Күзде күн суытып, күн сәулесі азаяды, ал тұмау мен басқа да респираторлық инфекциялар жиілей бастайды. Бұл кезеңде иммундық жүйені қолдау үшін қымбат дәрумендер мен арнайы қоспаларға жүгірмей-ақ, күнделікті әдеттерді реттеуге болады. Мамандардың айтуынша, иммунитетті бірден күшейтетін таңғажайып өнім жоқ. Ол үшін дұрыс тамақтану, уақытылы ұйқы, тұрақты қозғалыс керек. Ал тұмау сияқты инфекциялардан қорғану үшін вакцинацияның да маңызы зор.
1. Ас мәзіріне әртүрлі тағам қосыңыз
Иммундық жүйенің қалыпты жұмыс істеуі үшін ағзаға ақуыз, дәрумендер мен минералдар қажет. Сондықтан күнделікті ас мәзірінде көкөніс пен жеміс-жидек, бұршақ тұқымдастар, жұмыртқа, балық, ет, сүт өнімдері және тұтас дәнді дақылдар болғаны жөн.
Мысалы, күзде сәбіз, асқабақ, қырыққабат, қызылша, алма сияқты маусымдық өнімдерді пайдалануға болады. Бірақ бір ғана тағам иммунитетті күшейтіп, инфекциядан толық қорғай алмайды. Алматыдағы №36 қалалық емхананың иммунолог дәрігері Әсел Ералықызы иммундық жүйені қолдау үшін теңгерімді тамақтану, тұрақты дене белсенділігі мен жеткілікті демалыс маңызды екенін айтады.
2. Ұйқы режимін реттеңіз
Ұйқының жетіспеуі иммундық жүйенің жұмысына кері әсер етуі мүмкін. АҚШ Ауруларды бақылау және алдын алу орталығының (CDC) мәліметінше, ересектердің көпшілігіне түнде кемінде жеті сағат ұйықтау қажет. Ұйқы сапасын жақсарту үшін күн сайын бір уақытта жатып, бір уақытта тұруға тырысыңыз. Ұйықтар алдында телефонды ұзақ пайдалануды азайтып, бөлмені желдетіп, тыныш орта қалыптастырған пайдалы.
3. Күн сайын қозғалыста болыңыз
Жаяу жүру, велосипед тебу, жүзу немесе үйде жеңіл жаттығу жасау жалпы денсаулықты қолдайды. Иммунолог Әсел Ералықызының айтуынша, тұрақты дене белсенділігі иммундық жүйенің қалыпты жұмысына ықпал етеді. Ал сарапшылар ересектерге аптасына кемінде 150 минут орташа қарқынды дене белсенділігін және екі күн бұлшықетті нығайтатын жаттығуларды ұсынады. Мұны бірден бастау міндетті емес, күнделікті серуен уақытын біртіндеп көбейтуге болады.
4. Дәрумендерді өз бетіңізше қабылдамаңыз
Суық түскенде С дәрумені, D дәрумені немесе мырыш қоспаларын ішу керек деген пікір жиі айтылады. Алайда қоректік заттардың тапшылығы болмаса, қоспаларды қабылдау иммунитетті міндетті түрде күшейтеді деген сенімді дәлел жоқ. Кейбір дәрумендер мен минералдарды шамадан тыс қабылдау денсаулыққа зиян келтіруі мүмкін.
Егер әлсіздік жиі мазаласа, тамақтану шектеулі болса немесе белгілі бір дәрумен жетіспейді деп күмәндансаңыз, дәрігермен кеңескен дұрыс. Қажет болған жағдайда маман тексеру тағайындап, қоспаның түрі мен мөлшерін анықтайды.
5. Қол гигиенасын сақтап, бөлмені желдетіңіз
Иммунитетті қолдаумен қатар, инфекция жұқтыру қаупін де азайту маңызды. Қолды сабынмен жуу, жөтелгенде немесе түшкіргенде ауыз-мұрынды жабу, бөлмені жүйелі желдету және науқас адамдармен жақын қатынасты шектеу көмектеседі. Адам көп жиналатын немесе желдетуі нашар орындарда жағдайға қарай бетперде қолдануға болады.
6. Тұмауға қарсы екпе туралы дәрігермен сөйлесіңіз
Дұрыс тамақтану мен жеткілікті ұйқы ағзаның қалыпты жұмыс істеуіне көмектеседі. Ал вакцина ағзаға нақты инфекцияға қарсы қорғаныс қалыптастыруға көмектеседі. Қазақстандық дәрігерлер де тұмаудың алдын алу үшін вакцина салдырудың маңызын атап өтеді. Екпе алу қажеттігін адамның жасы мен денсаулық жағдайына қарай дәрігермен ақылдасып шешкен жөн.
Тағы да оқыңыз: Күзде адам неге шаршап жүреді, ал ұйқы режимін қалай реттеуге болады.
