Экономика

Иран Ормұз бұғазын бірлесіп басқару ұсынысынан бас тартты

Ормұз бұғазындағы кеме. Оманның Мусандам аймағынан көрініс, 2026 жылғы 28 шілде. Фото: REUTERS.

Иран Ормұз бұғазын аймақ елдерімен бірлесіп басқару туралы Оманның ұсынысын қабылдамады. Бұл шешім Таяу Шығыстағы келіссөздердің тез нәтиже беруіне деген үмітті әлсіретіп, әлемдік мұнай нарығындағы алаңдаушылықты қайта күшейтті.

Reuters агенттігінің хабарлауынша, Оман Парсы шығанағы елдері қолдаған жаңа жоспарды ұсынған. Ол бойынша стратегиялық бұғазды бірнеше мемлекет қатысатын ортақ механизм арқылы басқару көзделген. Кемелерден міндетті төлем емес, навигация, экологияны қорғау және құтқару қызметтерін қаржыландыруға арналған ерікті жарна жинау ұсынылған.

Алайда Иран тарапы мұндай жоспардың жүзеге асу мүмкіндігі жоқ екенін мәлімдеді. Тегеранның ұстанымынша, бұғазды тек жағалауда орналасқан Иран мен Оман өздерінің бақылауындағы аумақтарға сәйкес басқаруы керек. Басқа мемлекеттер бұл процеске араласпауы тиіс.

Иран бұғазға кіретін теңіз жолының толық бөлігін және шығатын бағыттың бір бөлігін өз бақылауына алғысы келеді. Тегеран Оманмен бақылауды тең бөлу, яғни 50/50 форматы Иранның стратегиялық мүддесіне сәйкес келмейтінін айтқан.

Мұнай бағасы өсті

Келіссөздердің тұйыққа тірелуі мен аймақтағы шиеленістің күшеюі мұнай бағасына бірден әсер етті. 29 шілдеде Brent маркалы мұнайдың бағасы 3,6%-ға өсіп, барреліне 87,13 долларға жетті. WTI бағасы 3,5%-ға қымбаттап, 82,06 доллар болды.