НАТО Анкарадағы саммит аясында ірі қорғаныс келісімдерін жариялады. Reuters мәліметінше, келісімдердің жалпы құны ондаған миллиард долларға жетуі мүмкін. Альянс осылайша АҚШ-тың Еуропа елдерінен қорғанысқа көбірек қаржы бөлуді талап етіп отырғанына нақты жауап бергісі келеді.
Келісімдер 7 шілдеде өткен NATO Summit Defence Industry Forum алаңында жарияланды. НАТО-ның ресми ақпаратына сай, форум қорғаныс өндірісі, инвестиция және инновацияға арналған. Биылғы басты екпін – альянс елдерінің қорғаныс шығындарын ЖІӨ-ның 5%-ына жеткізу жоспары және сол ақшаны нақты өндіріс пен бірлескен сатып алуға бағыттау.
Негізгі келісімдердің бірі – әуе бақылауы саласында. Швециялық Saab компаниясы НАТО-мен GlobalEye әуе бақылау және басқару ұшақтарын сатып алу бойынша ресми келіссөз басталатынын хабарлады. Reuters дерегінше, НАТО 10 ұшаққа дейін алуы мүмкін, бір ұшақтың бағасы шамамен 400-450 млн доллар деп бағаланып отыр.
Тағы бір маңызды бағыт – әуе қорғанысы мен зымыран өндірісі. Lockheed Martin мен Rheinmetall Германияда ATACMS зымырандарын бірлесіп өндіру бойынша меморандумға қол қойды. Бұған қоса, АҚШ Еуропада PAC-3 әуе қорғанысы зымыранына қызмет көрсететін орталық ашпақ.
НАТО дрон және барлау мүмкіндігін де күшейтіп жатыр. Альянс елдері Northrop Grumman компаниясының MQ-4C Triton барлау дрондарын сатып алуды жоспарлап отыр. Норвегия, Финляндия, Германия және Дания осы бағытта ниет хатқа қол қойған.
Бұдан бөлек, НАТО Airbus A400M әскери тасымал ұшақтарынан тұратын жаңа стратегиялық әуе тасымалы флотын іске қоспақ. Сондай-ақ альянстың A330 MRTT жанармай құю және тасымал ұшақтары паркі тағы бір ұшақпен толықтырылады.
Бұл келісімдердің саяси мәні де үлкен. НАТО Еуропа қорғаныс өндірісін күшейтіп, АҚШ-қа тәуелділікті азайтуға тырысып жатыр. Reuters жазуынша, бір НАТО өкілінің бағалауынша, Анкарадағы келісімдердің құны кемінде 50 млрд доллар болуы мүмкін. Ал Ұлыбритания бастаған 12 еуропалық ел алдағы 10 жылда ұзақ қашықтыққа арналған дәл қаруларды дамытуға тағы 50 млрд доллардан астам қаржы бөлмек.
Қысқаша айтқанда, Анкара саммиті НАТО үшін жай ғана саяси кездесу емес, қорғаныс өндірісін жеделдету алаңына айналды. Альянс «көп ақша бөлеміз» деген уәдені нақты келісімдер арқылы көрсетуге тырысып жатыр.
Тағы да оқыңыз: АҚШ Түркияға салынған санкцияларды алып тастамақ.
