Жаңалықтар

Қырғызстанның ҰҚМК төрағасы Қамшыбек Ташиевке аты-жөнін көрсетпей, өлтіремін деп хат жазған адам әскери ұшқыш болып шықты. Қырғызстанның президенті Садыр Жапаров бұл жайтқа байланысты арнайы тапсырма беріп, ҰҚМК, ІІМ және Бас прокуратура қызметкерлерінен тергеу-шұғыл топ құрған болатын.

Тергеу-іздестіру барысында «Ж.А.С.» атты азамат ұсталып отыр. Ол бұрын екі мәрте сотталған адам болып шықты. Өзі әскери ұшқыш. Шектеулі әскери контингент құрамында ауған шекарасында қызмет атқарған. Сол жерде жауынгерлік тәжірибе жинаған. 1994 жылдан бастап Қырғызстанның қарулы күштерінде қызмет еткен. Қоқан-лоқы авторы осы адам екені нақты айғақтармен анықталып отыр.

Қырғызстанның құқық қорғау органдарының мәліметіне қарағанда, «Ж.А.С» көздегенін іске асыруға ұзақ уақыт дайындалған көрінеді. Және қылмысыны...

Халық ереуілінен кейін басшылықтан кеткен мойындалмаған Абхазия басшысы Аслан Бажния билікке қайта оралатынын мәлімдеді.

Бжания кезектен тыс өтетін сайлауда өз кандидатурасын ұсынатынын айтқан.

«Мен Абхазияның саяси өміріне араласамын. Cайлауға қатысам, менің командам сайлауға қатысуға дайындалады. Президенттік сайлауда мен өз кандидатурамды ұсынам»,- деп мәлімдеген экс-басшы.

Айта кетейік, Аслан Бжания 19 қарашада отставкаға кеткен болатын. Оның биліктен кетуіне халық наразылығы себеп болды. Өңір тұрғындары Ресеймен инвестициялық келісімді құп көрмеген. Онда ресейлік инвесторларға үлкен салықтық жеңілдіктер мен артықшылықтар берілген. Осыған қарсы болған оппозиция өкілдері мен басқа да абхаздықтар 11 қарашада ереуілге шықты.

Қазақстанда алғаш рет инвазиялық емес пренаталдық тестілеу (ИЕПТ) әдісі енгізіліп, ұрықтағы хромосомалық ауытқуларды ерте кезеңде анықтау мүмкіндігі пайда болды. Бұл технология Қазақстан Республикасы Президентінің Іс Басқармасы Медициналық орталығының (ҚР ПІБ МО) ауруханасында қолданыла бастады.

Тестің ерекшеліктері:

Жүктіліктің 10-аптасынан бастап Даун синдромын (трисомия 21) анықтау дәлдігі 99% құрайды. Әдіс ананың қанындағы ұрықтың жасушадан тыс ДНҚ-сын талдау арқылы жүргізіледі.

Даун синдромынан бөлек, Эдвардс синдромы (трисомия 18), Патау синдромы (трисомия 13) және жыныстық хромосомалық бұзылыстарды анықтай алады. Процедура қауіпсіз, инвазиялық араласуды қажет етпейді, сондықтан ана мен ұрық денсаулығына ешқандай зиян келтірмейді.

Әдістің артықшылықтары:

Бұл тест дәстүрлі инвазиялық әдістердің, мысалы, амниоцентез...

Астанада есірткі мен психотроптық заттарды ірі көлемде тарату ісіне қатысқан екі адам сотталды. Бұл туралы Қаржылық мониторинг агенттігі хабаралады.

ҚМА мәліметінше, қылмыстық іс АҚШ-тан eсірткі заттарын халық тұтынатын тауарлар ретінде пошта арқылы жеткізу әрекеті кезінде анықталды. Есірткіні әшкерелеу барысында қызметтік иттің көмегімен кедендік бақылау аймағынан салмағы 1 кг-ға жуық гашиш табылып, тәркіленді. Сонымен қатар «Қазпошта» филиалынан алушының атына жіберілген тағы бір сәлемдеме анықталып, одан 7 граммнан асатын тетрагидроканнабинол табылды. Айыпталушылардың бірі ұсталған кезде пәтерінде есірткі заттары, таразы және орау материалдары тәркіленген.

