Теңіздегі өндірістің кеңеюі Қазақстанға көбірек табыс әкелуі мүмкін. Chevron-ның 2026 жылдың үшінші тоқсаны бойынша есебіне сүйенсек, Теңізшевройл (ТШО) кеңейту жобасын аяқтап, толық қуатына жақын жұмыс істеп жатыр.
Үшінші буын зауытының қуаты 20%-ға артты. Соның нәтижесінде ТШО-ның жалпы қуаты тәулігіне 1 млн баррель мұнайдан асты. Бұл кәсіпорынның өндірістік мүмкіндігі, күн сайын нақты өндіріп жатқан мұнай көлемі емес.
Қазақстан үшін бұл неліктен маңызды?
Теңіз – елдегі ең ірі мұнай жобаларының бірі. Өндіріс пен экспорттың артуы елге түсетін валюта мен бюджет кірісінің өсуіне мүмкіндік береді. Ал жобаның 20%-ына иелік ететін ҚазМұнайГаз үшін дивидендтен түсетін табыс көбеюі мүмкін.
Жобаға көп қаржы жұмсалған құрылыс кезеңі аяқталып, енді акционерлерге ақша қайта бастаған. ТШО-ның 50%-ына иелік ететін Chevron бұрынғыдан көбірек дивиденд алып, берген қарызының $1 млрд-ын қайтарып алды. Бұл сома Chevron-ға тиесілі. Есепте ҚазМұнайГаздың нақты қанша қаражат алғаны көрсетілмеген.
Компания «Теңіз келісімін» ұзартуға тырысуда
Келесі маңызды мәселе – Теңіз келісімінің мерзімін ұзарту. Қазіргі келісім 2033 жылға дейін жарамды. Қазақстан мен жоба серіктестері оның болашақ шарттарын талқылап жатыр. Chevron басшылығы келісуге елеулі кедергі көріп отырған жоқ, бірақ түпкілікті келісім әлі жасалған жоқ.
Жалпы, Chevron тоқсан ішінде $9,9 млрд таза пайда тапты. Жақсы нәтижеге Теңізбен қатар, мұнай бағасының жоғары болуы мен мұнай өңдеуден түскен табыс әсер етті.
Қазақстан үшін басты мүмкіндік – Теңіздегі ауқымды инвестициялардың енді табыс әкеле бастауы. Алайда елге түсетін нақты кіріс мұнай бағасына, өндірілген мұнайды тұрақты экспорттауға және келісімнің болашақ шарттарына байланысты болады.
