Жаңалықтар

Танымал имам, теолог, дінтанушы Нұрлан Байжігітов жасанды интеллектіні дін саласында қалай қолдануға болатынын және қандай пайдасы барын айтты.

Нұрлан имам әлемдегі кейбір мешіттерде бұрыннан жасанды интеллект жүйесі қолданылатынын айтады. Осы арқылы мешітке кімнің кіргенін бақылап, толық ақпарат алып отыруға болады.

«Жасанды интеллект қазіргі заман талабы.  Мен Сауд Арабиясындағы Әл Харам мешітіне кірген кезде адамдардың  ЖИ арқылы  бақылап отыратынын білемін. Бұл көп уақыттан бері бар тәжірибе. Тура сол сияқты діни ақпарат көзі ретінде мағұлмат алуға болады»,— деді Нұрлан имам.

Дегенмен ЖИ дін қызметкерлірінің орынын алмастыра алмайды. Имам діндегі аса нәзік мәселелерде ұстаздардың рөлі басым болу керек деп есептейді.

«Біра...

2025 жылғы шілде айында Қазақстан шетелден жалпы құны 56,8 млн доллар болатын электр энергиясын сатып алды. Бұл маусым айымен салыстырғанда 98%-ға, ал өткен жылдың шілдесімен салыстырғанда 74%-ға көп. Мұндай ақпаратты Ұлттық статистика бюросының дерегіне сүйене отырып, Бірінші несие бюросы хабарлайды.

Импортталған энергия көлемі де артты: бір айда импорт 102%-ға, бір жылда 59%-ға өсті. Шілдеде елге жеткізілген электр энергиясының көлемі 782,4 млн кВт/сағ құраған.

Жеті айда Қазақстан жалпы 2,3 млрд кВт/сағ электр энергиясын импорттады. Оның құны 169,2 млн долларды құрады. Өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда көлем 7%-ға, ал құны 24%-ға артып, соңғы 11 жылдағы ең жоғары деңгейге жетті.

Шілдеде...

Қасым-Жомарт Тоқаев Астанада өтіп жатқан әлемдік және дәстүрлі діндер лидерлерінің 8 съезінде экологиялық апатқа назар аударды.

«Экологиялық апат жағдайында халықаралық бірлік пен жаһандық және өңірлік деңгейдегі үйлестіруді күшейту маңызды. Сондықтан съезд аясында «Діни көшбасшылардың климаттың өзгеруімен күрестегі рөлі» туралы бірлескен құжат әзірлеу бастамасын талқылауды ұсынамын. Құжатта рухани дәстүрлерге негізделген экологиялық жауапкершіліктің ортақ қағидаттары бекітіліп, осал аймақтарға қолдау көрсетуге ерекше назар аударылғаны жөн», – деді Тоқаев.

OpenAI компаниясы 18 жасқа толмаған ChatGPT пайдаланушыларына жаңа шектеулер енгізгенін хабарлады. Бұл туралы компанияның ресми сайтындағы блогта бас директор Сэм Альтман жазды.

Альтманның мәлімдеуінше, OpenAI пайдаланушының жасын анықтауға көмектесетін мінез-құлықтық талдау жүйесін енгізеді. Егер жүйе нақты жасын анықтай алмаса, пайдаланушыны жасөспірім деп есептеп, бірқатар функцияларды шектейді. Ондай кезде суицид тәрізді кейбір қауіпті тақырыптарға ақпарат шықпайды, мәтіндер жазылмайды.

Егер жасөспірім ChatGPT-пен сөйлескенде суицидтік ниеті байқалса, жүйе ата-анасына хабар беруі мүмкін. Ал өміріне нақты қауіп төнгенін білінсе, тиісті органдарға жүгінеді. Ересектер үшін ChatGPT мүмкіндіктері өзгеріссіз қала береді.

Альтманның сөзінше, компания ChatGPT-ті барлық жастағы адамдар үшін пайдалы әрі қауіпсіз етуд...

Алатау қаласында қоқыс полигонындағы өртке байланысты техногендік сипаттағы төтенше жағдай жарияланбақшы. Қала әкімінің шешімі «Ашық НҚА» порталына орналастырылды.

Бұл шешім қатты тұрмыстық қалдықтар полигонындағы өртке байланысты жергілікті ауқымдағы техногендік сипаттағы төтенше жағдай туралы халықты хабардар ету мақсатында қабылданған.

