Жаңалықтар

2024 жылы елімізге Қытайдан келген туристер саны 655 мың адамға жетіп, 2023 жылмен салыстырғанда 78%-ға артты. Бұл туралы Туризм және спорт министрлігі Туризм индустриясы комитетінің төрағасы Нұртас Кәріпбаев мәлімдеді.

Қазақстан туризм жылының нәтижелері

Қытаймен туризм саласындағы ынтымақтастықты арттыру мақсатында 2024 жылы көптеген шаралар жүзеге асырылды. Өңірлер, туристік компаниялар, агенттіктер мен медиа платформалар арасында 200-ден астам келісімге қол қойылды. Сонымен қатар, 1,3 миллиард аудиториясы бар қытайлық медиа мен әлеуметтік желілерде Қазақстан туралы кең көлемде ақпарат таратылды.

Бұл еліміздің Қытай нарығындағы туристік тартымдылығын арттырып, шетелдік қонақтарды қызықтыруға ықпал етті. Осыған байланысты, 2025 жыл ресми түрде Қытайдың Қазақстандағы туризм жылы...

Ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин қосылған құн салығы (ҚҚС) көтерілген кезде, әлеуметтік төлем, зейнетақы мен бюджеттік сала қызметкерлерінің жалақысы қалай индекстелетінін айтып берді. Оның сөзінше, салық мөлшерлемесі тіпті 20%-ға дейін көтерілген жағдайда, бұл өзгерістер мемлекетке шамамен 800 млрд теңгеге түседі.

Вице-премьердің айтуынша, бұл сома бюджет үшін айтарлықтай қиындық тудырмайды.

«Бұл соманы ұстап тұра аламыз деп сенімді түрде айта аламыз. Барлық қажетті есеп әртүрлі сценарий бойынша жасалып қойған. Қазіргі уақытта Экономикалық зерттеулер институты бизнестің ықтимал реакциясын зерттеп жатыр», – деді ол.

Алайда министр индекстеу тетіктеріне қатысты нақты мәліметтер бермей, негізінен өз ведомствосының жұмысына басымдық берді.

Сенат Төрағасы Мәулен Әшімбаев бюджет тапшылығы мәселесін ҚҚС-ті көтеру арқылы емес, шығындарды азайту арқылы шешу керек деп санайды. Бұл туралы бүгінгі Сенат отырысында айтты.

«Бюджеттік процесс күрделі әрі белгілі бір тәртіппен реттеледі. Осы орайда орынсыз әрі тиімсіз шығындарды болдырмау тәртібін сақтау маңызды. Қазір қоғамда ҚҚС мәселесі қатты талқыланып жатыр. Біз бүкіл айтылған аргументтерді түсініп отырмыз. Бірақ бұл жерде шығындарды азайту мәселесіне мән берген абзал. Оларды реттеп, қысқарту керек. Солайша үнемдеу жолдарын қарастырып, салықты көтеру мәселесінде ойлануымыз керек. Бізге орынсыз шығынға жол бермеу бойынша арнайы ереже керек», – деді Сенат төрағасы.

Қазақстан жаз бойы Өзбекстанды айналып өтіп Ауғанстанға бидай экспорттайтын жаңа маршруттар іздестіріп жатыр. Сол арқылы биыл бидай экспортын ұлғайтуды жоспарлап отыр. Бүгін журналистермен кездескен Ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин осындай жоспарларын бөлісті.

Қазақстан қанша бидай экспорттайды?

«2024 жылдың қыркүйегі мен 2025 жылдың қаңтар аралығында бес ай ішінде біз алты миллион тонна бидай тасымалдадық. Бұл – өте жақсы көрсеткіш. Осы жолғы мақсат – экспортқа 12 млн тонна бидай жіберу. Қазір қарасам, бұл міндетті орындай алады екенбіз, сенімдімін», – деді Жұманғарин.

Бірақ мәселе – біз бидай тасымалдаған елдер оны ұнға айналдырып ары қарай экспорттайды. Журналистер...

