Жаңалықтар

Қазақстан қор биржасында (KASE) доллардың ұлттық валютаға шаққандағы бағамы бүгін бірден 5,11 теңгеге көтеріліп, 1 доллар бағасы 522,11 теңге болды.

Осылайша АҚШ валютасы екі аптаның ішінде шамамен 20 теңгеге нығайды. 3 сәуірде 1 доллар 502 теңге, ал 11 наурызда 488 теңге тұрды. Ұлттық валюта бір айда шамамен 34 теңгеге құлдырады.

Еуроның ұлттық валютаға шаққандағы бағамы да едәуір көтерілді – +7,48. Енді 1 еуро 594,50 теңге тұрады. Ресей және Қытай валюталары да нығайды.

kurs.kz мәліметінше, Алматыдағы валюта айырбастау пунктерінде 1 доллар шамамен 524,5 теңгеден, ал Астана қаласында 527 теңгеден сатылып жатыр.

Бүгін ғана Ұлттық банк өкілі сәуір айының тек...

Ресей мен Украина арасындағы соғыстан Солтүстік Корея 20 млрд доллардан астам табыс әкелді. Бұл туралы Оңтүстік Кореяның KIDA (Қорғаныс талдауы институты) атты сараптамалық орталығы хабарлаған.

KIDA-ның есептеуіне сүйенсек, табыс негізінен Ресейге оқ-дәрілер жеткізу арқылы келіп отыр. Орталықтың есебін Open Source Centre (OSC) пен Reuters агенттігі жүргізген тәуелсіз зерттеу де растайды. Reuters-тің мәліметіне сәйкес, 2023 жылдың тамызы мен 2025 жылдың наурызы аралығында Солтүстік Корея Ресейге 15 800-ден астам контейнер оқ-дәрі жіберген. Зерттеушілер спутниктік суреттерді пайдалана отырып, ресейлік кемелер жасаған 64 рейс арқылы 4,2–5,8 млн бірлік оқ-дәрі жеткізілген болуы мүмкін екенін есептеп шығарған.

Солтүстік Корея әскер де жібере ме?

Ішкі істер министрінің орынбасары Санжар Әділов сенатордың жол ережесін жиі бұзатын жүргізушілер үшін айыппұлды 50% жеңілдікпен төлеу мүмкіндігін алып тастау туралы бастамасына пікір білдірді.

Оның сөзінше, министрлікке мұндай ұсыныс түспеген.

«Қазіргі таңда Әділет министрлігінің арнайы жұмыс тобы заңнамалық өзгерістер жасап жатыр. Соның аясында осы бастаманы міндетті түрде қарастыратын боламыз» – деді ол.

Санжар Әділов жеке өзі жеңілдікпен төлеу мүмкіндігін алып таусауды құп көрмейтінін атап өтті.

Бұған дейін қазіргі сенатор, бұрынғы ІІМ орынбасары Марат Қожаев жол ережесін жиі бұзатындарға айыппұл төлеуде 50% жеңілдікті алып тастауды ұсынған. Ол жол қозғалысы ережелерін жүйелі түрде бұзатын жүргізушілерге жазалау...

Google Gemini нейрондық желісі қолданушылар үшін әлеуметтік желілерге бірден жүктеп салуға болатын 8 секундтық бейнелерді жасап береді.

Нейрожелісінің бұл қызметін іске қосу үшін Google Gemini Advanced пакетін сатып алу керек. Осы арқылы функциялар көмегімен Veo 2 видео генераторын іске қосуға мүмкіндік беріледі.

Жасанды интеллект мәтіндік сипаттамалар негізінде видео әзірлеп бере алады. Видео форматы 720 пиксельден тұрады және ұзақтығы 8 секунд. Бұл видеоларды қолданушылар бірден әлеуметтік желідегі парақшаларына жүктей алады.

Google Veo 2 көмегімен жасалатын видеолоарға шектеу қояды. Пайдаланушыларға компания лимит аяқталар уақытта хабарлама жіберіп отырады. Сондай-ақ Veo 2 көмегімен MP4 форматындағы видеоларды да жасап бере алатыны жазылған.

