Қазақстан Ұлттық банкінің 5 маусымдағы базалық мөлшерлемеге қатысты шығатын шешімі нарық қатысушылары арасында қызу талқылануда. Макроэкономикалық көрсеткіштер мен инфляциялық күтулердің өзгеруіне байланысты сарапшылардың пікірі негізгі екі бағытқа бөлініп отыр.
Goldman Sachs: Мөлшерлеменің төмендетілуін қолдайды
Халықаралық инвестициялық банк сарапшылары Қазақстанның Ұлттық банкі базалық мөлшерлемені төмендету бағытын таңдайды деген сенімде. Бұл шешімге бірнеше маңызды макроэкономикалық факторлар түрткі болып отыр. Біріншіден, елдегі жалпы инфляция қарқынының баяулауы байқалады.
Екіншіден, ұлттық валюта – теңгенің айтарлықтай нығаюы және жылдың бірінші жартыжылдығындағы тұтынушылық сұраныстың әлсіреуі реттеушіге мөлшерлемені жеңілдетуге мүмкіндік береді.
Сонымен қатар халықтың инфляциялық күтулері де оң динамика көрсетуде: үй шаруашылықтарының алдағы 12 айға арналған болжамы наурыз айындағы 14,6%-дан сәуірде 12,4%-ға дейін төмендеген. Дегенмен Goldman Sachs реттеушінің бұл қадамға өте сақтықпен баратынын ескертеді. Өйткені алдағы уақытта энергия тасымалдаушылар бағасының өсу ықтималдығы және квазимемлекеттік секторды қаржыландыруға байланысты тәуекелдер әлі де сақталуда.
Қазақстан қаржыгерлер қауымдастығы: көпшілік төмендеуді күтеді
Отандық қаржы нарығының қатысушылары арасында жүргізілген ҚҚҚ сауалнамасы сарапшылардың басым бөлігі ақша-несие саясатының жұмсаруын күтетінін көрсетті. Нақтырақ айтқанда, сауалнамаға қатысқан респонденттердің 59%-ы Ұлттық банк ставканы қазіргі деңгейден 17,5%-ға дейін төмендетеді деген болжам жасап отыр. Ал қалған 41%-ы қазіргі 18,0% деңгейін сақтап қалуды неғұрлым тиімді шешім деп санайды.
Нарық қатысушыларының ұзақ мерзімді көзқарасы да оптимистік: бір жылдан кейінгі базалық мөлшерлеме болжамы 15,75%-ға дейін жақсарған. Бұған қоса, кәсіби сарапшылардың алдағы 12 айға арналған инфляциялық күтулері де төмендеп, 10,6% деңгейінде тұрақтап отыр. Бұл нарықтың болашаққа деген сенімінің артқанын аңғартады.
Halyk Research: Ставка өзгеріссіз қалады
Жоғарыдағы екі оптимистік көзқарасқа қарамастан, Halyk Research аналитиктері барынша консервативті ұстанымда. Олар жылдық инфляцияның 10,4%-ға дейін баяулағанын жоққа шығармайды және көрсеткішті растайды.
Алайда олардың басты алаңдаушылығы – азық-түлікке жатпайтын тауарлар мен түрлі қызметтер бағасының өсу қарқынының әлі де жоғары деңгейде қалуы. Осы жасырын инфляциялық қысымдар мен ішкі нарықтағы баға тұрақсыздығы тәуекелдерін ескере келе, Halyk Research сарапшылары Ұлттық банк асығыс шешім қабылдамайды деп есептейді. Олардың пікірінше, инфляциялық тәуекелдерді толық ауыздықтау үшін реттеуші базалық ставканы ағымдағы 18% деңгейінде өзгеріссіз қалдыруға тиіс.
2026 жылғы мамырда жылдық мәндегі инфляция сәуірдегі 10,6%-дан кейін 10,4%-ға дейін төмендеген болатын.
