Kursiv Media «Қазақмыстың» сатылуына қатысты жаңадан жарияланған қаржылық есепті зерттеп көрді. Бұған дейін Қазақстандағы ең ірі тау-кен компанияларының бірі жаңа адамға өткені белгілі болғанымен, мәміленің нақты сомасы ашық айтылмаған. Енді Kazakhmys Copper-дің 2025 жылғы аудиттелген қаржылық есебінен мәміленің құны, төлем тәртібі және сатудан түскен кіріс туралы жаңа деректер жарияланды.
2025 жылғы 5 желтоқсанда Kazakhmys Copper «Корпорация Қазақмыс» ЖШС-дегі 99,9% үлесін Qazaq Acquisition Corp. Ltd. компаниясына сату туралы келісім жасасқан. 29 желтоқсанда топ корпорацияға бақылауын жоғалтқанын қаржылық есебінде көрсетті.
Мәміле бойынша ақшалай өтем 595,292 млрд теңге болды. 2025 жылғы желтоқсандағы орташа бағаммен бұл шамамен $1,16 млрд. Алайда келісімде компанияның мәміле жасалған күндегі таза қарызының қорытынды есебіне қарай сату бағасын кейін түзету механизмі де қарастырылған.
Мәміле бойынша қаражат бірден толық түспеген. 2025 жылдың соңына дейін 61,7 млрд теңге өтелген. Оның 10,6 млрд теңгесі бұрын берілген аванс болса, тағы 51,1 млрд теңге желтоқсанда төленгені қаржылық есепте көрсетілген.
29 желтоқсанда сатып алушының қалған берешегі 533,6 млрд теңге болған. Валюта бағамының өзгерісін ескергендегі оның баланстық құны 531,5 млрд теңгені құрады. Кейін Qazaq Acquisition Corp. Ltd. берешекті 2026 жылы толық өтегені де есепте жазылған.
«Қазақмысты» сатып алған Qazaq Acquisition Corp. Ltd. Астана халықаралық қаржы орталығында тіркелген және кәсіпкер Нұрлан Артықбаевпен байланысты. Артықбаев құрылыс нарығында Qazaq Stroy және Exclusive Qurylys компанияларымен белгілі.
Осылайша «Корпорация Қазақмыстағы» бақылау бұрынғы Kazakhmys Copper құрылымынан жаңа инвесторға өтті. KASE дерегіне сәйкес, Kazakhmys Copper «Корпорация Қазақмысқа» иелік етуді 2025 жылғы 30 желтоқсаннан бастап тоқтатқан болатын.
2026 жылғы қаңтарда Bloomberg швейцариялық Mercuria Energy Group Нұрлан Артықбаевтың «Қазақмысты» сатып алуына $1,2 млрд көлемінде қаржыландыру бергенін хабарлаған.
Енді қаржылық есептен белгілі болған 595,3 млрд теңгелік ақшалай өтем сол сомаға өте жақын. Желтоқсандағы орташа бағаммен ол шамамен $1,16 млрд-қа тең.
Дегенмен бұл екі көрсеткіштің мағынасы бірдей емес: $1,2 млрд – Bloomberg хабарлаған қаржыландыру көлемі, ал 595,292 млрд теңге-— Kazakhmys Copper есебінде көрсетілген мәміле бойынша ақшалай өтем.
Мұнда екі көрсеткішті ажыратқан жөн. 595,292 млрд теңге – мәміле бойынша қарастырылған ақшалай өтем. Ал Kazakhmys Copper «Корпорация Қазақмысты» иеліктен шығарудан 505,44 млрд теңге кіріс таныған.
Сондықтан «Қазақмыс 505 млрд теңгеге сатылды» деу дұрыс емес. 505,44 млрд теңге – активтер мен міндеттемелер есептен шығарылғаннан кейін қаржылық есепте танылған нәтиже, ал мәміледегі ақшалай өтем 595,292 млрд теңге болған.
Меншік құрылымы өзгергеннен кейін «Қазақмыс» тобының активтері қайта бөлінді. Компания 2026 жылғы наурызда жаңартылған периметрді жариялап, оның құрамында «Корпорация Қазақмыс», Maker, Kazakhmys Barlau, Kazakhmys Smelting және басқа бірқатар кәсіпорындар қалғанын хабарлады.
Ал Kazakhmys Energy, Kazakhmys Distribution, Kazakhmys Coal, KAZ GREEN ENERGY, «Топар» бас тарату электр станциясы, «Қазақмыс» сақтандыру компаниясы, KM Life және бірнеше басқа компания қазіргі «Қазақмыс» корпорациясының қызметіне енді қатысы жоқ екенін компанияның өзі мәлімдеді.
Демек мәмілені Ким мен Огайға қатысты барлық активтің түгелдей жаңа иеге өтуі деп түсіндіру дұрыс емес.
«Корпорация Қазақмыс» пен Kazakhmys Copper – екі бөлек заңды тұлға. «Корпорация Қазақмыстағы» үлес сатылғаннан кейін Kazakhmys Copper қызметін жалғастырды. KASE-нің 2026 жылғы 1 шілдедегі мәліметіне сәйкес, оның жалғыз акционері KCC Copper Limited болған.
Кейін Kazakhmys Copper қор нарығынан кетуге шешім қабылдады. Компанияның қарапайым акциялары (KMCP) өзінің өтініші бойынша 2026 жылғы 19 тамыздан бастап KASE ресми тізімінен шығарылды. Биржа бұл шешімнің ерікті делистинг туралы өтініш негізінде қабылданғанын хабарлады.