Айта...

«Өнеркәсіпті дамыту қоры» акционеріне 2024 жылға дивиденд төледі. Төленген дивиденд көлемі – 38,6 млрд теңге. Бұл 2023 жылғы көрсеткішпен салыстырғанда 64 пайызға артық. Компания хабарламасы Қазақстан қор биржасында орналастырылған

«Өнеркәсіпті дамыту қоры» АҚ (KASE тикері – IDFR) 2025 жылдың 15 сәуірінде жай акциялар бойынша дивидендтер төледі; бір жай акцияға дивиденд мөлшері – 30 539,24 теңге, төлем сомасы – 38 652 908 275 теңге», – делінген хабарламада.

«Өнеркәсіпті дамыту қорының» жалғыз акционері – «Қазақстан Даму Банкі». Ал ҚДБ «Бәйтерек» ұлттық» басқарушы холдингі арқылы үкіметке тиесілі. «Өнеркәсіпті дамыту қоры» 2020 жылы Индустриялық даму және «Нұрлы...

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев «Яндекс Global» компаниясының бас директоры Даниил Шулейконы қабылдады. Кездесуде Yandex Qazaqstan компаниясының еліміздегі қызметінің негізгі бағыттары мен даму жоспары талқыланды.

Айта кетерлігі, компания 2024 жылы Қазақстан бюджетіне 29,5 млрд теңге көлемінде салық төлеген. Ал 2016 жылдан бері еліміздің экономикасына 225 млрд теңгеден астам инвестиция салған.

Кездесу барысында интернет-платформа арқылы халықты жұмыспен қамту, жасанды интеллект технологияларын дамыту, сондай-ақ мәдени мұраны озық технологиялармен ұштастыру мәселелері қозғалды.

Президент Yandex Qazaqstan-ның цифрлық трансформация, шағын және орта бизнесті қолдау, азаматтардың өмір сүру сапасын арттыру жолындағы үлесін жоғары бағалап, жасанды интеллект белсенді дамып жатқан кезеңде қазақ тілі мен мәдениетін цифрлық кеңістікте ілгерілетуд...

АҚШ президенті Дональд Трамп сирек кездесетін металдар үшін Украинаны бейбіт келіссөзге отыруға итермелеген. Енді мұндай элементтер қазір әлемдегі сауда соғысында ықпал ету құралына айналды.

Сирек металдар үшін талас

Жойғыш ұшақтар мен ядролық реакторлардан бастап көпшілік пайдаланатын смартфондарға дейін сирек кездесетін металдар қолданылады. Геосаяси ахуал шиеленісіп, сауда соғысы күшейген түста Қытай оларды бәсекелесіне қарсы қолданатын қаруға айналдырды деп жазды Bloomberg.

Трамп Қытай тауарларына баж салығын еселеп арттырса, Бейжің жеті сирек кездесетін металды шектеулер тізіміне қосты. Олар жер қыртысында көп болғанымен, белгілі бір кен орнында шоғырланбаған. Сонысымен де құнды.

Құрама Штаттарда металдардың мұндай түрлерін өндіретін кәсіпорын жоқтың қасы. Сирек...

Оқу-ағарту министрлігі маңызды ақпаратты жария етті. Бұл – баламен қарым-қатынас мәселесіне қатысты.

Министрліктің ақпаратына қарағанда, елімізде баламен қарым-қатынас мәселелері бойынша дауларды шешудің бірыңғай тәртібі енгізілді.

Барлық өңірге ортақ ереже

Бұл ереже 2025 жылғы 13 сәуірден қолданысқа енген. Бұған дейін бұл мәселелерді қорғаншылық органдары қарап келген. Әр аймақта әртүрлі тәсіл қолданылған еді. ҚР Оқу-ағарту министрлігі бекіткен ортақ тәртіп барлық өңірде бірдей жүзеге асырылмақ.

