Жаңалықтар

Былтыр мұнай секторы экономикалық өсімді азайтты

Атап айтқанда, 2024 жылы ірі кен орындарында жүргізілген күрделі жөндеу жұмыстары бұл көрсеткішке айтарлықтай ықпал етті. Теңіз кен орнында Болашақ кеңейту жобасын іске қосу аясында, мамыр және тамыз айларында жалпы ұзақтығы 50 күнге созылған жөндеу жұмыстары жүргізілді.

Қашаған кен орнында шлам-ұстағышты (slug catcher) ауыстыру бойынша жөндеу жұмыстары жүргізіліп, оның толық тоқтатылуы 21 күнге созылды (жоспарланған 39 күннің орнына). Өндіріс 1 қарашадан бастап толық қуатта іске қосылды. Бұл әр үнемделген күн үшін 50 мың тонна қосымша мұнай өндіруге мүмкіндік беріп, жалпы 350-450 мың тонна қосымша өнім алуға ықпал етті.

Сонымен қатар өндіріс көлеміне бірқатар күтпеген...

Қытай — қарама-қайшылықтар елі. 1,4 млрдтан астам халқы бар ел дүниежүзінде автокөлік өндірісі бойынша көш бастап тұр. Бұл елде Hongqi сынды премиум көлікті де, Chery сынды орташа деңгейдегісін де және бағасы ұялы телефон құнымен бірдей эконом санатындағы автоны да табуға болады. Соңғысы көпшілікті қызықтыратындықтан Kursiv.Мedia тілшісі  «Аспан асты еліндегі» бағасы ең арзан «темір тұлпарларды» шолып шықты.

Әлемдегі алып микрокарлар нарығы

Батыстағыдай Қытайда жүргізушілер микрокарларды ерекше жақсы көреді. Олардың халық тығыз қоныстанған аудандарда, әсіресе жалақысы төмен   адамдар арасында танымал болуы таңғаларлық жағдай емес. Себебі тар көшелер мен қауіпсіздік талаптарының жеңілдігі, бағасы арзан болғандықтан кішкентай көліктер үлкен сұранысқа ие етеді.

Сондықтан болар...

АҚШ президенті Дональд Трамп Халықаралық қылмыстық сотқа (ХҚС) санкциялар енгізу туралы жарлыққа қол қойды. Ол бұл ұйымды АҚШ пен оның негізгі одақтастарын, әсіресе, Израильді заңсыз қудалаумен айыптады деп хабарлайды Reuters.

Жарлыққа сәйкес, АҚШ азаматтары мен олардың одақтастарына қатысты тергеулер жүргізуге қатысқан адамдар мен олардың отбасы мүшелеріне қаржылық және визалық санкциялар салынады.

Бұл шешім АҚШ Сенатындағы демократтардың өткен аптада ХҚС-қа санкция салу туралы республикашылдардың ұсынысын бұғаттауынан кейін қабылданды. Республикашылар бұл санкцияларды Израиль премьер-министрі Биньямин Нетаньяху мен бұрынғы қорғаныс министрі Йоав Галантқа ордер шығаруға жауап ретінде енгізбек болған. Нетаньяху қазір ресми сапармен Вашингтонда жүр.

АҚШ пен Израильдің ұстанымы

Трамптың жарлығында...

Педагогикалық жоғары оқу орындары түлектерінің 45%-ы ғана шекті деңгейден өте алған. Бұл туралы Оқу-ағарту министрлігінің дәстүрлі алқа отырысында министр Ғани Бейсембаев мәлім етті, деп хабарлады inbusiness.kz басылымы.

Министрдің сөзінше, 7 653 педагогикалық ЖОО түлегінің тек 45%-ы ғана білімін бағалау кезінде 50% шекті межеден өте алған. Ал жұмыс істеп жүрген мұғалімдердің біліктілігінде олқылықтар анықталған.

Мәселен, «Мақсатты мектептер» жобасы аясында биология, информатика, ағылшын және қазақ тілі пәндері бойынша жұмыс істеп жүрген мұғалімдердің біліміндегі кемшіл тұстар шыққан.

«Бұл пәндік білімнің айтарлықтай кемшіліктерін көрсетіп, педагогикалық мамандықтар бойынша кадр даярлайтын жоғары оқу орындарының білім беру бағдарламаларын шұғыл қайта қарауды талап...

