Әр бесінші депутат – бұрынғы мәжілісмен: Құрылтай құрамы қандай

Жаңа Құрылтайдың саяси салмағы бір партияға қарай анық ауысты. 145 депутаттық орынның 110-ын «Әділет» иеленді. Яғни залдағы әр төрт орынның үшеуінде осы партияның өкілі отырады. Қалған төрт партияның мандатын түгел қосқанда небәрі 35 орын шығады.

Kursiv.Media Құрылтай депутаттарының портретін жасап көрді. Жаңа депутаттардың орташа жасы, жынысы, сонымен қатар бұрынғы мәжілістен қалған депутаттардың тізімін жасадық.

Сайлауға жеті партия қатысқанымен, олардың бесеуі ғана 5 пайыздық межеден өтті. Қазақстан халық партиясы мен «Байтақ» Құрылтайға кіре алмады.

Құрылтай · 145 мандат

Партиялардан сайланған депутаттар

Партияны таңдаңыз: төменде сол саяси ұйымның Құрылтайдағы депутаттары көрсетіледі.

ЖСДП8 депутат Ақ жол8 депутат Respublica9 депутат Ауыл10 депутат Әділет110 депутат

«Әділет» партиясы

110 депутат

Авершин Константин Викторович

Адаев Ербол Дәненұлы

Адамбеков Тілектес Серікбайұлы

Аймағамбетов Асхат Қанатұлы

Аймағанова Айжан Талғатқызы

Алтай Абай

Атабаева Гүлзира Нұржанқызы

Атамқұлова Гүлназ Төреханқызы

Ахмедиев Дархан Мейрамұлы

Адамбек Кендебай Сарыбайұлы

Амантайұлы Жарқынбек

Әбдікешов Алмат

Әмірғалиев Мадияр Орынтайұлы

Әлімқұлов Бекжан Мухидинұлы

Әшімова Аяужан Тұрсынбекқызы

Әшімжанов Жанарбек Садықанұлы

Бәденова Әсел Жанболатқызы

Байсақова Зүлфия Мұхамедбекқызы

Басин Вадим Борисович

Батырбеков Ерлан Ғаділетұлы

Башымов Марат Советұлы

Бекназаров Нұрлан Құдиярұлы

Беркімбаев Берік Серікұлы

Больгерт Евгений Андреевич

Бұршақов Сатыбалды Ересұлы

Байбеков Шалқар Заманбекұлы

Бәзенов Айрат Бәзенұлы

Балташева Айнагүл Қыдырбайқызы

Бақытбекұлы Нұркен

Баялышбаев Елдос Қайыркенұлы

Годунова Наталья Николаевна

Дәдебай Айбек Арқабайұлы

Данилов Александр Сергеевич

Данағұлов Ербол Жеткергенұлы

Данбаева Жұлдыз Сейітқамзақызы

Ділдабек Дидарбек Жұмағалиұлы

Дулатбеков Нұрлан Орынбасарұлы

Ералиев Бегалы Ералыұлы

Ерназар Шынасыл Жеңісұлы

Есімханов Сұңғат Қуатұлы

Ескендірова Ақерке Нұрғалиқызы

Елеусізова Бота Серікқызы

Ералиев Мағжан Абзалұлы

Ергешбек Нұрсадық Ергешбекұлы

Жансеңгіров Арман Серікұлы

Жаманқұлова Қарлығаш Қалибекқызы

Жамалов Бауыржан Салдарұлы

Жүкебаев Алмат Отаубайұлы

Жылқыбаева Ләззат Әуезханқызы

Зәкиева Динара Болатқызы

Имашева Снежанна Валерьевна

Қарабасова Лаура Шапайқызы

Қаринова Шолпан Таңатқызы

Қайырова Әсел Әнуарқызы

Қожаниязов Серік Салауатұлы

Кемалов Мейрамбай Тамабайұлы

Кәрібек Дәулет Жамаубайұлы

Қожаев Марат Шәдетханұлы

Қожахметова Ләззат Таймырқызы

Кузиева Замира Закировна

Кучинская Юлия Владимировна

Қамзабекұлы Дихан

Оспанбеков Әмірбек Қанатбекұлы

Оспанов Шота Сәбитбекұлы

Өрісбаев Аббат Жәңгірханұлы

Перепечина Ольга Валентиновна