«Ата-анаға немесе жақын туыстарына – атасына, әжесіне, ағасына немесе әпкесіне баламен қарым-қатынас жасауға шектеу қойылған жағдайда, баланың тұрғылықты жері бойынша қорғаншылық және қамқоршылық органына өтініш бере алады», – делінген министрліктің ақпаратында.

Астанада Республикалық «Көкпар» федерациясының кезектен тыс конференциясы өтті. Жиын барысында ұйымның өткен жылғы жұмысы қорытындыланып, биылғы жылға арналған жоспарлар таныстырылды.

Сонымен қатар Ұлттық спорт қауымдастығының президенті Еркебұлан Ілиясов Көкпар федерациясының жаңа президентін сайлау жөнінде ұсыныс білдірді. Делегаттардың қолдауымен бұл лауазымға Айдарбек Қожаназаров тағайындалды.

«Бауыржан Әбдірашитұлы өз еркімен қызметінен кетті. Ұлттық спорттың дамуына қосқан үлесі үшін алғыс айтамын. Ал жаңа президент ретінде Мәжіліс депутаты, Көкпар Федерациясының құрметті президенті, ұлттық спорт жанашыры Айдарбек Қожаназаров сайланды. Айдарбек Қостанай облысында көкпарды дамытып, үлкен деңгейге көтере алды. Сондықтан федерация оның жетекшілігімен жаңа белестерді бағындырады деп сенеміз», – деді Еркебұлан Ілиясов.

Ғылым және жоғары білім министрі Саясат Нұрбектен мәжілісте өткен баспасөз жиынында «Болашақ» бағдарламасы стипендиясының мөлшерін көтеруге қатысты министрліктің ұстанымы сұралды.

Саясат Нұрбек қазіргі уақытта «Болашақ» стипендианттарының шәкіртақысы 1900 доллар екенін, министрлік көптеген елдерде инфляция өсіп, пәтер жалдау ақысы қымбаттағанын біліп отырғанын атап өтті.

«Бүгінде біз нақты нормативтік бағаны шығару үшін тәуелсіз аудит жүргізіп жатырмыз. Соның аясында біздің стипендианттар оқитын Лондон, Нью-Йорк, Вашингтон сияқты қалалардағы инфляция деңгейі мен тұтынушы себетінің құны зерттеліп жатыр» – деді министр.

Саясат Нұрбектің айтуынша, шәкіртақы мөлшеріне байланысты өзгеріс сол аудит нәтижесіне байланысты болады.

Сонымен қатар министр бағдарлама талапкерлерінің жасына байланысты шектеу...

Қорғаныс саласын қаржыландыруға бюджеттен қосымша 120 млрд теңге бөлінеді. Бұл туралы депутаттардың сауалына берген жауабында премьер-министр Олжас Бектенов айтқан.

Бектенов отандық қорғаныс кәсіпорындарын қолдау және ынталандыру мақсатында Қорғаныс-өнеркәсіп кешенін дамыту қоры құрылғанын, оның қызметін реттейтін тиісті нормативтік-құқықтық база қабылданғанын мәлімдеген. Республикалық бюджеттен бөлінетін қаражат осы қорға жұмсалады.

«Қазіргі уақытта қордың жарғылық капиталын ұлғайту бойынша жұмыстар жүргізілуде. Республикалық бюджеттен қаражат бөлу үшін 120 млрд теңге сомасына өтінім дайындалды. Сыртқы инвестицияларды тарту мақсатында бірқатар шетелдік инвесторлармен (Қытай, БАӘ, Түркия, Катар, Сингапур және т.б.) келіссөздер жүргізілуде», – деген премьер-министр.

Сонымен бірге Бектенов қор жұмысын...

Қазақстан 2026 жылдың маусымына дейін тәулігіне 1,3 млн баррель міндеттемесін өтеуі тиіс. Бұл жайлы OPEC сайтында жазылған. Бүгін ұйым хатшылығы Сауд Арабиясы, Ресей, Ирак, Біріккен Араб Әмірліктері, Кувейт, Қазақстан және Оманға қатысты өтемақыны өтеу жоспарын жаңартты.