Сот шешімімен істің қатысушылары кінәлі деп танылып: біреуі 18 жылға,
екіншісі 8 жылға бас бостандығынан айырылды.

2024 жылдың басынан...

Қазақстан қатарынан екі тоқсан бойы тауар экспортының көлемін арттырып келеді. Бұл жолы кіріс қазақстандық мұнайдың қымбаттауына байланысты артты. Ал эталонды марканың бағасы бұрынғы деңгейде сақталды.

2024 жылдың қаңтар-қыркүйек айларында Қазақстан Республикасынан жіберілетін тауар экспортының құны өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 5,6%-ға өсті. Бір жарым жылдық үзілістен кейін биылғы жылдың бірінші жартысында қалпына келген оң динамика қатарынан екі тоқсан бойы сақталып отыр. Kursiv Research кезекті шолуында Қазақстанның тауар экспортының өсуіне ықпал еткен факторларды талдап көрді.

Мұнай, уран және мыс

Осы жылдың алғашқы тоғыз айында Қазақстанның тауар экспорты 61,4 млрд долларды құрап, бір жылда номиналды түрде 5,6%-ға артты. Экспорттық кірістің өсуімен...

Солтүстік өңірлерде қар жауып, көктайғақ байқалуы мүмкін, ал оңтүстік өңірлерде күн жылырақ болады. Бұл туралы «Қазгидрометтің» 25-27 қарашаға арналған ауа райы болжамында жазылған.

Алдағы үш күнде Қазақстанның әр өңірінде ауа рaйы тұрақсыз болады. Кей аймақтарда тұман, көктайғақ, қар мен жаңбыр жауады.

Астана: Ауа райы бұлтты, жауын-шашынсыз. Желдің жылдамдығы 9-14 м/с шамасында. Температура түнде -10…-12°C, күндіз -4…-6°C.

Алматы: Бұлтты, кей уақытта жаңбыр мен қар жаууы мүмкін. Түнде тұман күтіледі. Температура түнде -2…-4°C, күндіз +3…+5°C шамасында. Желдің екпіні салыстырмалы түрде әлсіз, 2-7 м/с .

Шымкент: Ауа рaйы бұлтты, жауын-шашынсыз. Температура түнде -1…+1°C, күндіз +11…+13°C. Желдің күші 8-13 м/с аралығында

Солтүстік өңірлерде...

Түркияның Анталья әуежайына қонғаннан кейін, ресейлік «Азимут» компаниясының Sukhoi Superjet 100 ұшағы отқа орынған. Бұл туралы Ресей авиациясы мемлекеттік ұйымының баспасөз хатшысы Артем Кореняко Telegram арнасында хабарлады.

24 қарашада Ресейдің Сочи қаласына ұшқан Sukhoi Superjet 100 ұшағы Антальяның әуежайына қонғаннан кейін өртенген. 

Кореняко Антальядағы Ресейдің Бас консулдығына сілтеме жасай отырып, апат салдарынан ұшақ жолаушыларының ешқайсысы зардап шекпегенін жеткізді. Лайнер командирі жолаушыларды баллон баспалдақпен эвакуациялау туралы шешім қабылдаған.

Ешкімнің зардап шекпегені туралы ақпаратты әуекомпаниясы да растаған. «Азимут» компаниясы әзірге кері рейске арнап өзге резервтік борт дайындап жатыр. 

Түркия Көлік министрлігінің мәліметінше, ұшақпен 95 адам ұшқан. Анталия әуежайы бортта 91 адам...

Қазақстандағы әлеуметтік бағыттағы ірі қайырымдылық қорлар елдегі көптеген маңызды әлеуметтік және гуманитарлық мәселелерді шешуде маңызды рөл атқарады. Алайда бұл салада есептілік пен ашықтықтың жеткіліксіздігі мәселелері жиі көтеріледі. 

Қорлардағы есептілік және ашықтық мәселелері сенімсіздікке алып келуде

Есептіліктің жеткіліксіздігі:

Көптеген қор өз жобаларының нақты қаржылық есептерін немесе шығындарын жарияламайды. Бұл қаржының мақсатты түрде жұмсалуы туралы сұрақтар туғызады. Көптеген қайырымдылық қордың ресми сайттарында есептілік атымен жоқ. Ал кейбір қорларда осыдан 3-4 жыл бұрынғы есептілік жарияланған.