Nissan акциялары Токиода 7,3%-ға қымбаттады. Мұндай өсімге компанияның жаңа серіктесті америкалық технологиялық алыптар арасынан іздеуі себеп болды. Бұған дейін компания Honda-мен бірігу жөніндегі келіссөз тығырыққа тірелгенін мәлімдеген еді. Енді автоконцерн жаңа альянс іздеп жатыр.

6 ақпанда Токио биржасындағы сауда-саттық қорытындысы бойынша Nissan Motor-ға тиесілі бір акцияның құны 415,1 иенге (2,7 доллар) жетті. 7,3%-дық өсімге Bloomberg жариялаған мәліметтер түрткі болды. 

Агенттік дереккөздері Nissan-ның Honda-мен бірігу жөніндегі келіссөздері сәтсіз аяқталғанын, компания енді АҚШ-тан технологиялық серіктес тапқысы келетінін хабарлады. Өйткені Солтүстік Америка Nissan үшін негізгі нарық болып қала береді. 

Nikkei Asia мәліметінше, 1 ақпанда Nissan президенті Макото Утида Honda Motor басшысы Тошихиро Мибемен кездесіп, бірігу жөніндегі келіссөздерді тоқтататынын мәлімдеді. 

Bloomberg сарапшыларының пікірінше, Honda-мен ынтымақтастықтан бас...

Әнші Алмас Кішкенбаев сексуалдық әрекеттерге қатысты емес, жеңіл бұзақылық бабы бойынша жауапкершілікке тартылған. Оның себебін Бала құқықтары жөніндегі уәкіл Динара Закиева Zakon.kz. порталына білдірген пікірінде айтып берген.

«Ол әкімшілік құқық бұзушылықтың «бұзақылық» бабы бойынша жауапкершілікке тартылды. Қазір біздің Қылмыстық кодексте 16 жасқа толмағандарға қатысты сексуалдық әрекеттер жасағаны үшін қылмыстық жауапкершілік қарастырылған. Ал жәбірленуші 17 жаста болған», – деді Динара Закиева.

Ол заң жобасын әзірлеу барысында балаларға қатысты жыныстық қысым көрсеткені үшін қылмыстық жауапкершілікті 18 жасқа дейін көтеру ұсынылғанын, алайда үкіметтің қарауы мен мәжілістегі талқылау барысында бұл жас 16-ға дейін төмендетілгенін айтты.

Сот әнші Алмас Кішкенбаевты кәмелетке...

Өзбекстан үкіметі мен Швейцарияның Федералдық кеңесі «Тәркіленген активтерді бөлу туралы келісімге» қол қойды. Бұл келісім аясында бұрынғы президент Ислам Кәрімовтің үлкен қызы Гүлнара Кәрімованың тәркіленген активтерінен шамамен 182 миллион доллар Өзбекстанға қайтарылады. Бұл туралы Өзбекстан Әділет министрлігінің Telegram-арнасы хабарлады.

Құжатқа Өзбекстанның әділет министрі Ақбар Ташқұлов пен Швейцарияның Ташкенттегі елшісі Константин Оболенский қол қойған.

«Келісім аясында Өзбекстанға шамамен 182 миллион АҚШ доллары қайтарылады. Бұл қаражатты Өзбекстан Республикасының кейбір азаматтары заңсыз иемденген және 2012 жылы Гүлнара Кәрімоваға қатысты қозғалған қылмыстық іс шеңберінде Швейцария Бас прокуратурасы толық тәркілеген», – делінген хабарламада.

Қаражат БҰҰ-ның Uzbekistan Vision 2030 көпжақты...

Солтүстік Қазақстан облысы бойынша экономикалық тергеу департаменті Ақтау қаласы әкімінің экс-орынбасары болған Тимур Садвакасовқа іздеу жариялады. Ақпарат құқықтық статистика және арнайы есепке алу порталының қылмыскерлерді іздестіру бөлімінде жарияланды.

Портал мәліметінше, Садвакасов 5 ақпаннан бері іздестіріліп жатыр.