Жарияланған ақпаратта көрсетілгендей, Қазақстан 2026 жылдың маусымына дейін тәулігіне 1,299 миллион баррель мұнай өндіруді өтеуі тиіс. Оның ішінде:

Қазақстаннан кейін өтеуі керек өтемақысы көп елдер – Ирак және Ресей. 2025 жылдың соңына дейін...

Тағы бір халықаралық ұйым Қазақстан экономикасының 2025-2027 жылдардағы экономикалық өсіміне қатысты болжамын жариялады. Еуразиялық тұрақтандыру және даму қорының мәліметінше, 2025 жылдан кейін елдің ЖІӨ өсімі біртіндеп баяулайды. 2027 жылы өсім 4,3%-ды құрайды деп күтілуде. Бұл — 2024 жылдың қорытындысымен салыстырғанда 0,5 пайыздық тармаққа төмен.

2025 жылы өсімнің негізгі себептері

2025 жылдың соңына қарай Қазақстанның ЖІӨ 5,2%-ға өседі деп болжануда. ЕТДҚ бұл жоғары көрсеткішке үш негізгі себептің арқасында қол жеткізуге болатынын атап өтті:

2026 жылы экономика өсімі 4,5%-ды құрайды деп күтілсе, 2027 жылы бұл көрсеткіш...

БЖЗҚ-ның зейнетақы активтерін инфрақұрылымдық жобаларды қаржыландыруға бағыттайды. Ол үшін ірі мемлекеттік холдинг облигацияларын сатып алмақшы. Ұлттық банк монетарлық операциясы департаментінің директоры Нұржан Тұрсынхан осылай деп мәлім етті.

«Басқарушы ретінде БЖЗҚ-дағы зейнетақы активінің 1,5 трлн теңгесін ел ішіндегі инфрақұрылымдық жобаларға салуға дайынбыз. Бұл жерде біз үшін эмитент – яғни біз басқарушы ретінде қаржыны аударып отырған ұйым маңызды. Қазір оны талқылап жатырмыз. Ол «Самұрық-Қазына» және оның еншілес ұйымдары немесе «Бәйтерек» ұлттық холдингі және несие рейтингі бар, бәріне таныс еншілес компаниялары болуы мүмкін. Яғни артында мемлекет тұрған сенімді эмитенттер», – деп түсіндірді Ұлттық банк өкілі.

Оның атап өтуінше...

Air Astana әуе компаниясы бизнес-класс жолаушыларына арналған жаңа борттық мәзірін ұсынды. Бұл мәзірді неономад асханасының AUYL мейрамханасының бас аспазы Руслан Закиров әзірледі. Жолаушылар енді қазақтың дәстүрлі тағамдарын заманауи интерпретацияда татып көре алады.

Air Astana VIP-жолаушыларына қандай тағамдар ұсынылады?

«Сізге жылқы етінен дайындалған тартар ма, әлде асқабақ пен сиыр етінен әзірленген «хошан» (манты) керек пе? Самсаны жылқы мен қозы етінен қалайсыз ба, әлде асқабақ пен жусаймен бе?»

Маусым айынан бастап осындай сұрақтар Air Astana компаниясының халықаралық рейстеріндегі бизнес-класс жолаушыларына үнемі қойылатын болады. Десертке жолаушылар бауырсақ пен балқаймақ, қытырлақ бауырсақ және үш түрлі кәмпит:  тәтті-ірімшік, қаттық-тары, күнжіт-тұз дәмдерін тата...

Террорлық қауіп бойынша Семей қаласында барлық полиция экипажы мектептерге, оқу орындарына шұғыл жұмылдырылды.

Бұған Telegram-дағы «Конец Семей» арнасында жарияланған жарылғыш заттар туралы хабарлама түрткі болған.

Алайда Абай облыстық полиция департаментінің мәліметінше, бұл ақпарат шындыққа жанаспайды. Террорлық қауіп жалған болып шықты.

«Telegram-арнада тараған террорлық актілер туралы хабарлама жалған. Құқық қорғау органдары қазір арнаның авторын анықтап жатыр. Қалалық мектептердің барлығына полиция қызметкерлері жіберілді», – деп мәлімдеді Kursiv.Media басылымына полицияның баспасөз қызметі.