Ашықтық стандарттарының жоқтығы:

Қазақстанда қайырымдылық қорларының қызметін реттейтін заңдар бар болғанымен, олардың ашықтығы мен есептілігін бақылау механизмдері әлсіз. Оларға мемлекеттік бақылау, аудиторлық палата сияқты құзырлы органдардың құзырет...

Абай облысында автожолдар жабылды. 2024 жылы 24 қараша сағат 16:30-да екі учаскеде көлік қозғалысы шектелді.

Абай облыстық полиция департаменті Жетісу облысына баратын бағыт бөгелгенін хабарлады. Мақаншы – Жалаңакөл (133 шақырым) және Мақаншы – Үшарал (48 шақырым)жол бөліктерінде патруль көліктері тұр. Оған себеп – күн райының бұзылуы.

«Жүргізушілерден сақтық шараларын сақтауды және бұл ақпаратты жол жүру жоспарларында ескеруді сұраймыз», – деп ескертті полиция департаменті.

Оған дейін «Қазавтожол» ұлттық компаниясы Жетісу облысында Үшарал – Достық жолының 84-164 бөлігіне шектеу қойылғанын мәлімдеді. Яғни Көктұма стансасынан Достық ауылына дейін барлық көліктің жүруіне тыйым салынды.

Toyota 2025 жылы сатылымға шығатын электроседанының концепт нұқсасын көрсетті. Жаңа автокөлік қытайлық GAC брендімен бірлесіп жасалған.

Toyota мен GAC жолға қоятын көлік bZ7 деп аталады. Темір тұлпар аккумулятормен жүретін концепт-кар болады. Бірақ келесі жылы жапон-қытай бірлескен кәсіпорны модельдің сериялық өндірісін бастауды жоспарлап отыр. Дегенмен жаңа электромобильдің техникалық сипаттамасы әлі белгісіз.

Toyota bZ7 Қытайда сатып алуға болатын bZ3 аккумуляторлы седанды еске түсіреді. Алайда жаңа өнім бұрынғыға қарағанда үлкенірек болып көрінеді. Модельдің дизайны нақты магистральдық пішінімен ерекшеленетін заманауи фастбектер стилінде жасалған.

Сонымен қатар концепт автокөлік ерекше пішінімен және шеткі сызықтарымен, сондай-ақ контрасты шатырымен ерекшеленеді. Оптикасы мен жарық шамдары Toyota Prius стилінде жасалған.

Біздің мәдениетімізде өзі жайлы басқалар емес, өзі айтса көбіне мақтан ретінде қабылдайды. Жұмыста да өзінің мықты тұстарына екпін қойып тұрып айтқан әріптесті мақтаншақ Қожаға теңеуі мүмкін. Асылы бұлай ойлау — қате. Өйткені ойға қонымды, сауатты селф-презентация ешкімге артық болмайды. Басқаларды төмендетпей, өзін көкке тіремей ақпарат бере алу — өнер. Әрі бұл қасиетті кез келген адам дамыта алады. Селф-презентация — талант емес, машық. Олай болса, өзіңізге жақсы маркетиң кампаниясын қалай ұйымдастыруға болатыны туралы сөз қозғайық.

Өзін-өзі таныстыру һәм селф-презентация деген не?

Селф-презентация (ағылш. self-presentation) — адамның өзін басқаларға қалай таныстыратынын көрсететін процесс. Мысалы сіз жаңа ортаға келдіңіз делік. Сізді көргенде...

Ushalyk Gold Operating компаниясы Жамбыл облысының Мойынқұм ауданындағы учаскеде бағалы металдарды өндірмек. Кәсіпорын жер қойнауын пайдалануға лицензияны 2016 жылы алған. Тау-кен жұмыстарының жоспарын Қазақстанның Бірыңғай экологиялық порталынан таптық.

Үшалық 1988-1993 жылдары игерілген, қазіргі уақытта кен орнының тереңдігі шамамен 50 метр.

Ushalyk Gold Operating  бұрғылау және жару жұмыстарын қолдана отырып, ашық әдіспен өндіруді қалпына келтіруді жоспарлап отыр. Жұмыс алдағы төрт жылда жүзеге асады. Кәсіпорынның жылдық қуаттылығы 250 мың тонна кенді құрайды.

