Kursiv Media зерттеуінше, Түркі мемлекеттері ұйымына мүше және бақылаушы елдердің экономикалық салмағы біркелкі емес.
Ұйым ішіндегі алшақтық айтарлықтай үлкен: бір жағында триллиондық алып экономика тұрса, екінші жағында дамушы шағын нарықтар орналасқан.
Дегенмен, бұл әртүрлілік ұйымның ортақ әлеуетін төмендетпейді, қайта бір-бірін толықтыруға тамаша мүмкіндік беруге тиіс.
Экономикалық салмақ: Кімнің үлесі басым?
Жалпы ішкі өнім бойынша 2025 жылғы мәліметке сәйкес, ұйымның сөзсіз экономикалық локомотиві – Түркия. Оның ЖІӨ көлемі 1 640 млрд долларды құрап, басқа мемлекеттерден оқ бойы озық тұр.
Екінші орында Орталық Азияның негізгі экономикалық драйвері саналатын Қазақстан 360,5 млрд доллар көрсеткішімен жайғасқан. Одан кейінгі сатыларда бақылаушы мәртебесіндегі Мажарстан (271,1 млрд доллар) және қарқынды реформалар жолындағы Өзбекстан (181,5 млрд доллар) тұр.
Тізімнің қалған бөлігіндегі Түркіменстан (83,1 млрд $), Әзербайжан (78,4 млрд $), Солтүстік Кипр (45,2 млрд $) және Қырғызстан (23,6 млрд $) экономикаларының ауқымы шағынырақ болғанымен, олардың әрқайсысының өз аймағындағы стратегиялық маңызы зор.
Өсім қарқыны: Шағын нарықтардың серпілісі
Экономикалық салмақ біркелкі болмағанымен, нақты өсім көрсеткіштері мүлде басқа тенденцияны байқатады. Халықаралық валюта қорының 2026 жылға арналған болжамы бойынша, ЖІӨ көлемі жағынан кішігірім елдер даму жылдамдығы бойынша көш бастап тұр.
Атап айтқанда, Өзбекстан экономикасы 6,5 пайызға, ал Қырғызстан 6,1 пайызға өседі деп күтіледі. Бұл – түркі әлеміндегі ең жоғары көрсеткіштер.
Қазақстан тұрақты түрде 4,6 пайыздық өсімді сақтаса, ең ірі экономика саналатын Түркияның өсімі 3,4 пайыз деңгейінде болжанған. Қалған елдер қатарында Солтүстік Кипр 3,0 пайыз, Түркіменстан 2,6 пайыз, Әзербайжан 2,2 пайыз және Мажарстан 1,7 пайыз өсім көрсетеді.
Түркі елдерінің экономикалық көлемі әртүрлі болғанымен, олардың басын біріктіру мықты синергия тудырады.
Ірі елдер үлкен нарық пен инвестиция көзі болса, ал жылдам өсіп келе жатқан экономикалар жаңа мүмкіндіктер есігін ашады. Бұл болашақтағы қуатты ортақ экономикалық кеңістіктің берік іргетасы болмақ.
Еске сала кетейік, 2026 жылдың басында түркі елдері арасындағы тауар айналымы 2,4 млрд долларға жетіп, 40% өсім көрсеткен.