Бұған дейін түрлі чаттарда «Семей мектептеріне теракт жасалады» деген қауесет тараған болатын. Осыған байланысты полиция ата-аналарға ресми түрде түсіндіру жұмыстарын жүргізіп, мектеп чатына жалған ақпаратты...

Қазақстанның халық әртісі Димаш Құдайберген өзінің «Бір аспан тарихы» атты жаңа әніне қатысты әлеуметтік желілерде айтылған пікірлер мен әзілдерге жауап берді.

Аталған туынды – соғыс пен бейбітшілік тақырыбына арналған композиция. Әннің қайырмасында Димаш жоғары нотада ағылшынша «This is a love» деген жолды орындайды. Алайда TikTok қолданушылары бұл тіркесті өздерінше түсініп, оны «Кетчуп пен нан» деп пародияға айналдырып, жаңа әзіл-трендке себеп болды.

Бұл пікірлерге жауап ретінде Димаш әлеуметтік желіде жазба жариялады:

«Сәлем, достар. Бүгін әлеуметтік желілерде отандастарымның менің «Бір аспанның тарихы» атты шығармамды қызу талқылап жатқанын білдім. «Сенімен әзілдессе – демек, тірісің және қызықсың» дейд...

Мәжіліс депутаты Дәулет Мұқаев желіде тұсау кесу туралы жазбасына байланысты пікір білдірді.

Депутат тұсау кесу рәсімдерін он жылдан бері жүргізетінін, о баста жақын таныстарының балаларының тұсауын кесуден бастағанын айтады.

Заң шығарушы орган өкілі желіде тұсау кесетінін жар салуды әбестік деп санамайды.

«Біріншіден, бұл қазақтың салт-дәстүрі. Екіншіден, осыны көріп қазақтың дәстүріне сіңісіп жатқан өзге ұлт азаматтары да бар. Осы уақытқа дейін орыстың да, кәрістің де тұсауын кестім. Одан теріс нәрсе іздеудің қажеті жоқ», – дейді ол.

Депутат жұмыс уақытында тікелей кәсіби қызметімен айналысатынын, ал тұсау кесу сияқты рәсімдер жұмыстан тыс, демалыс уақытындағы істер екенін атап өтті.

Осы жылдан бастап ресми түрде қор биржасындағы компаниялар юаньмен есеп айырысатын облигациялар шығара алатын болды. Бұл туралы KASE басқарма төрағасының орынбасары Дана Аманжолова айтты. Биржаның бірінші тоқсандағы жұмысына да есеп берді.

«Қазірдің өзінде бір эмитент, ол – Аграрлық кредит корпорациясы номиналдық құны юаньмен есептелетін облигацияларын шығарды. Жалпы алғанда, қызығушылық бар және ары қарай дамиды деп сенеміз», – деп атап өтті ол.

Жалпы осы жылдың алғашқы үш айында шетелдік валюталар нарығындағы сауда көлемі 9,8 трлн теңгені құрады. Бұл өткен жылдағы осы кезеңмен салыстырғанда 28,4% немесе 2,2 трлн теңгеге артық. 2025 жылдың бірінші тоқсанындағы орташа...

Ресей Украинаға соғыс ашқалы Қазақстанға ағылған ресейлік компаниялардың қатары кейінгі кезде қысқарып келеді. Бұл туралы Ұлттық статистика бюросының мәлметтеріне сүйене отырып, DataHub хабарлайды.

2024 жылғы 1 сәуірдегі жағдай бойынша, Қазақстанда ресейлік капиталы бар 18,4 мың кәсіпорын жұмыс істеп тұр. Бұл көрсеткіш 1 қаңтармен салыстырғанда 495 ұйымға азайған.

Тоқсандық есепте қатарынан төртінші рет қысқарып, кейінгі 6 жылдағы ең төменгі көрсеткішті құрады.