Кен орнының қорлары нақтыланғаннан кейін, олар мемлекеттік меншікке алынды. 2023 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша Үшалықтың меншік қорында 727,1 мың тонна кен, 2127,9 кг алтын (орташа мөлшері – 2,93 г/т...

NEET (Not in Education, Employment, or Training) жастар дегеніміз – білім алмайтын, жұмыс істемейтін және ешқандай кәсіби оқыту бағдарламасына қатыспайтын жастар тобы. Бұл термин көбінесе 15–34 жас аралығындағы азаматтарға қатысты қолданылады, бірақ нақты жас шегіне байланысты әр елде әрқалай  өзгеруі мүмкін. Мәселен, көптеген дамыған елде NEET жас аралығы 15-24 жас, ал кейбір елдерде 15-29 жас болса,  Қазақстанда бұл шек 2023 жылдың 1 қаңтарынан 15-34 жас болып бекітілді.

Әлемде әрбір бесінші жұмыссыз – NEET санатыдағы адам

2023 жылы жастар арасындағы жұмыссыздық деңгейі 13%-ды құрап, 64,9 млн адамға тең болды. Бұл соңғы 15 жылдағы ең төменгі көрсеткіш және 2019 жылы пандемияға...

Олимпиада чемпионы Серік Сәпиев Қарағанды облысының дене шынықтыру және спорт басқармасының басшысы болып тағайындалды.

Туризм және спорт министрі Ербола Мырзабосынов комиссия отырысына төрағалық етті. Комиссия отырысында екі облыстың басқарма басшылығына ұсынылған азаматтардың кандидатурасы талқыланды.

Соған сәйкес Сәпиев Қарағандыда спорт саласын басқаратын болды. Ал Спорт және дене шынықтыру істері комитеті төрағасының орынбасары Азамат Имашев Павлодар облысы басқармасына жетекшілік етеді.

«Президент спорт саласындағы барлық деңгейдегі басқару вертикалін қалпына келтіру жөнінде Үкіметке нақты тапсырма берді», – дей келе, Мырзабосынов министрлік жанындағы комиссия басқарма басшыларын тағайындауға ықпал ететінін мәлімдеді.

Халықаралық спорт шебері, «Парасат» орденінің кавалері Серік Сәпиев...

2024 жылдың тоғыз айында Қазақстандағы инвестициялық пай қорларының көбінің үлеспұл құны артты. АҚШ пен Қазақстандағы негізгі мөлшерлемелердің төмендеуі III тоқсанда инвестициялық қорлардың баға өсіміне қолайлы орта қалыптастырды.

«Ұйқыдағы» ұйымдар

Жыл басынан бері Қазақстанның бөлшек инвестициялық пай қорларының (ИПҚ) балансындағы қолма-қол ақша көлемі 1,7 млрд теңгеге азайды. ИПҚ-лар биржада саудаланатын инвестициялық қорлардың үлеспұлдарына, шетелдік компаниялардың акцияларына және Қазақстанның мемлекеттік бағалы қағаздарына (МБҚ) салынған инвестицияларын қысқартты. Бұл қайта теңгерімдеуді жүргізуге мүмкіндік берді. ИПҚ басқарушылары негізгі активтерін шетелдік компаниялардың облигацияларында сақтап, оны тоғыз айда 3,7 млрд теңгеге көбейтті. Сонымен қатар басқарушылар қазақстандық компаниялардың облигациялары мен акцияларына, басқа елдердің мемлекеттік облигацияларына, кері РЕПО...

24 қараша, жексенбі күні, Иорданияда Израиль елшілігінің маңында атыс болып, үш қауіпсіздік қызметкері жараланды деп жазды Reuters. Оларға медициналық көмек көрсетілді.

Амман қаласының Рабия ауданында қарулы адам полиция патруліне оқ атты. Тәртіп сақшылары да оқ жаудырды, соның нәтижесінде күдікті мерт болды. Полиция Аммандағы атыс болған Рабия аймағын қоршауға алып, жергілікті тұрғындарды үйлерінен шықпауға шақырды.

Жергілікті Al Arabiya басылымының жазуынша, қазір үш қауіпсіздік қызметкері ауруханада жатыр. Олардың жағдайы орташа деп бағаланып отыр. Оқиғаға қатысты тергеу жүргізілуде.