Садвакасовты не үшін іздеп жатыр

Ақпаратта Садвакасовтың есімі СҚО-дағы заңсыз пайдалы қазбалар өндіру ісі бойынша төрт күдіктінің бірі ретінде аталады. Бұл істегі негізгі айыпталушылар — Обухов тау-байыту комбинатының тең төрағасы Виктор Долгалев пен оның ұлы Данил Долгалевке жер қойнауын өз бетінше пайдаланғаны және заңсыз кәсіпкерлікпен айналысқаны үшін айып тағылған. Ал Тимур Садвакасов пен Санат Құрманбаев пара беруге итермелеу және алаяқтық баптары...

Белгілі әнші Нұрлан Өнербаев айыппұл түрі артып жатқанына наразылық білдіріп желіде жазба жариялады.

Өнер адамы жазбасында айыппұл көбейіп жатқанына наразылығын қазақ тілінің жағдайына деген қыжылмен жеткізген..

«Күнде бір айыппұл түрін шығарасыңдар! Айыппұлдың бір түрін халық өзіміз ұсынайық. Қазақ тілінде сөйлемейтіндерге 39 320 теңге айыппұл салынсын» дейді ол.

Қазақстандықтар айыппұл түрінің көптігіне жиі шағымданады. Жуырда көлікті 5 минуттан артық қыздырғандарға айыппұл салынатыны туралы әңгіме көпт...

The New York Times-тың жазуынша, 2024 жылдың қорытындысы бойынша АҚШ-тағы сауда балансының тапшылығы рекордтық деңгейге – 1,2 трлн долларға жетті.

Доллардың күшеюі экспорттың өсуін тежеп, импортқа деген сұранысты арттыруда.

Сауда министрлігінің сәрсенбіде жариялаған деректеріне сүйенсек, АҚШ-қа бағытталған импорт 6,6%-ға өсіп, 4,1 трлн долларға жеткен. Экспорт та тарихи рекордқа жақындап, 3,2 трлн долларға тең болды.

Бұған америкалық бизнес және қаржылық кеңес беру қызметтері сатылымының жақсаруы, сондай-ақ шетелдіктердің АҚШ-қа жасаған сапарларына жұмсаған шығындарының артуы ықпал еткен.

Дегенмен, тауар экспорты баяу өсіп жатыр. Доллардың күшеюі АҚШ өнімдерін шетелдік сатып алушылар үшін қымбаттатып, автомобильдер, қосалқы бөлшектер, өнеркәсіптік тауарлардың сатылымын азайтты. Тек мұнай...

Илон Маск АҚШ үкіметіндегі алғашқы екі аптасында өзінің командасымен бірге қаржылық деректерді зерттеп, тынбай жұмыс істеп жатыр. Бұл туралы New York Times хабарлады.

Маск жұмысқа кіре салысымен USAID-ті (АҚШ-тың халықаралық даму агенттігі) жабуға асықты. Сонымен қатар федералды қызметкерлерді «жалқау» деп айыптап, олардың орнын жасанды интеллектімен ауыстырмақшы.

New York Times мәліметінше, президент Дональд Трамптың қолдауымен Маск федералды бюрократияға қарсы күрес жүргізіп жатыр. Бұл әрекеттер мемлекеттік басқару жүйесіне елеулі өзгерістер әкеледі деп күтіліп отыр.

Илон Масктің биліктегі ықпалы

Масктің командасы Конгресс билігін сынап, азаматтық қызметті қорғау заңдарын бұзатын әрекеттерге де барды. Қаржы министрлігі мен USAID (АҚШ-тың халықаралық даму...

Енді қазақстандық кәсіпкерлер KPO, Теңізшевройл, NCOC тәрізді ірі операторларға өз қызметі мен тауарларын көбірек ұсына алады. Олар еліміздегі шетелдік компаниялардың сатып алуына көбірек қатысу үшін үкіметтік ұйымдар да көмектеседі. Бірақ отандық кәсіпорындардың барлығы халықаралық деңгейде жұмыс істеуге дайын емес. Бұл туралы Мәжілістегі отырыста Халықаралық мұнай-газ машина жасауды дамыту орталығының бас директоры Әбішев Дастан хабарлады.

Отандық өндірушілердің олқылығы қандай?

