Көкжөтелден болатын асқыну қаупі әсіресе өмірінің алғашқы айларындағы сәбилерде жоғары. Бұл кезеңде баланың иммундық жүйесі әлі толық қалыптасып үлгермейді. Ұлттық қоғамдық денсаулық сақтау орталығы (ҰҚДО) осылай деп мәлімдеді.
Көкжөтел – Bordetella pertussis бактериясы қоздыратын жедел респираторлық инфекция. Ауру кезінде адам қатты қиналып, ұстамалы жөтеледі, ал жөтелден кейін қою қақырықпен бірге құсуы мүмкін. Инфекция ауа-тамшы жолы арқылы таралады.
Көкжөтелдің негізгі қаупі – оның асқынуында. Ауру өкпенің қабынуына, тіпті мидың зақымдануына әкелуі мүмкін.
2026 жылдың басынан бері Қазақстанда көкжөтелдің 250 жағдайы тіркелген. Денсаулық сақтау министрлігінің мәліметінше, олардың 90%-ы бес жасқа дейінгі екпе алмаған балалар.
Баланы туғанға дейін қорғауға болады
ҰҚДО Иммундау профилактикасы орталығының жетекшісі Нұршай Әзімбаеваның айтуынша, жүктілік кезінде ана ағзасындағы антиденелер плацента арқылы балаға беріледі.
«Жүктілік кезінде анасы плацента арқылы балаға антиденелер береді. Анасына көкжөтелге қарсы вакцина салынуы болашақ бала алатын арнайы антиденелердің деңгейін арттырады. Бұл антиденелер нәресте дүниеге келгеннен кейін инфекциядан қорғануына көмектеседі», – деді маман.
Алайда бұл қорғаныс уақыт өте әлсірейді. Сондықтан бала дүниеге келгеннен кейін Ұлттық екпе күнтізбесіне сәйкес вакцина алуы қажет. Қазақстанда көкжөтелге қарсы вакцинация екі айдан бастап жүргізіледі.
«Иммунитет қалыптастыру үшін ұлттық екпе күнтізбесінде қарастырылған барлық дозаны алу қажет», – деп атап өтті Нұршай Әзімбаева.
Сәбиді қорғау үшін отбасы мүшелері де екпе алуы керек
Нәрестеге инфекцияны ата-анасы, үлкен балалары немесе басқа да жақындары жұқтыруы мүмкін. Сондықтан тек сәбиді ғана емес, оның айналасындағы адамдарды да вакцинациялау маңызды.
Ересектерде көкжөтел кейде ұзаққа созылатын жөтел түрінде жеңіл өтуі мүмкін. Ал кішкентай балаларда инфекция ауыр өтіп, асқыну қаупі жоғары.
«Баланы бүгін қорғау арқылы оның өмірінің ең маңызды алғашқы айларын сақтаймыз», – деді ҰҚДО Иммундау профилактикасы орталығының жетекшісі.
Баланы қашан және қай жерде вакцинациялау керек
Ұлттық екпе күнтізбесіне сәйкес, балаға өмірінің алғашқы жылында 2, 3 және 4 айлығында үш доза вакцина салынады. Ал 18 айында алғашқы ревакцинация, кейінгісі 6 жасында жүргізіледі.
Жоспарлы вакцинацияны бала тіркелген емханада тегін алуға болады. Екпе салмас бұрын баланы міндетті түрде дәрігер тексеруі керек.
