Мұхтар Мұқанұлы Мағауин 1940 жылы 2 ақпанда Шығыс Қазақстан облысы, Аягөз ауданы, Баршатас ауылында дүниеге келді. Жастайынан әдебиет пен тарихқа қызығып, қазақтың рухани мұрасын зерттеуге ден қойды. Университет пен аспирантураны тәмамдаған соң әдебиеттану саласында еңбек жолын бастап, жас ғалым ретінде тез танылды.
Әдебиет тарихындағы үлкен жаңалық
Мұхтар Мағауин жиырма бес жасында қазақтың XV–XVIII ғасырлардағы жыраулар поэзиясын ғылыми тұрғыда зерттеп, ұмыт бола бастаған мұраны әдеби айналымға қайта қосты. Бұл қазақ әдебиеттану ғылымындағы аса маңызды жаңалықтардың бірі болды.
Көркем прозадағы қолтаңбасы
Жазушы кейін көркем прозаға бет бұрып, қазақ халқының тарихы мен тағдырын, ұлттық мінезін терең суреттейтін туындылар жазды. «Көк мұнар», «Бір атаның балалары», «Шақан Шері», «Мен», «Жармақ» сынды шығармалары оқырман арасында кең танылды.
«Аласапыран» және тарихи тақырып
Қазақ хандығы дәуіріндегі саяси әрі тарихи оқиғаларды кең қамтыған «Аласапыран» романы жазушының ең ірі туындыларының біріне айналды. Бұл шығарма арқылы қазақ мемлекетінің күрделі кезеңдері көркем түрде бейнеленді.
Соңғы жылдардағы ғылыми еңбектері
Қаламгер өмірінің соңғы кезеңінде де тарихи зерттеулерін жалғастырып, «Шыңғыс хан және оның заманы» атты көптомдық еңбегін жариялады. Сонымен қатар Орхон жазбаларын қазіргі оқырманға түсінікті тілге аудару жұмысын аяқтады.
Мұхтар Мағауин 2025 жылдың қаңтар айында АҚШ-та дүниеден өтті. Мэриленд штатындағы Роквилл қаласында жерленді.
Бүгінде жазушының мұрағаты мен шығармашылығымен танысуға болатын Magauin.com сайты жұмыс істейді.
