Девальвация сөзбе-сөз аударғанда ұлттық валютаның басқа елдердің төл ақшаларына қатысты құнсыздануы. Жиырмасыншы ғасырдың екінші жартысына дейін бұл сөздің мағынасы қазіргідей емес, мүлде басқа болатын. Яғни «алтын стандарт» деп аталатын термин болды. Бұл тұста кез келген елдің үкіметі ақшаның құнын алтынмен өлшейтін. Кейін ақша реформасы басталды. Осылайша аталған терминнің мағынасы өзгере…
Қазақстанда бюджет қаржысының қомақты бөлігі мемлекеттік тапсырыс арқылы игеріледі. Осы орайда Kursiv.Media тілшісі «ҚР мемлекеттік сатып алулары» порталының деректеріне сүйене отырып, 2024 жылы жасалған келісімшарттарды шолып өтті. Айта кету керек, бұл келісімшарттар арасында негізгі ғана емес, қосымша жасалған келісімдер де бар. Порталдың «ТОП-100 Өнім беруші» тізімін 2024 қаржы жылында жасаған…
«Болашақ» бағдарламасы аясында әр степендианттың оқуына бюджеттен орта есеппен 21,5 млн теңге жұмсалады. Сонымен қатар әрқайсысына 11,5 млн теңге степендия төленеді. Бұл туралы Ғылым және жоғары білім министрлігінің KursivMedia сауалына берген жауабында жазылған. «Болашақ» бағдарламасы шеңберінде бір стипендиатқа «магистратура» және «докторантура» бағдарламалары бойынша оқуға орташа есеппен 21,5 млн теңге және…
2025 жылы «Болашақ» халықаралық степендиясына іріктеу мен тағайындау ережесіне өзгеріс енуі мүмкін. Үміткерлер жаңа конкурстық негізде іріктеліп, мемлекеттік қызметшілерге бағдарлама аясында магистратураға тапсыруға мүмкіндік берілмек. Қазір тиісті қаулы жобасы Үкіметтің қарауына жіберілген. Бұл туралы Ғылым және жоғары білім министрлігінің KursivMedia ресми сауалына берген жауабында жазылған. «Болашақ» халықаралық стипендиясын тағайындау үшін…
«Қазақтелеком» компаниясы нарықтан 59 млрд теңге қарыз тартады. Бұл – жалпы құны 100 млрд теңге болатын облигациялық бағдарламаның екінші бөлігі. Директорлар кеңесінің шешімі Қазақстан қор биржасының сайтында орналастырылған. Екінші транш аясында орналастырылатын купондық облигациялардың номиналды құны 1000 теңгені құрайды. Биржадағы хабарламада басқа мәлімет көрсетілмеген. 41 млрд теңге көлеміндегі бірінші шығарылым…
2024 жылдың 11 айында Қазақстандағы 21 екінші деңгейлі банктің активтері 7,8 трлн теңгеге өскен. 1 желтоқсандағы дерекке сүйенсек, банктердің актив көлемі 59,2 трлн теңгені құрайды. Бұл көрсеткіш қаңтар айымен салыстырғанда 15%-ға артық. Бұл туралы Ұлттық банктің қаржы секторы бойынша жариялаған есебінде жазылған. Үш банктің актив көлемі артты 7,8 трлн теңге…
2025 жылдың 1 қаңтарынан Қазақстанда айлық есептік көрсеткіш (АЕК) өзгеріп, жәрдемақы мен зейнетақы өседі. Алайда төменгі жалақы мөлшері өзгеріссіз қалады. 2025 жылы 1 АЕК қанша болады? «2025-2027 жылдарға арналған республикалық бюджет» туралы заңға сәйкес, 2025 жылы 1 айлық есептік көрсеткіш 3932 теңге болып бекітілді. Былтыр бұл көрсеткіш 3692 теңгені құраған.…
2024 жылдың ең табысты валютасы – аргентиналық песо болды. Әлемдік валюталар жайлы есептеуді GMA Capital атты консалтинг компаниясы жүргізген. Компания мамандарының мәліметінше, осы жылы басқа әлемдік валюталарға қарағанда аргентиналық песо елдегі инфляцияны есептегеннің өзінде 44,2%-ға ұлғайған. Ал екінші орында 21,2% өсім көрсеткен түркиялық лира тұр. Ресми курс бағамының нығаюынан, 2023…