Құжаттың «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 33-бабы 1-тармағының 13) тармақшасына, «Азаматтық қорғау туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 48-бабына, Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрі міндетін атқарушысының 2023 жылғы 10 мамырдағы № 240 «Табиғи және техногендік сипаттағы төтенше жағдайлардың сыныптамасын белгілеу туралы» бұйрығына сәйкес әзірленгені жазылған.

Әкім шешімін онлайн талқылау бүгін сағат 12-ге дейін жалғасады.

Еске слаа кетсек...

Астанада Әлемдік және дәстүрлі діндер лидерлерінің 8 съезі басталды. Жиын «Діндер диалогы: болашаққа синергия» тақырыбында өтіп жатыр.

Жиынға қатысуға келген теолог Кеңшілік Тышқанұлы дін саласында жасанды интеллектіні қосымша құрал ретінде пайдаланған жөн деп санайды. Маманның айтуынша, технология дәуірінде жасанды интеллектіні айналып өту мүмкін емес.

«Адамзаттық, адамгершілік, рухани тұрғыдан мұны адамзат игілігіне қаншалықты пайдалана аламыз деген мәселені шешуге болады. Техника көмегімен біраз нәрсені істеуге болады, бірақ көңіл деген нәрсені жасау қиын. Жасанды интеллектіні қолданатын адамдық шеңбер мен шекарасы бар.

Қай жерде қалай қолданамыз? Теріс қолданған жағдайда діни тұрғыдан жауапкершілік қандай болады? Қандай...

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев биылғы 8 қыркүйектегі жолдауында жоғары технологиялық жобаларды дамытуды тапсырды. Ертесі күні өткен Үкімет отырысында ҚР премьер-министрінің орынбасары – Ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин «экономиканың жоғары технологиялық салаларын дамытуға Ұлттық қордан ақша алынады» деп мәлімдеді. Сонымен қатар екінші деңгейлі банктердің де қаражаты тартылмақ

Осы ретте Kursiv.Media Ұлттық банкке ресми сауал жолдап, бұл бағдарламаға Ұлттық қордан қанша қаржы бөлінетінін сұрады. Мекеме берген жауапта Ұлттық банк пен Үкімет бірлесіп ашық инвестициялық әріптестік бағдарламасын әзірлеп жатқаны жазылған. Бағдарламаның операторы Ұлттық банктің еншілес компаниясы – «Ұлттық инвестициялық корпорация» АҚ болмақ.

«Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың «Жасанды интеллект...

Telegram мессенджерінің негізін қалаушы Павел Дуров Астанаға келіп, 2 қазанда Digital Bridge форумында сөз сөйлейді. Шараның пленарлық отырысына да қатыспақшы. Бұл жайлы Қазақстанның БАӘ-дегі елшісі Рауан Жұмебек хабарлады.

«Telegram негізін қалаушы @durov-пен кездесіп, Digital Bridge аясындағы оның қатысуы алдында пікір алмасқаныма қуаныштымын. Оның идеялары инновациялар мен цифрлық трансформация туралы жаһандық диалогқа құнды үлес қосатынына сенімдімін», – деп жазды ол Instagram парақшасында.

Цифрлық даму министрі Жаслан Мәдиев те Павел Дуровтың пленарлық отырыста сөз сөйлейтінін растады. Оның айтуынша, 2 қазанда Қасым-Жомарт Тоқаевтың қатысуымен Халықаралық жасанды интеллект орталығы alem.ai ашылады.

Пленарлық отырыста Павел Дуровпен бірге БАӘ-нің жасанды...

Алматы облысындағы қоқыс полигонындағы өртті сөндіруге басқа өңір құтқарушылары көмекке келді. Бұл туралы Төтенше жағдайлар министрлігінің баспасөз қызметі хабарлады.

Баспасөз қызметінің хабарлауынша, жел бағытының өзгеруі және өрттің 10 метр тереңдікте бықси жануы өрт сөндіру жұмыстарын күрделендіре түскен. Сол себепті бұл жұмыстарға басқа өңірден де өрт сөндірушілерді шақырту туралы шешім қабылданған.

«Өртті сөндіруге Алматы, Шымкент қалалары, Қарағанды, Түркістан, Жамбыл, Жетісу және Абай облыстарының ТЖД күштері мен құралдары, сондай-ақ ҚР ТЖМ Мартбек Мамраев атындағы 52859 және Қасым Қайсенов атындағы 68303 әскери бөлімдерінің әскери қызметшілері қосымша жұмылдырылды», – делінген баспасөз хабарламасында.