Петров Константин Викторович

Пономарёв Сергей Михайлович

Пулатов Шерзод Аббозович

Рамазанова Наталья Сергеевна

Рожин Максим Николаевич

Рымжанов Мәди Рысбекұлы

Савельева Татьяна Михайловна

Сайыров Ерлан Бияхметұлы

Сарым Айдос Әміроллаұлы

Смышляева Екатерина Васильевна

Сүгірбай Аят Исатайұлы

Сулаймонова Русана Русланқызы

Сүлейменова Айсұлу Қанатқызы

Сағынов Замир Садықұлы

Себасов Марат Бақбергенұлы

Семидоцких Елена Александровна

Темірбаева Айжан Маратқызы

Тен Ирина Сергеевна

Тоқтамұрат Армангүл

Талаева Тәттігүл Жақсыбайқызы

Теңізбаев Нұрбақыт Молдахметұлы

Тамабек Әбілқайыр Ғалымұлы

Тілемісов Тұрарбек Тілемісұлы

Теренченко Илья Сергеевич

Тоқшылық Ерлан Бейсенұлы

Толыбаев Нұрлан Әлішерұлы

Шапақ Үнзила

Шаталов Никита Сергеевич

Шибұтов Марат Мақсұмұлы

Щербаков Станислав Александрович

Маралов Дәурен Әділмырзаұлы

Мұсылманбек Ерқанат

Мұхамбедиев Мұратбек Қайырсәпиұлы

Медеуова Дана Теміртайқызы

Нахбаева Гүлісхан Сайфулинқызы

Нарымбетов Бахадыр Мадалыұлы

Найымбекова Айжан Ізбасханқызы

Нұрмұхамедов Бөріхан Жолбарысұлы

Ниязалиев Нұржан Әуезұлы

Нұрғалиев Ербол Жолдаспекұлы

Халықов Арман Қобыландыұлы

Хайруллин Арман Ғабидоллаұлы

Хайруллиев Мұса Қарашаұлы

Ысқақова Айжан Амангелдіқызы

«Ауыл» партиясы

10 депутат

Қайрат Айтуғанов

Шахмардан Байманов

Захира Биғалиева

Серік Егізбаев

Мұрат Еркібаев

Ажар Қажыбекова

Владимир Киян

Алмас Мұхаметов

Динара Райханова

Рабиға Тоқсейітова

Жалпыұлттық социал-демократиялық партия

8 депутат

Асхат Рахымжанов

Мақсұт Насыбулов

Нұрайнаш Камалова

Лариса Ли

Аслан Құлмағамбетов

Арман Ақылбай

Наурыз Сайлаубай

Ажар Сағандықова

«Ақ жол» демократиялық партиясы

8 депутат

Дания Еспаева

Дәурен Ахметжаев

Бақтыбек Бибаев

Асылхан Қожахметов

Юрий Ли

Олжас Нұралдинов

Мейраш Шынасилова

Ермекқали Юсупов

Respublica партиясы

9 депутат

Бекжан Айтқұлов

Руслан Ыдырысов

Мейірхат Қасымбаев

Олжас Құспеков

Динара Наумова

Екатерина Смолякова

Нұргүл Тау

Махамбет Хасенов

Айдарбек Қожаназаров

Дерек: партиялардың саяси кеңестері Инфографика: Нұрсұлтан Ерболатұлы

«Әділеттің» үстемдігі нені білдіреді?

Қарапайым көпшілік үшін 145 депутаттың кемінде 73-інің қолдауы жеткілікті. Ал орындардың үштен екісі 97 мандатқа тең. «Әділетте» 110 депутат бар.

Демек партияның фракциясы бір ұстанымда дауыс берсе, көптеген шешімді өткізу үшін өзге партиялардың көмегіне мұқтаж болмайды. Бұл «Әділетке» Құрылтайдың күн тәртібін қалыптастыру, заң жобаларын талқылау және негізгі дауыс берулерге айтарлықтай ықпал етуге мүмкіндік береді.

Ал қалған төрт партия оппозициялық немесе балама пікір ұсынатын шағын фракциялар ретінде жұмыс істейді. Олардың ішіндегі ең көбі «Ауылда» – 10 депутат. Respublica-да тоғыз, ЖСДП мен «Ақ жолда» сегіз депутаттан бар.