Қазақстан ұлттық құрамасының бас бапкері міндетін атқарушы Әли Әлиев журналистермен баспасөз маслихатында өз жалақысы туралы сұраққа жауап берді.

Маған елді таныту құрметі бұйырды, сондықтан Марат Талғатұлы (Омаров) екеуміз жалақы туралы сөйлескен жоқпыз. Қандай жалақы белгілесе, сонымен жұмыс істеймін. Егер берілмесе де, бәрібір жұмыс істей беремін. Себебі 20 миллион халықтың үміті тұрғанда, келісімшарттағы соманы талқылау орынсыз деп санаймын.

Сонымен қатар Әлиев Черчесов жайлы пікір білдірді.

«Станислав Саламовичтің әріптесі ретінде мен оның нәтижелерін қолдадым. Ол Ресей құрамасымен жақсы жетістіктерге жетті, Польша мен Венгрияның чемпионы атанды. Ол өз жұмысында әрдайым тәртіпке баса назар аударатын...

Қазақстандық әзілкеш Евгений Чебатков Мәскеуде жүріп, қырғыз такси жүргізушімен әңгімесінен кейін өзінің «нағыз қазақ» екенін түсінген.

Стендап-комик өзінің қазақтарға тән мінез-құлқын өзі бұрын аңғармай келгенін айтты. Мұны ол Instagram-да бейнежазба жариялап, оқиғаның мән-жайын баяндап берді.

Қырғыз нені түсінбеді?

Чебатков Мәскеуде бір қырғыз такси жүргізушісімен әңгімелесіп қалады. Ол қырғыз қазақтардың қызық мінез-құлықтары жайында сөз етеді.

«Біз әңгімелесіп кеттік. Ол менің қай жақтан екенімді сұрады. Қазақстаннан екенімді айттым. Ол: «Мен Қазақстанды жақсы көремін. Ол жақта менің достарым көп. Бірақ бір нәрсесін мүлде түсінбей қойдым. Қазақтар мақтануды ұнатады. Тіпті, автокөлік нөмірлерін де ерекше етіп алғысы келед...

Үкіметтің қосылған құн салығы реформасының саудагерлерге, дүкендерге, мейрамхана бизнесі мен сұлулық салондарына қатысы жоқ. Вице-премьер, Ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин бүгін Астанадағы брифингте осылай деп мәлімдеді.

«Халыққа қызмет көрсететіндер: саудагерлер, үйлерде орналасқан дүкендер, дүңгіршектер, базардағы сауда нүктелері, мейрамханалар және тағысын тағыларға біз қолға алған реформаның ешқандай қатысы жоқ.

Олар бір жылдық жалпы табысының 2,4 млрд теңге көлеміндегі шегімен жұмыс істеп, 4 пайыз қосылған құн салығын төлеп келді. Сонша мөлшерде төлей береді. Олардың тіршілігінде ешқандай өзгеріс болмайды», – деп мәлімдеді Жұманғарин бейсенбі күні парламент ғимаратындағы журналистерге.

Вице-премьердің айтуынша, «реформа бизнестің ұсақталып кеткен азғантай бөлігін ғана қамтиды».

Биыл «Астана» халықаралық форумын өткізуге 4,5 млрд теңге жұмсалады. Бұл туралы Ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин мәлімдеді.

Министрдің айтуынша, бұл форумды өткізуге бюджеттен қаржы қарастырылып қойған. Десе де Жұманғарин демеушілер қол ұшын береді деген үмітте.

Оның айтуынша, мұндай форумдарды өткізу ел имиджін көтеру, шетелден инвестиция тарту үшін қажет.

«Форумды өткізуге жалпы 4,5 миллиард теңге жетеді. 1,5 миллиард теңге қазынадан, қалғаны демеушілерден тартылады», – деді Жұманғарин.

2024 жылы Астана халықаралық форумы бюджет шығынын қысқарту мақсатында өтпеген. Ал 2023 жылы өткізілген форумға 1 млрд теңге жұмсалған. Биыл форум 29-30 мамыр аралығында өтеді.