Халықаралық мұнай-газ машина жасауды дамыту орталығы – ҚР Үкіметі және үш ірі оператордың бастамасымен құрылған. Орталық мамандары еліміздегі жұмыс істейтін кәсіпорындардың жұмысына талдау жүргізген. 200-ден астам өнеркәсіптерді аралап шықты. Олардың арасында тек 40-қа жуық отандық компания ғана жоғары сұранысқа...

Air Astana әуе компаниясының Қазақстан қор биржасында саудаланған қарапайым акциялары (AIRA) бейсенбі, 6 ақпан күні, күрт құлдырап, тарихи теріс көрсеткішті жаңартты. AIRA бір күнде 12 теңгеге құлады.

Әуе компаниясының акциясы 6 ақпандағы сауда-саттықты 747 теңгемен аяқтады. Бұл – тарихи теріс көрсеткіш.

2024 жылғы ақпанда IPO-ға 1190 теңгемен шыққан AIRA бір жылда 443 теңгеге арзандап, шамамен 37% құнынан айрылды.

AIRA-ның бұған дейінгі тарихи теріс көрсеткіші 2024 жылғы 4 желтоқсанда тіркелген. Сол кезде акция құны 755 теңгеге дейін құлдырап, кейін аздап нығайған. Бірақ 6 ақпанда 747 теңгеге дейін жетіп, екі ай бұрынғы тарихи теріс көрсеткіш жаңарды.

«Біз...

Көлік министрлігі биылғы жол құрылысы маусымында 13 мың шақырым жолда құрылыс пен жөндеу жұмыстары басталатынын хабарлады.

Атап айтқанда, ұзындығы 2,2 мың шақырым жолды салу және қайта жаңарту, 6,6 мың шақырым жолда күрделі және орташа жөндеу жұмыстары жүргізіледі. Жергілікті маңыздағы 4,2 мың шақырым жолды жөндеу жоспарланған.

Жалпы ұзындығы шамамен 1 мың шақырымды құрайтын, құрылысы осы кезге дейін басталып кеткен «Қалбатау – Майқапшағай», «Күрті – Қонаев», «Қызылорда – Жезқазған» және «Ұзынағаш – Отар» күре жолдарында жұмыс жалғасады.

Төрт жолақты жолдар

«Ақтөбе – Ұлғайсын», «Қарағанды – Жезқазған», «Атырау – Доссор» және «Сарыағаш қаласының айналма жолы» жобаларының құрылысын бастау көзделген. Оларды...

Huawei-дің бір жылдағы табысы 22%-ға артты. Huawei директорлар кеңесінің төрағасы Лян Хуа 2024 жылы компанияның жылдық кірісі 860 млрд юаньнан (118,27 млрд доллар) асқанын мәлімдеді деп хабарлады Reuters.

Осылайша, компания АҚШ санкцияларының салдарын еңсеріп, табысын бір жылда 22%-ға арттырды.

«2024 жылы Huawei-дің көрсеткіштері күтілген деңгейге сәйкес қалыптасты, сатылым тұрақты өсім көрсетті. Ал автомобиль саласы қарқынды дамыды», – деді Лян Хуа.

Canalys мәліметінше, 2024 жылы Huawei Қытай смартфон нарығының 16%-дық үлесін иеленіп, Apple-ды басып озды.

Компания 2023 жылы соңғы төрт жылдағы рекордын жаңартқан. Технологиялық алпауыттың табысы бір жыл бұрынғымен салыстырғанда 2023 жылы 9,63% өсіп, 704,2 миллиард юаньға...

Назарбаев университеті 2024 жыл соңында америкалық  NGF қорының үстінен сотқа шағым түсірген. Бұл туралы ұйымның KursivMedia сауалына берген жауабында жазылған. Сонымен қатар университет бұрынғы басшысы Шиего Катсуға да қарсы шағым әзірлеп жатыр.

«Іс АҚШ-та қаралатын болады. Қазіргі уақытта басқа мәліметтер жарияланбайды», – деп жауап берді НУ.

Назарбаев университеті шетелге заңсыз шығарылған қаржысын қайтаруды көздеп отырғаны былтыр жыл соңында жариялады.Университеттің мәлімдеуінше, НУ-ды Шиего Катсу басқарған 2011-2023 жылдары NGF қорының директорлар кеңесінен Қазақстан өкілдерін шығарып, Jusan Bank тобын өз бақылауына алуға тырысқан.