Газа секторында соғыс басталғаннан бері Израильдің дүние жүзіндегі дипломатиялық өкілдіктеріне бірнеше рет шабуыл жасалды. Қазан айында Дания мен Швецияда Израиль елшіліктерінің маңында жарылыс орын алды...

Қазақстанда әскер арасында тағы бір суицид оқиғасы тіркелді. Бұл жолы әскерге шақырылған азаматтың денесі Ақтөбе гарнизонынан табылды. Қазақстан азаматы күзет қызметін атқара жүріп, өз-өзіне қол жұмсаған.

«23 қарашада Ақтөбе гарнизоны әскери бөлімдерінің бірінде күзет қызметін атқарып жүрген мерзімді әскери қызметші бекітілген қарудан оқ атып, өз-өзіне қол жұмсады. Оқиғаның себептері мен мән-жайы анықталуда», – деп хабарлайды Ақтөбе гарнизонының баспасөз қызметі.

Ақтөбеде тіркелген іс бойынша қылмыстық іс қозғалды. Тергеу мүддесіне сай басқа мәліметтер әзірге жарияланбайды.

«Құрлық әскерлерінің қолбасшылығы әскери қызметшінің отбасы мен жақындарына көңіл айтты», – делінген хабарламада.

Қарағанды ​​облысының Шахтинск...

2022 жылы Қытай Германияны басып озып, әлемде нөмірі екінші көлік экспорттаушыға айналды. Ал 2023 жылы абсолютті көшбасшы Жапонияның өзін артта қалдырды. Осылай Қытайдың әлемдік автокөлік нарығындағы үстемдігі шындыққа айнала бастады. Бұған дейін күмәнмен қарап келген АҚШ та, батыс та, тіпті жапондар да автонарықтағы үстемдігінен айырылмаудың жолын іздестіре бастады. АҚШ пен батыс баж салығын күрт өсірді, Жапония бәсекеге лайық болу жолдарын іздестіре бастады. 

Алайда өткенге оралудың өзі елес сияқты

Себебі кейінгі 5 жылда ресми Бейжіңнің экономикасы тұралағанына қарамастан, қытайлық автоөнеркәсіп қарқынды алға жылжып келеді. Статистика «Made in China» автолары алға жылжып қана қоймақ, технологиялық, эргономикалық және бастысы баға жағынан әлемдік...

«Қаратон Подсолевой» жобасы жақсартылған модельдік келісімшарт шеңберінде іске қосылған. Бұл учаске Теңіз ірі кен орны мен «Ембімұнайгаз» компаниясының кен орындарына жақын орналасқан.

Бұрғылау жұмысының басталуына арналған шараға «ҚазМұнайГаз» (ҚМГ) ҰК» АҚ басқарма төрағасы Асхат Хасенов пен «Татнефть» ЖАҚ бас директоры Наиль Мағанов, сондай-ақ ҚМГ басқарма төрағасының бірінші орынбасары Құрманғазы Есқазиев (Атырау облысы) қатысты.

«Қаратон Подсолевой учаскесінде алғашқы іздеу ұңғымасын бұрғылауды бастау — Қазақстанның ресурстық базасын нығайтуға жасалған маңызды қадам. Бұл жоба біздің қор көлемін ұлғайту және жер қойнауының күрделі учаскелерін игеруге бағытталған стратегиялық міндеттерімізге сай келеді. Татнефть компаниясымен бірлескен күш-жігеріміз нәтижелі болып, еліміздің мұнай-газ саласындағы әлеуетін...

Илон Масктың байлығы 24 қарашада 348 млрд долларға жетіп, оның 2021 жылғы бұрынғы рекордынан асып түсті. Bloomberg Дональд Трамптың президенттік сайлаудағы жеңісі инвесторлардың миллиардердің бизнесіне деген қызығушылығын арттырғанын атап көрсетеді. Масктың байлығы соңғы рет 2021 жылы рекордтық деңгейге жеткен. Ол кезде оның байлығы 340,4 миллиард доллар болды.

Bloomberg Billionaires Index мәліметтері бойынша, Маск жыл басынан бері байлығы 119 миллиард долларға тең болды.

Екінші орынды 219 миллиард доллармен Amazon негізін қалаушы Джефф Безос, үшінші орынды Oracle негізін қалаушы Ларри Эллисон (206 миллиард доллар) иеленді. Төртінші орынға Meta негізін қалаушы Марк Цукерберг (198 миллиард доллар), бесінші орынға бизнесмен Бернард Арно...