Димаш Құдайбергеннің құрметіне ашылған Польшадағы DiVoices хоры Dears фандомының сегіз жылдығына орай ерекше сый жасады. Жанкүйерлер қазақстандық әншінің өнер жолының бастауы болған «Ұмытылмас күн» әнін орындап, сүйікті әртістеріне құрмет көрсетті.

«Димаш бұл әнді жазғанда оның жанкүйерлер үшін қаншалықты ерекше мәнге ие болатынын елестетпеген де шығар. Dears үшін әрбір концерт, әрбір кездесу мен сапар – ұмытылмас естеліктерге толы үлкен шытырман оқиғаның бір бөлігі», – дейді фан-клуб админі Тереза Какол.

DiVoices жобасы тек Польшадағы емес, бүкіл әлемдегі жанкүйерлерді біріктірді. «Ұмытылмас күн» әнін орындауға АҚШ, Норвегия, Перу, Швеция, Латвия және Жапония фан-клубтарының өкілдері де қосылды.

«Біздің бұл орындауымыз Dears-тың жүрегінен...

Ұлттық экономика министрі Серік Жұманғариннің мәлімдеуінше, әлемдегі ең бай адам Илон Масктің АҚШ әкімшілігіндегі департаменті атқарып жатқан жұмысты республикада жүзеге асыру туралы ұсыныс түсті.

Бұл туралы министр бүгін Астанада өткен брифингте мәлімдеді.

«Жасыратын ештеңесі жоқ, маған Илон Маск қазір АҚШ президенті Дональд Трамп әкімшілігінде атқарып жатқан істерін осында жүргізу жөніндегі ұсыныспен шықты. Сол жерде оның оңтайландыру мәселелерімен айналысатын департаменті бар. Ол қызметін ұсынып, идеялары бар екенін айтты.

Мен оны осында келуге шақырдым. Кел, бірге жұмыс істейік, жұмыс тобын құрамыз. Қысқартатын тұстарын тауып көр. Бірақ әлеуметтік бюджетті қысқарту өте қиын. Көпбалалы аналар, балалар, қарттар, зейнеткерлер. Біз әлеуметтік...

Жаңа Бюджет кодексінде Ұлттық қордан алатын нысаналы трансферт көлемі шектеледі. Ұлттық экономика министрін Серік Жұманғарин Сенат кулуарында нысаналы транасферт көлемі кепілдендірілген трансферттің 30%-нан аспайтынын айтты.

«Қазіргі кезде нысаналы трансферт көлемі шектелмеген. Тек қандай бағыттарға жұмсалатыны шектелген. Енді алынатын қаржы көлемін нақты белгілеуді жоспарлап отырмыз. Ол кепілденділген трансферттің 30%-нан аспауы шарт», – деді министр.

Кепілдендірілген трансферт көлемі қанша?

Қазіргі кезде Ұлттық қор туралы заңға сәйкес, кепілдендірілген трансферт көлемі 2 трлн теңге. Ал оның 30 пайызы 600 млрд теңгеден сәл асады. Алдағы жылдары қордан 2,6 трлн теңге ғана алу көзделіп отыр.

Сонымен қатар Ұлтты...

2024 жылы Қазақстанда 205 мыңнан аса жаңа автокөлік сатылған. Үздік үштікке Hyundai, Chevrolet және Kia кірді. 

Алайда айта кететін жайт олардың үлесі жыл сайын төмендеп келеді. Мысалы, 2022 жылы жалпы үлесі  – 62,7% болса, 2023 жылы – 59,4%, ал 2024 жылы – 47,9%-ды құрады. Олардың орнын Қытай брендтері баса бастады. 3 жыл бұрын ғана олардың үлесі 9,8% болса, 2024 жылдың қорытындысы бойынша 39%-ға жетті.

Қазір Қытай автокөліктерінің әлемді жаулап аларына күмән жоқ. Баға, көліктің саналуан түрі, дилерлердің жарқыраған жарнамасы мен агрессивті маркетинг, сатып алуға ыңғайлы құралдарды көбірек ұсынудан кейін көпшіліктің амалы қалмағандай. Күдікпен қараса да соңғы кезде «Қытай автокөліктерін...