Украинадағы соғыс басталғалы, ресейлік компаниялардың саны 9 тоқсан қатарынан күрт өсіп отырған. Ең үлкен өсім 2022 жылдың II тоқсанынан 2023 жылдың I тоқсанына дейін байқалды: бұл кезде әр үш ай сайын орта есеппен 2,3 мың жаңа кәсіпорын...

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев экономика мәселелеріне қатысты жұмыс отырысын өткізіп, Үкіметтің басты міндетін тағы еске салып өтті.

Тоқаев Үкіметтің міндеті туралы

Ақорданың мәліметінше, жиында тариф қақтығысы салдарынан әлем нарығындағы жағдайдың өзгеруіне байланысты елдің іс-қимыл жоспары талқыланды. Премьер-министр Олжас Бектеновтің, Ұлттық банк төрағасы Тимур Сүлейменовтің, сонымен бірге басқа да құзыретті органдар басшыларының баяндамалары тыңдалды.

Президент қазіргі жаһандық экономикадағы ахуалдың тұрақсыз сипат ала бастағанын, сондықтан кез келген жағдайға дайын болу қажет екенін атап өтті.

Кеңес отырысында Қасым-Жомарт Тоқаев алдағы жұмыстың негізгі бағыттарын айқындады.

«Үкіметтің міндеті – халықтың әл-ауқатын, экономикалық өсім қарқынын және тартылатын инвестиция көлемін төмендетуге...

Қазақстан 8 айда астық экспортының әлеуетін айтарлықтай арттырған. Мысалы, Әзербайжанға астық экспорты шамамен 100 есе артқан. Қазақстаннан астық импортын арттырған елдер қатарында Иран да бар. Бұл туралы Ауыл шаруашылығы министрлігі хабарлады.

2024 жылдың қыркүйегінен бастап 2025 жылдың көктеміне дейінгі аралықта күзгі өнімнің 7 млн тоннасын экспорттап үлгерген. Бұл көрсеткіш өткен ауыл шаруашылығы маусымындағы 4,6 млн тонна көлеммен салыстырғанда 35,2%-ға артық.

Қазақстан 2024-2025 жылдар аралығында мынадай елдерге астық жеткізіп берген:

АҚШ президенті Дональд Трамп енгізген 145% көлеміндегі баж салығына жауап ретінде Қытай 125% баж салығын енгізген соң, Ақ үй Қытай тауарларына тағы 100% қосымша салық салатынын мәлімдеді.

Нәтижесінде АҚШ Қытай тауарларына салатын баж салығының жалпы көлемі 245%-ға жетті.

«Қытайдың жауап әрекеттеріне байланысты, енді АҚШ-қа импортталатын Қытай тауарларына 245%-ға дейін баж салығы салынуы мүмкін», – делінген Ақ үй хабарламасында.

Қазіргі уақытта АҚШ Қытайдан келетін тауарларға 145% баж салығын қолданып отыр. Қытай бұған жауап ретінде АҚШ өнімдеріне 125% салық енгізген. Сонымен қатар Бейжің кейбір пайдалы қазбаларды, оның ішінде аса маңызды минералдарды экспорттауға шектеу қойды...

Алматыда экс-судья Светлана Жолмановаға қатысты сот процесі басталды. Ақпаратты Алматы сотының баспасөз қызметі растады. Қылмыстық іс Медеу аудандық сотында қаралып жатыр, деп хабарлайды KursivMedia.

Bes.media сайтының хабарлауынша, сотталушы Жолманова қазірге дейін бірнеше рет сот залына келуге бас тартқан.

«Сотталушыға байланысты бесінші рет сот кейінге қалдырылды», – деп жазды редакция.

«Алғашқы екі отырысқа ол (сотталушы Жолманова – ред.) сот отырысына келмеді. Үшінші отырыста судья Қанат Әріновті ауыстыруды сұрады. Төртінші отырысқа да судьяны ауыстыру туралы өтініш жазбаша ұсынбағандықтан, сот отырысы тағы кейінге қалды. Бүгін тергеу изоляторы сотқа барудан бас тартқанын хабарлады», – деп жазды Bes.media