Нәтижесінде, университет пен Назарбаев Зияткерлік мектептерін (НЗМ) қаржыландыруға арналған миллиардтаған теңге қаражат

Қуандық Бишімбаев түрме басшылығы тарапынан ынталандырудың болмауына шағымданып, сотқа арыз түсірген. Бұл туралы бұрынғы экономика министрінің адвокаты хабарлады.

Оның сөзіне қарағанда, колонияда өткен шахмат турнирінде бірінші орын алыпты. Бишімбаевтың талап-арызында оның сотталушыларға Рақымжан Қошқарбаевтың жүз жылдығына орай, Рейхстагқа ту тіккен қазақ батырының өмірі жайлы айтып бергені көрсетілген.

Қуандық Бишімбаевтың пікірінше, түрмедегі белсенділігіне қатысты ешқандай ынталандыру көрмей отыр. Мұның себебі «біржақты қатынаста» жатқан көрінеді.

«Өзге сотталушылар ештеңеге қатыспай-ақ еш кедергісіз ынталандыру алып жатыр. Үш ай өтеді, ынталандыру алады. Бишімбаев бәріне қатысып жатыр», ‑ дейді оның адвокаты.

Десе де, Қылмыстық-атқару жүйесі комитеті не үшін Қуандық Бишімбаевқа ынталандыру...

Қазақстандық музыкалық продюсер Әділжан Юсупов өмірден өтті. Ол белгілі әнші әрі продюсер Бағым Мұхитденованың күйеуі еді.

Қаралы хабарды Бағым Мұхитденованың әпкесі, танымал продюсер Баян Алагөзова әлеуметтік желіде жариялады.

Instagram-дағы Stories-те Алагөзова марқұмның суретін бөлісіп, көңіл білдірді:

«Бүгін біз Адикпен қоштастық. Сен жақсы адам, дос, жар, әке болдың. Біз сені жақсы көреміз. Жүрегіміз соққанша есімізде боласың,» – деп жазды Алагөзова.

Әзербайжан ұлттық мүддесін қорғау мақсатында АҚШ пен Ресей ұйымдарының жұымысын тоқтатты. Бұл туралы Report басылымы өзінің сенімді дереккөзіне сілтеме жасай отырып хабарлады.

«Россотрудничество» агенттігінің Әзербайжан аумағындағы қызметін тоқтатқаны туралы ресейлік тарапқа ресми хабарлама жіберілді», – деп хабарлайды агенттік.

Басылым мәліметінше, осылайша Әзербайжан өзінің ұлттық мүдделерін қорғауды қолға алған. Яғни мемлекет өзінің ішкі істеріне сыртқы күштердің араласуына тосқауыл қою туралы шешім қабылдаған.

Мұның алдында дәл осындай шетелдік ұйым саналатын USAID агенттігінің де жұмысын тоқтатқан болатын. Бұл шешім Трамптың президентікке келуіне дейін шығарылған. Ол кезде де үкімет ұлттық мүдде тұрғысынан әрекет етіп жатқанын мәлімдеген...

АҚШ президенті Дональд Трамптың Украинадағы үш жылға таяған соғысты тоқтату туралы жоспары қауіпсіздік конференциясында ұсынылуы мүмкін. Бұл туралы Bloomberg агенттігі хабарлады.

Қайда әрі қашан

Басылым мәліметінше, Трамп жоспарын Германияның Мюнхен қаласында келесі аптада өтетін қауіпсіздік конференциясында жариялауды көздеп отыр.

АҚШ президентінің Украина және Ресей бойынша арнайы өкілі Кит Келлогг Трамп жыл сайынғы конференцияда сөз сөйлеуге ниетті екенін растаған.

Шарттары

Bloomberg дереккөздер дерегіне сүйеніп, жоспар қақтығысты қазіргі түйісу сызығы бойынша уақытша тоқтатып, Украинаның Ресей басып алған кей бөліктерінің жағдайын белгісіз күйде қалдыруы мүмкін екенін жазды. Бірақ Украинаға Мәскеудің қайта шабуыл жасауына қарсы қауіпсіздік кепілдіктері берілуі мүмкін...