Әр үшінші депутат – әйел

Құрылтайға сайланған 145 депутаттың 49-ы — әйел, 96-сы — ер адам. Осылайша әйелдердің үлесі 33,8%-ды, ерлердің үлесі 66,2%-ды құрайды.

Басқаша айтқанда, Құрылтайдағы әр үшінші депутат — әйел. Дегенмен ерлердің саны әйелдерден екі есе көп.

Сайлау алдында тіркелген барлық 545 кандидаттың арасында 172 әйел болған. Бұл жалпы кандидаттардың 31,6%-ына тең еді. Сайланған депутаттар арасында әйелдердің үлесі сәл жоғары болып шықты. ОСК мәліметінше, сайлауға қатысқан барлық кандидаттың орташа жасы 45,4 жасты құраған. Бірақ бұл көрсеткіш сайланған 145 депутатқа емес, депутаттыққа үміткер болған барлық кандидатқа қатысты.

Ең жас депутат — 28 жаста

Ашық жарияланған өмірбаяндар бойынша жаңа Құрылтай депутаттарының орташа жасы шамамен 48-ді құрайды. Бұл есеп нақты жасы көрсетілген 123 депутаттың дерегіне сүйеніп жасалды. Қалған 22 депутаттың өмірбаянында туған жылы немесе нақты жасы көрсетілмеген.

Құрылтайдағы ең жас депутат — Respublica өкілі Динара Наумова. Ол 28 жаста. Наумова бұған дейін Мәжіліс депутаты болып, инклюзивті қоғамды дамыту және мүмкіндігі шектеулі азаматтардың құқықтарын қорғау мәселелерімен айналысқан.

Ең жасы үлкен депутат — «Ақ жол» партиясының төрағасы Дания Еспаева. Ол 65 жаста. Еспаева банк саласында ұзақ жыл еңбек етіп, Мәжілістің бірнеше шақырылымында депутат болған. Ол Қазақстан тарихында президент сайлауына кандидат ретінде қатысқан алғашқы әйел ретінде де белгілі.

Мәжілісте депутат болғандардың да саны көп

Жаңа парламенттің атауы өзгергенімен, оның құрамында бұрыннан таныс саясаткерлер аз емес. 145 депутаттың 32-сі бұған дейін Мәжілісте отырған. Бұл – Құрылтай құрамының 22%-ы немесе шамамен әр бесінші депутат. Оның ішінде 28 адам Мәжілістің VIII шақырылымында жұмыс істеген.

Бұрынғы мәжілісмендердің ең көбі «Әділет» партиясында — 20 адам. Олар: Константин Авершин, Тілектес Адамбеков, Асхат Аймағамбетов, Жарқынбек Амантайұлы, Жанарбек Әшімжанов, Марат Башымов, Нұрлан Дулатбеков, Динара Зәкиева, Снежанна Имашева, Юлия Кучинская, Сергей Пономарёв, Максим Рожин, Татьяна Савельева, Ерлан Сайыров, Айдос Сарым, Екатерина Смышляева, Арман Халықов, Үнзила Шапақ, Никита Шаталов және Айжан Ысқақова.

Respublica-дан Мәжілісте тәжірибесі бар бес депутат өтті: Айдарбек Қожаназаров, Динара Наумова, Екатерина Смолякова, Нұргүл Тау және Олжас Құспеков.

ЖСДП құрамындағы бұрынғы мәжілісмендер – Асхат Рахымжанов, Наурыз Сайлаубай және Ажар Сағандықова. «Ақ жолдан» Дания Еспаева, Юрий Ли мен Олжас Нұралдинов бұрын Мәжілісте отырған. Ал «Ауыл» партиясында мұндай тәжірибесі бар жалғыз депутат – Серік Егізбаев.

Құрылтайдағы ең тәжірибелі парламентарийлердің қатарында Дания Еспаева мен Снежанна Имашева бар. Екеуі де Мәжілістің VI, VII және VIII шақырылымдарында депутат болған.

Осылайша жаңа Құрылтай толықтай жаңа адамдардан құралған жоқ. Дегенмен оның 113 депутаты бұрын Мәжілісте отырмаған. Яғни парламенттік тәжірибесі бар саясаткерлер қатары азайып, негізгі орынды жаңа тұлғалар иеленді.