Сенатта Ұлттық экономика министрлігі Бюджет кодексінің негізгі ережелерін таныстырды. Сенатор Бекбол Орынбасаров кодекстің елдің тұтас қаржы жүйесін реформалауға жол ашатынын айтты.

Сенатордың айтуынша, осыған дейін Кодекске жекелеген түзетулер енгізіліп келген. Алайда бұл өзгеріс елдегі бюджет жүйесінің балансына оң әсер етпеген. Керісінше, теріс тұстары болған.

«Осыған байланысты бюджет саясатын біріздендіру және оған тың серпін беру қажеттілігі туындағаны рас. Әсіресе, қазіргі таңдағы қалыптасқан жағдайды ескере отырып, бюджетке үнемшіл және жауапты ұстаныммен қарауға басымдық беру маңызды болды. Осыған сәйкес ең басты міндет ретінде бюджет жүйесінің біртұтастығын қамтамасыз етуге мән бердік. Аталған міндет аясында Бюджет кодексінің негізгі бағыттары...

АҚШ Қазақстандағы жалған ақпаратпен күреске миллиондаған доллар бөлген. Бұл туралы Ақ үйдің ресми өкілі Каролин Левитт хабарлады.

«Иракта жаңа шоу құруға 20 млн доллар, ал Қазақстандағы жалған ақпаратпен күреске 4,5 млн доллар бөлген. Байден Египеттегі туризмді қаржыландыруға тағы 6 млн доллар жұмсаған», – деп мәлімдеді Левитт.

Ақ үй өкілінің түсіндіруінше, ұйым қаржы бөлген Ирактағы шоу – «Сезам көшесі». Бұл Американың өзінде танымал болған телевизиялық бағдарлама. `»Сондай-ақ USAID Гватемаладағы жыныс ауыстыру жобаларына тағы 2 млн доллар жұмсаған»,– дейді Кэролин Левитт.

USAID-тен қаржы алатын қазақстандық ұйым

Америкалық департаменттің қаржысына жұмыс істейтін Қазақстандағы қорды...

2025 жылғы қаңтар айының нәтижесі бойынша Astana International Exchange (AIX) биржасында 76,7 млн долларға сауда жасалды. Бұл 2024 жылғы желтоқсандағы көрсеткіштен 19%-ға аз. Сол кезде 95 млн доллардың саудасы жасалған еді.

Өткен айдың қорытындысын AIX жариялады.

Облигация саудасы қызып тұр

AIX-те саудаға түсетін қаржы құралдарының нарықтық капиталы бір айда 1 пайызға төмендеп, 75,43 млрд доллар болған. Сауда мүшелерінің саны 1 қатысушыға артып, 54-ке, ал саудаға шығару саны 13-ке артып, 261-ге жеткен.

Сауда айналымында әдеттегідей облигациялармен келісімге отыру көп кездеседі. Қаңтарда оның үлесі 78,1% болған. Алайда акцияларды саудалау көрсеткіші 21,9% болып, өткен айда шамамен екі есе артқан.

Қазақстандағы...

Air Astana компаниясы акцияларын кері сатып алу бағдарламасының бірінші кезеңін аяқтаған. Компания buyback-ті одан әрі жалғастыруға ниетті. Бұл туралы Air Astana-ның IR қызметіне сілтеме жасай отырып, QAMS QazTrading хабарлайды.

«Бағдарламаның екінші кезеңінің басталғаны туралы компания қосымша хабарлайды», – делінген ақпаратты.

Air Astana 2024 жылғы 30 сәуірде өз акцияларын кері сатып алу (buyback) бағдарламасын бастаған. Бұл бағдарлама қызметкерлерді ынталандыру мақсатында қолға алынған. Алғашында 4 786 800 акция сатып алу жоспарланған еді, жалпы сомасы 12 млн доллардан аспауы тиіс болатын. Нәтижесінде, 4 638 555 акция (орналастырылған капиталдың 1.3%-ы) сатып алынды.