Мемлекеттік кіріс комитеті 2025 жылдың бірінші жартысында тексерілетін компаниялар тізімін бекітті. Оған ірілі-ұсақты 655 компания енген. Олардың арасында миллиардер Тимур Құлыбаев, Қайрат Шәріпбаев, Айдын Рахымбаевтардың компаниясы бар. Салық органдары бұл компаниялардың қанша салық төлеп, әлеуметтік жарналарды қалай аударғанын тексереді. Кешенді тексеріс орта және шағын орта бизнес нысандары, ірі құрылыс компаниялар…
Ұлттық Банк Сағадат Нұрмағамбетов пен Александр Македонскийге арнап коллекциялық монеталар жасады. Олар «Есте қалатын оқиғалар мен біртуар адамдар» сериясы аясында шығарылды. Алғашқы монета Қазақстанның тұңғыш қорғаныс министрі және Халық Қаһарманы Сағадат Нұрмағамбетовке арналған. Дизайнға Нұрмағамбетовтің портреті салынған. Монета массасы – 15 грамм, дайындау сапасы – brilliant uncirculated, номиналы – 200…
Қараша айында айырбастау пункттері халыққа 228 млрд теңгеге доллар сатқан. Бұл көрсеткіш қазан айымен салыстырғанда 34,18%-ға немесе 58,1 млрд теңгеге артық. Қазанда қазақстандықтар айырбастау пункттерінен 170 млрд теңгенің долларын сатып алған болатын. Қай қаланың тұрғындары долларды көп сатып алды? Алматы мен Шымкент тұрғындары қолдағы теңгесін долларға көптеп айырбастаған. Алматылықтар 63,8…
2025 жылдың 1 қаңтарынан бастап, елімізде долларды сатып алуға қатысты жаңа ережелер күшіне енеді. Ұлттық банк тамыз айында «Қазақстандағы валюталық операцияларды жүргізу қағидаларына» өзгеріс енгізген. Соған сәйкес, бір күнде 50 мың доллардан асатын валюта сатып алғысы келген заңды тұлға валюта келісімшартын ұсынуы керек. Бұл дегеніңіз сатып алған валютаны қайда жұмсайтынын…
Қазақстандық жария компаниялар арасында ең қымбаты – Kaspi болса, ең арзаны – Air Astana. Қазақстан миноритар акционерлерінің қауымдастығы (QAMS) биржа индекстеріне сүйене отырып, отандық 10 компанияның нарықтық құнын есептеген. Индекске енген компаниялырдың жалпы нарықтық құны 57.3 млрд долларды құрайды. Нарықтың 91,5%-ы үздік төрттікке тиесілі: Kaspi (KSPI); ҚазМұнайГаз(KMGZ); Қазатомөнеркәсіп (KZAP); Halyk…
Парламент мәжілісі ЕАЭО аясындағы кедендік есеп айырысуды енді рубльмен жүргізуге келісім берді. Депутаттар Еуразиялық экономикалық одақтағы мүше мемлекеттер арасындағы кедендік салықты есеп айырысуға қатысты келісімге өзгеріс енгізу туралы Хаттаманы ратификациялады. Мұндағы басты өзгеріс – елдер арасындағы есептеулер енді ресейлік рубль арқылы жүргізілетін болады. «Ресей Федерациясы мен Беларусь Республикасына қатысты…
Қазақстан Ұлттық Банкі осы жылы 25 желтоқсанда жаңа үлгідегі 2000 теңгелік банкноталарды айналымға шығарды. Ол – «Сақ стилі» жаңа сериясындағы үшінші банкнота. Банкноталар 2025 жылдың екінші тоқсанында жаппай қолданысқа шығады. Себебі оларды барлық өңірге жеткізу үшін (банкоматтар, терминалдар және басқа да кассалық техника) қосымша уақыт керек деп түсіндіреді банктің баспасөз…
2024 жылдың 11 айында Қазақстан бюджетіне салық 4 трлн теңгеге кем түскен. Қаржы министрлігі жариялаған есепке сай, қаңтар-қараша айларында бюджетке 14,3 трлн теңге салық түсуі тиіс еді. Алайда 11 айда 10 трлн теңге ғана салық жиналған. Жоспар бойынша, осы кезеңде республикалық бюджетке 18,5 трлн теңге кіріс түсіп, соның 14,3 трлн…