Әлихан Смайылов басқаратын Жоғарғы аудиторлық палата цифрлық даму саясатына қатысты жүргізілген аудит қортындысын жариялады. Нәтижесінде  1,1 млрд теңге көлемінде қаржылық заңбұзушылықтар және 46,5 млрд теңгенің тиімсіз пайдаланылғаны анықталды.

Аудит материалдары

Жоғарғы аудиторлық палата «Инновациялық технологиялар паркі» АКҚ және цифрлық даму саласына бөлінген бюджет қаражатының тиімділігін тексерген. Мұнда біршама қаржылық бұзушылықтар бар. Мәселен, 2016-2017 жылдары 5 технологиялық даму орталығын және 1 венчурлік қорды құруға 4,9 млрд теңге бөлінген. Алайда олардың үшеуі тиімсіз жұмыс істесе, екеуінде перспективалық даму жоспары болмаған. Нәтижесінде бюджеттің 3 млрд теңгесі тиімсіз жұмсалған.

«95 стартап жобасына салынған 987 млн теңге инвестицияның тиімділігі расталмаған...

Назарбаев Университеті (NU) бұрынғы президенті Шигео Катсуға қарсы сотқа шағым дайындап жатыр. Ол университеттің қазіргі басшылығын жемқорлыққа қатысты айыптап, нашар басқарды деген болатын. Бұл туралы білім ордасының KursivMedia ресми сауалына берген жауабында жазылған.

Университеттің мәліметінше, іс АҚШ-та қаралады, бірақ толық ақпарат әзірге жарияланбайды.

Шигео Катсу НУ-ды 13 жыл басқарған. 2023 жылдың көктемінде қызметінен кетті.

2024 жылдың желтоқсанында Жоғары аудиторлық палата университетте 73 млрд теңгенің тиімсіз жұмсалғанын анықтаған соң, Катсу университет басшылығын сынға алды. Ол бұрынғы білім министрі Аслан Сәрінжіповтің университетке қайта оралуына алаңдаушылық білдіріп, НУ мен НЗМ-ді қаржыландыруға арналған NGF қоры дұрыс басқарылмағанын айтты.

НУ басшылығы Катсудың сөздері шындыққа...

2024 жылы елімізге Қытайдан келген туристер саны 655 мың адамға жетіп, 2023 жылмен салыстырғанда 78%-ға артты. Бұл туралы Туризм және спорт министрлігі Туризм индустриясы комитетінің төрағасы Нұртас Кәріпбаев мәлімдеді.

Қазақстан туризм жылының нәтижелері

Қытаймен туризм саласындағы ынтымақтастықты арттыру мақсатында 2024 жылы көптеген шаралар жүзеге асырылды. Өңірлер, туристік компаниялар, агенттіктер мен медиа платформалар арасында 200-ден астам келісімге қол қойылды. Сонымен қатар, 1,3 миллиард аудиториясы бар қытайлық медиа мен әлеуметтік желілерде Қазақстан туралы кең көлемде ақпарат таратылды.

Бұл еліміздің Қытай нарығындағы туристік тартымдылығын арттырып, шетелдік қонақтарды қызықтыруға ықпал етті. Осыған байланысты, 2025 жыл ресми түрде Қытайдың Қазақстандағы туризм жылы...

Ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин қосылған құн салығы (ҚҚС) көтерілген кезде, әлеуметтік төлем, зейнетақы мен бюджеттік сала қызметкерлерінің жалақысы қалай индекстелетінін айтып берді. Оның сөзінше, салық мөлшерлемесі тіпті 20%-ға дейін көтерілген жағдайда, бұл өзгерістер мемлекетке шамамен 800 млрд теңгеге түседі.

Вице-премьердің айтуынша, бұл сома бюджет үшін айтарлықтай қиындық тудырмайды.

«Бұл соманы ұстап тұра аламыз деп сенімді түрде айта аламыз. Барлық қажетті есеп әртүрлі сценарий бойынша жасалып қойған. Қазіргі уақытта Экономикалық зерттеулер институты бизнестің ықтимал реакциясын зерттеп жатыр», – деді ол.

Алайда министр индекстеу тетіктеріне қатысты нақты мәліметтер бермей, негізінен өз ведомствосының жұмысына басымдық берді.