Компанияның IR қызметінің мәліметінше, осы...

Алматы қаласының әкімі Ерболат Досаев – тәжірибелі экономист, кәсіпкер және шенеунік. Әртүрлі лауазымдарда қызмет атқарды. Алайда мансабында жанжалдар мен даулы жағдайлар аз емес.

Жеке өмірі мен отбасы

Ерболат Досаев 1970 жылы 21 мамыр күні туған. Жұбайы – Гүлнара Досаева кәсіпкерлікпен айналысады, сән әлеміне жақын және қайырымдылық шараларына белсенді қатысады. Жұбайы «G and G Гламур» (люкс брендтердің дистрибьюторы), «РТС ДЕКО» (сыртқы жарнама қызметтері) компанияларында үлеске ие және «Дара» қайырымдылық қорының негізін қалаушы.

Досаевтың үш баласы бар: Айтоты (2000 ж.), Нұрлан (2003 ж.), Айни (2012 ж.).

Кәсіпкерлік және бизнес әлеміндегі достары

Досаев жас кезінен іскерлік ортамен тығыз байланыста...

Ең қымбат пәтерлер сатылатын мегаполистер Алматы мен Астана екені түсінікті. Еліміздің бас қаласында құны 1,5 млрд теңге болатын пәтерлер де саудаланады. Kursiv. Media Krisha.kz сайтын аралап, ең қымбат апартаменттер тізімін жариялады.

1,5 млрд теңге тұратын 7 бөлмелі пәтер

Тізімнің көш басында Akbulak Rivera тұрғын үй кешеніндегі апартамент бастайды. 7 бөлмеден тұратын пәтердің аумағы – 334,4 шаршы метр. Жеті қабатты тұрғын үйдің алтыншы қабатында орналасқан. Кешеннің өзі 2023 жылы пайдалануға берілген.

Пәтерді сатылымға шығарған риэлтор маманының жазуынша, бірнеше балкон бар. Пәтер толығымен жабдықталған. Қабырғалардың биіктігі 3,3 метрге дейін жетеді. Видеобақылау, дабыл жүйесі, сондай-ақ көлік тұрағы да бар.

Дәл...

Ұлттық экономика министрлігі ауылдарда шағын несие беру қағидалары әзірленетінін хабарлады. Тиісті қаулы жобасы «Ашық НҚА» порталында жарияланды.

Құжат Ұлттық экономика министрлігіне ауылдық елдімекендер мен шағын қалаларда шағын несие беру және лизинг қағидаларын әзірлеп, бекіту функциясын беруді көздейді.

«Жобаны қабылдаудан мемлекет бюджетінен қосымша шығын шықпайды», – деп жазылған құжатта.

Бұған қоса министрлік агроөнеркәсіптік кешен саласындағы жобаларға несие беру қағидаларын әзірлейді және бекітеді.

Қаулы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі.

Ұлттық экономика министрлігінің қаулы жобасына қатысты ұсыныс-пікіріңізді «Ашық НҚА» порталында қалдыра аласыз.

Миллиардер Рашид Сәрсеновтің отбасына тиесілі «Нұрбанкке» екінші рет айыппұл салынды. Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің дерегінше, қаржы ұйымы құзырлы органдарға бақыланатын қаржы және басқа да мүліктермен жасалған операциялар туралы мәлімет бермеген.

Банкке 22,1 млн теңге айыппұл салынды. Айыппұлды 3 наурызға дейін төлеуі тиіс.

Қаржы ұйымы қаңтар айында да 14,4 млн теңге айыппұл арқалаған еді. Ол кезде де банк қаржы мониторингіне жататын қаржы және басқа да мүліктермен жасалған операциялар туралы ақпарат тапсырмаған.

Ірі акционері – Сәрсеновтер отбасы JP Finance Group арқылы «Нұрбанктің» 86,42% акциясына иелік етеді. Тағы 5,87% акциясы JA collection company ЖШС-ға тиесілі.

Дубайда өткен халықаралық SWAT Challenge жарысында қазақстандық арнайы жасақ командалары жоғары нәтиже көрсетіп, үздіктер қатарынан көрінді.

