Халықаралық энергетика агенттігінің басшысы Фатих Бироль CNBC-ге берген сұхбатында әлем бұрын-соңды болмаған энергетикалық қауіпке тап болғанын мәлімдеді. Бұған Иранмен арадағы соғыс пен мұнай тасымалының басты күретамыры – Ормұз бұғазының жабылуы себеп болып отыр.
Нарықтағы мұнай тапшылығы және оның салдары
Нарық күніне 13 млн баррель мұнайдан айырылды. Бұл жағдай бағаның күрт өсуіне, инфляцияның артуына, экономикалық дамудың баяулауына және жанармайдың жаппай жетіспеушілігіне әкелуі мүмкін.
Ормұз бұғазындағы екі жақтан қоршау
Бұрын бұғаз арқылы күніне орта есеппен 20 млн баррель мұнай өтетін. Қазір Иран мен АҚШ арасындағы текетірес салдарынан «екі қоршау» орнап, ешқандай кеме бұғазға кіре де, одан шыға да алмай қалды. BBC-дің мәліметінше, қазір ашық соғыс қимылдарының орнына Ормұз бұғазында «кемелерді қоршау соғысы» жүріп жатыр. Екі жақ та бір-бірінің сауда кемелерін ұстап, басып алу арқылы күш көрсетіп отыр
Еуропадағы авиациялық жанармай тапшылығы
Еуропа өзіне қажетті авиациялық жанармайдың 75 пайызын Таяу Шығыстан алатын, бірақ қазір көрсеткіш нөлге тең. Егер балама жолдар табылмаса, үкіметтер ұшақтардың ұшуын шектеу шараларын қарастыруға мәжбүр болады.
Төтенше жағдайдағы мұнай қорларын пайдалану
Әлемнің 32 елі мұнай тапшылығын азайту үшін өздерінің апаттық резервтерінен 400 миллион баррель мұнай шығаруға келісті. Алайда ХЭА басшысы шара тек уақытша ғана жеңілдік беретінін ескертті.
Мәселенің негізгі шешімі Ормұз бұғазын қайта ашу. Сонымен қатар болашақта мұндай дағдарыстарға төтеп беру үшін атом энергетикасына көшу, тиімді технологиялар мен электромобильдерді қолдануды арттыру қажет деп атады.
