының бірі. Мұндай модельдер компаниялар мен мемлекеттік құрылымдарға жүйедегі әлсіз тұстарды тез табуға көмектесе алады. Бірақ дәл осы мүмкіндік теріс мақсатта қолданылса, кибершабуыл қаупін де күшейтуі мүмкін.
GLM-5.2-нің тағы бір ерекшелігі – ол open-weight форматында шыққан. Яғни модельді жүктеп, бөлек инфрақұрылымда іске қосуға болады. The Verge мұндай ашықтық әзірлеушілерге еркіндік бергенімен, бақылауды әлсіретіп, қауіп-қатерді арттыруы мүмкін екенін жазады.
Шектеу бар ма?
АҚШ билігі бұл бағытқа ерекше назар аударып отыр. Reuters-тің жазуынша, АҚШ үкіметі бұған дейін Anthropic-тің ең қуатты модельдеріне қолжетімділікті ұлттық қауіпсіздік тәуекелдеріне байланысты шектеген. Кейін Mythos 5 моделін тек «сенімді» америкалық ұйымдарға, соның ішінде маңызды инфрақұрылымды қорғайтын компанияларға қайта пайдалануға рұқсат берді.
Reuters дерегінше, Mythos 5-ке 100-ден астам компания мен ұйым қол жеткізуі мүмкін. Сонымен қатар OpenAI де GPT-5.6 моделін толық жариялауды АҚШ үкіметінің өтініші бойынша кейінге қалдырып, оны тек тексерілген серіктестерге шектеулі түрде ұсынған.
Осы жерде Вашингтон үшін күрделі дилемма пайда болды. Бір жағынан, тым қуатты AI модельдерінің таралуын бақылау керек. Екінші жағынан, егер АҚШ компаниялары модельдерін тым қатты шектесе, нарықтағы бос орынды Қытайдың ашық әрі арзан модельдері толтыруы мүмкін.
Бұл үрдіс Microsoft, OpenAI, Anthropic, Google сияқты алыптар үшін де маңызды. AI нарығындағы бәсеке енді «кімнің моделі ақылды?» деген сұрақтан бөлек, «кімнің моделі арзан, қолжетімді және нақты жұмысқа тиімді?» деген өлшемге ауысып барады.
Қытайдың Z.ai моделі осы өзгерістің символына айналды. Ол АҚШ-тың толық үстемдігін жоққа шығарған жоқ, бірақ бір нәрсені анық көрсетті: AI жарысында арақашықтық тез қысқарып келеді. Ал киберқауіпсіздік сияқты сезімтал салада бұл технологиялық бәсекені геосаяси мәселеге айналдырады.
Тағы да оқыңыз: Қытай 9 жылдан кейін алғаш рет суперкомпьютерлер рейтингінде көш бастады.