Әлемнің 80 елінен 100-ден астам үздік арнайы жасақ командалары қатысқан бұл жарыста әскерилер бес күн бойы қиын сынақтардан өтті. Қатысушылар тактикалық, шабуылдау және құтқару операцияларын орындап, тұтқындарды босату және кедергілер жолағынан өту сияқты тапсырмаларды орындады.

Қазақстандық «Сұңқар» арнайы жасағы жарыс барысында мықты нәтиже көрсетіп, команданы барлық кезеңдерде сенімді бастап отырды. Жарыстың қорытындысы бойынша, ҚР ІІМ арнайы жасағы жалпы есепте екінші орын алып күміс жүлдеге ие болды. Бірінші орынды Қытай құрамасына алса, үшінші орынға да қытайлық арнайы жасақ құрамасы жайғасты. Сонымен қатар, үздік ондыққа Қазақстанның өзге...

АҚШ қор биржалары 5 ақпан күні кейбір технологиялық алпауыттардың көңіл көншітпейтін есептеріне қарамастан, өсіммен жабылды деп хабарлады Bloomberg. Негізгі салалардың көпшілігіндегі өсім big tech секторындағы нашар көрсеткіштерді басып озды: Dow 0,71%-ға, Nasdaq 0,19%-ға, S&P 500 0,39%-ға көтерілді.

Алайда «Таңдаулы жетілік» индексі Alphabet (-7%) және Advanced Micro Devices (-6,2%) компаниялары есебінің нашарлығынан 1,8%-ға төмендеді. Ал Nvidia керісінше 5,35%-ға өсті. Трейдерлер ІТ-алпауыттардың әлсіз есептеріне назар аудармай, компания акцияларының шектен тыс жоғары бағаланғанын елемей отыр.

Nationwide сарапшысы Марк Хакеттің пікірінше, 2025 жылдың алғашқы апталары инвесторларға нарықтың күтпеген жерден құбылуы мүмкін екенін ұқтырғандай болды.

«2022 жылдың соңынан бергі тұрақты...

Арзан тауарларымен танымал болған қытайлық Temu маркетплейсіне еуропалық сарапшылар сенбейді. Олар қауіпті немесе заңсыз тауарларды онлайн сатуы мүмкін деген күдікпен Еуроодақ ережелерін күшейтпекші деп жазады Financial Times.

Temu неге қауіпті?

Енді Temu тәрізді шетелдік маркетплейстер қауіпті немесе заңсыз тауарлардың сатылымы үшін жауапты болады. Онлайн-платформалар тауарларын Еуроодаққа жібермей тұрып толық деректерін көрсетуі керек. Сонда лауазымды тұлғалар келе жатқан қытайлық өнімдерді жақсырақ бақылап, тексере алады.

Бұған дейін ЕО құны 150 еуродан төмен тұратын өнімдерге салық салмау деген мәселені талқылап жатқан еді. FT жазуынша, енді оны алып тастап, қосымша алымдар мен қосылған құн салығын талап етпекші. Тауарлардың Еуроодақтың талабына...

Алматы әкімдігі Сейфуллин көшесінде орналасқан №1 перзентхананы бұзады. Бұл туралы Алмалы ауданының тұрғындарымен кездесуде қала әкімі Ерболат Досаев айтты.

«1937 жылы іргетасы қаланған №1 перзентхана ескіріп, заманауи стандарттарға сай келмей қалды. Қазіргі таңда жаңа корпустың жобалау жұмыстары аяқталуға жақын. Ал маусым айында мемлекеттік сараптама шығады. Осыдан кейін ескі ғимаратты сүру жұмыстары басталады. Жаңа ғимараттың құрылысы 2026 жылдың соңында аяқталып, пайдалануға беріледі», – деді әкім.

Жобаға әкімдік 12 млрд теңге бөледі.

Сонымен бірге Әйтеке би көшесінде орналасқан ревматологиялық орталықтың орнына аудан тұрғындарына арналған жаңа емхана бой көтереді.

«Жобаға...