Қазақстан ағайынды Статилермен арадағы дауды реттеу нәтижесінде Ұлттық қордың бұғатталған 80 млн доллар активін қайтып алған. Бұл туралы 25 желтоқсандағы Мәжіліс кулуарында Ұлттық банк төрағасы Тимур Сүлейменов мәлімдеді. «Бұл соңғы күндердегі ең жағымды жаңалық деп санаймын. Осыдан 10 жыл бұрын Статимен арадағы дау салдарынан Ұлттық қордың 80 млн доллар активі…
Қазақстан экономикасы 2025 жылы 5,5% өсім көрсетуі ықтимал. Мұндай болжамды Еуразиялық даму банкінің сарапшылары жасап отыр. Экономиканың өсіміне бюджет саясаты, базалық мөлшерлемені төмендету, мұнай өндірісінің артуы және мемлекеттік ірі инфрақұрылым жобаларды жүзеге асыруы ықпал етпек. Қазақстан 2025 жылы Теңіз кен орнын кеңейту жобасын аяқтауды жоспарлап отыр. Кеңейту жобасы аяқталса, өндірілетін…
Халықаралық валюта қорының болжамынша, 2024 жылдың соңында әлемдік мемлекеттік қарыз 102 трлн долларға жетеді. Оның ішінде Қазақстанның мемлекеттік қарызы да көбейе түседі. 2024 жылдың көрсеткіші бойынша, елдің ЖІӨ үлесіндегі мемлекеттік қарыз көлемі 24,8%-ды құрайды. 2029 жылы бұл көрсеткіш 36,6%-ға жетуі мүмкін. Қазір Қазақстанның мемлекеттік қарызы, 2024 жылғы 1 қазандағы есеп…
Kaspi Bank 2023 жыл үшін төртінші рет дивиденд төлемек. Банк акционерлерінің шешімімен бір акцияға 3450 теңге дивиденд белгіленген. Акционерлер шешімі Қазақстан қор биржасында орналастырылған. Қаржы ұйымы қарапайым және артықшылығы бар акциялары үшін дивиденд аударады. 1 қазандағы дерек бойынша, 18,3 млн қарапайым және 372 мың артықшылығы бар акциясы айналымда жүр. Сәйкесінше,…
Қазақстандықтардың жалақысынан аударатын зейнетақы жарнасы Бірыңғай зейнетақы қорында (БЖЗҚ) сақталады. Ал бұл қаржыны Ұлттық банк пен жеке басқарушы компаниялар түрлі қаржы құралдарына инвестициялайды. Осылайша қордағы қаржы бос жатпай, халыққа инвестициялық табыс алып келеді. Қорда қанша қаржы бар және инвесттабыс қанша? Зейнетақы қорында қазақстандықтардың 21,9 трлн теңгеге жуық зейнетақы жинағы бар.…
Ақша құнсызданып барады дегенді жиі естиміз. Сапасы сол күйі қалса да, тауарлар мен қызметтер бағасы жыл санап өсіп жатыр. Мұны экономикада «инфляция» деп атайды. Былайша айтқанда, нан қазір 120 теңге тұрса, келесі жылы 130 теңге тұруы мүмкін. Дәмі де, наубайханасы да, құрамы да дәл сол нанның бағасы осылай шарықтай берсе,…
Жыл соңына дейін «Самұрық-Қазына» әл-ауқат қоры Qazaq Air әуетасымалдаушысын сату бойынша мәміле аясындағы маңызды келіссөздерді аяқтады. Бұл туралы Стратегия және активтерді басқару жөніндегі мемлекеттік қордың тең басқарушы директор Елжас Отыншиев мәлімдеді. Оның түсіндіруінше, Qazaq Air-ды сатып алу үшін келіссөз жүргізген вьетнамдық компанияға екі талап қойылып отыр. Біріншісі – инвестор 38,04…
Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі миллиардер Сәрсеновтардың отбасына тиесілі «Нұрбанк» акционерлік қоғамына 2,2 млн теңге айыппұл салды. Қаржы ұйымы айыппұлды 2025 жылдың 19 қаңтарына дейін төлеуі керек. ҚНРДА банкке әкімшілік айыппұлды «ақшамен немесе өзге мүлікпен жасалатын операция туралы ақпаратты қайта бермегені» үшін салған. «Нұрбанк» актив көлемі бойынша Қазақстан бантері…