Кейінгі жылдары жасанды интеллектіні медицинаның түрлі саласына кіріктіре отырып, өлім жағдайларын азайтуға әрекет ету әлемдік трендке айналды. Алматылық оқушы Артем Лаврентьев маймыл шешек вирусы тудырған тері зақымдануын танитын жасанды интеллект жобасын әзірледі. KursivMedia жас өнертапқышқа хабарласып, оның әзірлеген жобасы жайлы біліп, мұның отандық медицинаға әсері туралы сұрады.

Артем Лаврентьев – Алматыдағы Назарбаев зияткерлік мектебінің 11-сынып оқушысы. Ол физика-математикалық бағытта білім алып жатыр.

«5-сыныптан математикаға қызығамын, есеп шығарғанды жақсы көремін. Түрлі ғылыми сайыс пен олимпиадаға да қатыстым. Ал кейінгі жылы осындай олимпиадаларға кейде қазылар алқасы құрамында, кейде жаттықтырушы болып қатысып жүрмін. Мысалы, жақында Ақназар Қажымұрат атындағы қалалы...

2025 жылдың 13 қаңтарында екінші деңгейлі банктер жаңа халықаралық стандартқа көшеді.

Қазақстандық банктер өз клиенттеріне ISO 20022 халықаралық стандартына көшу 2024 жылдың 25 қарашасынан 2025 жылғы 13 қаңтарға шегерілгенін хабарлады.

Еуразия банкі, ForteBank, ЦентрКредит Банк, Халық банкі, Bereke Bank және Freedom Bank сайттарында осыған байланысты хабарлама жариялады. Бұған дейін банктер халықаралық стандартқа 2024 жылдың 25 қарашасында көшеді деп жоспарланған болатын.

6 қарашада Ұлттық банк 2024 жылдың қараша айының соңына дейін жаңа стандартқа көшетінін мәлімдеді.

ISO 20022 – банктер арасындағы қаржылық хабарламаларды электронды алмасуға арналған халықаралық стандарт. Ол транзакцияның тегіс және ашық өңделуін қамтамасыз ету үшін хабарлама пішімдерін стандарттайды.

Жаңа стандартқа...

Қазақстандық танымал әнші Димаш Құдайберген Прагада кеше өткізген концертті кезінде, әлем жұртшылығының қазақ тілін үйренуге деген ықыласын арттыра түсті. Бос уақытында славак, чех, орыс және қазақ тілдеріндегі сөздердің қалай айтылатынын сұраған жүргізушінің сауалдарына жауап берді. Шығу тегі бір славян тілдерінің  арасында қазақ тілінің ерекшеліп тұрғаны түсінікті.

«Мен қазақ тілін жақсы көремін. Басқа тілдерден өзгеше. Қазақ тілі өте әдемі тіл екен. Концерт керемет өтті», – деп жазады Анна Коуз есімді Димаштың бір тыңдарманы.

Сұралған сөздер қарапайым. Дені – жеміс-жидек пен жануарлардың атауы. Осының өзі қазақ тілін үйреніп жүрген Димаштың фанаттарына демеу беріп отыр.  

Қысқа бейнежазбаға...

Ресми статистикаға сүйенсек, көлеңкелі экономика көлемі білім және денсаулық сақтау саласында көш бастап тұр. Көлеңкелі медициналық қызметтің үлесі  ЖІӨ-нің 2,4%-на жетеді деп бағаланып отыр. 2017 жылдан бері 1,41%-ға дейін өскен. Бұл – көлеңкелі айналым елімізде көрсетілген барлық медициналық қызметтің үштен екісінен сәл ғана кем деген сөз.

Білім саласы да осыған жетеқабыл. Былтырғы көрсеткіш бойынша, бұл саланың көлеңкелі үлесі ЖІӨ-ның 1,49%-на жуықтайды. 2017 жылдан бері 0, 35% өсім көрсеткен.

Бұл екі саладағы бейресми айналымның бар екені ешкімге құпия болмаса керек. Десе де, оның нақты көлемі нақты мағлұмат қазір айқындалуда. Оған P2P форматындағы транзакциялардың онлайнға көшуі болып отыр. Бұл салық органдарына мұндай...