Қазақстандағы инвестицияның 86%-ы бюджеттен тыс қаржыландырылды

2026 жылдың қаңтар–тамызында Қазақстанда негізгі капиталға 13,5 трлн теңге инвестиция салынды. Оның тек 14%-ы мемлекеттік бюджет есебінен қаржыландырылған. Яғни инвестицияның қалған 86%-ы бизнес қаражаты, банк несиелері және басқа қарыз көздері арқылы келген, деп хабарлайды Kursiv Media Ұлттық статистика бюросына сілтеме жасай отырып.

Бір жылда инвестиция көлемі салыстырмалы бағамен 8,1%-ға өсті. Оның ең үлкен бөлігі – кәсіпорындардың өз қаражаты. Компаниялар сегіз айда инвестицияға 9 трлн теңгеден астам қаржы жұмсаған. Бұл барлық салымның 66,7%-ына тең. Былтыр осы кезеңде меншікті қаражаттың үлесі 63,4% болған.

Бюджеттің үлесі азайды

Мемлекеттік бюджеттен негізгі капиталға 1,89 трлн теңге бағытталған. Оның жалпы инвестициядағы үлесі 14% болды. Салыстыру үшін, 2025 жылдың қаңтар–тамызында бұл көрсеткіш 23% болған. Статистика бюросының мәліметінше, бюджет қаражаты есебінен салынған инвестиция бір жылда 33,1%-ға азайған.

Бюджеттен бөлек, инвестицияның тағы 13,7%-ы немесе 1,85 трлн теңгесі басқа қарыз қаражаты есебінен қаржыландырылған. Оның 415 млрд теңгеге жуығы резидент еместерден алынған қаражатқа тиесілі.

Банктердің үлесі небәрі 5,6%

Қазақстан банктерінің нақты секторды инвестиция арқылы қаржыландырудағы үлесі әлі де салыстырмалы түрде төмен. Қаңтар–тамызда банк несиелері есебінен негізгі капиталға 751 млрд теңге салынған. Бұл барлық инвестицияның 5,6%-ы ғана. Дегенмен былтыр осы кезеңде банктердің үлесі 3,5% болған.

Шетелдік банктер берген несиелердің көлемі небәрі 20,2 млрд теңге, яғни жалпы инвестицияның 0,1%-ын құрады.

Ақша қай салаларға кетіп жатыр?

Инвестицияның ең үлкен бөлігі өнеркәсіпке – 40,6% бағытталған. Оның ішінде өңдеу өнеркәсібінің үлесі 14,1%, тау-кен саласының үлесі 13,9% болды.

Бұдан кейін жылжымайтын мүлік операциялары – 18,9%, көлік және қоймалау – 17,6%, ауыл, орман және балық шаруашылығы – 5,6% үлеске ие.

Өңірлер арасында инвестиция өсімі Ұлытау облысында 93,7%, Жамбыл облысында 48,7%, Түркістан облысында 34,4% болған. Ал Жетісу облысында инвестиция көлемі 29,1%, Қарағанды облысында 5%-ға төмендеген.