Бірнеше күннен бері жанып...

«Қазгидромет» синоптиктері 17 қыркүйек, сәрсенбіге арналған ауа райы болжамын жариялады. Мамандардың айтуынша, Қазақстанның басым бөлігі оңтүстік циклон ықпалында болады. Соның әсерінен көптеген өңірде жаңбыр жауып, найзағай ойнайды. Кей жерлерде жел күшейіп, түнде және таңертең тұман түсуі ықтимал.

Ал батыс пен оңтүстік-батыста ауа райы жауын-шашынсыз. Солтүстік Қазақстан облысының батысында түнде -1°С-қа дейін үсік жүруі мүмкін.

Қалалар бойынша болжам:

Чемпиондар лигасының жалпы кезеңіндегі алғашқы тур аясында 16-ынан 17 қыркүйекке қараған түні Лиссабонда «Бенфика» мен «Қарабах» командалары кездесіп, тартысты матч өтті.

Бірінші таймда португалиялық клуб 2:1 есебімен алға шықты. Бенфика сапында Энцо Барренечеа мен Вангелис Павлидис гол соқса, әзербайжандықтардан Леандру Андраде бір голдың авторы атанды.

Алайда екінші таймда «Қарабах» жанкүйерлеріне сенсациялық камбэк сыйлады. Алдымен Камило Дуран есепті теңестірсе, 86-минутта алаңға қосалқы құрамнан шыққан Алексей Кащук көздің жауын алатын соққысымен «Қарабахқа» жеңіс сыйлады. Есеп – 3:2!

Осылайша, әзербайжандық клуб Чемпиондар лигасындағы сапарын сырт алаңдағы тарихи жеңіспен бастады.

Айта кетейік, Қазақстанның намысын қорғайтын «Қайрат» та Чемпиондар лигасын 18-нен 19 қыркүйекке қараған түн...

Қытай әлемді күтпеген трансформацияларымен әлі де таңғалдыруда. Кеше ғана тұрмыстық техника өндірушісі ретінде белгілі болған компания бүгін автомобиль нарығына қадам басты. Бұл жолы сөз роботты және тік пішінді шаңсорғыштарымен танымал Dreame Technology жайлы болып отыр. Компания өзінің алғашқы электрокарын ресми түрде таныстырды.

Шаңсорғыштан автомобильге дейін: қытайлық корпорациялар логикасы

Қытайда тұрмыстық немесе цифрлық техника шығаратын брендтердің автомобиль саласына өтуі қазір таңғаларлық жайт емес. Бұған дейін смартфондарымен танымал Xiaomi 2024 жылы өзінің алғашқы SU7 электрокарын таныстырған болатын. Енді бұл бағытқа Dreame де қосылды.

Мұның себебі түсінікті: тұрмыстық техника нарығында қатаң бәсеке бар, ал электромобильдер – болашақтың стратегиялық бағыты.

The Economist Group холдингін иеленетін кәсіпкер Линн Форестер де Ротшильд журналды сату мүмкіндігін қарастырып жатыр. Ол холдинг акциясының 20%-ын иеленеді деп жазады Bloomberg.

Агенттіктің бағалауынша, журналды сатқаннан 200-400 млн еуро немесе 545 млн долларға дейін табыс әкелуі мүмкін.

Bloomberg жазғандай, The Economist басылымының меншік құрылымы соңғы рет он жыл бұрын өзгерген. 2015 жылы Pearson Plc компаниясы өз үлесін бөлігін италиялық Аньелли әулетіне сатқан. Содан бері Аньеллилердің фирмасы Exor NV арқылы 43,4% үлеске ие болып, ең ірі инвестор атанды.

Басқа акционерлер қатарында бірқатар ауқатты әулеттер мен бұрынғы және қазіргі қызметкерлер бар. Олардың ішінде бұрынғы бас редактор, қазіргі Bloomberg News

Қосшы қаласындағы газ реттеу нысанының алғашқы кешені іске қосылды. Ұзындығы 409 шақырым болатын магистральды желі арқылы сағатына 32 800 текше метр көгілдір отын тасымалданады деп хабарлайды Ақордадан.

Жобаның жалпы құны 11,4 млрд теңгені құрайды.

Қосшы – Астананың іргесінде орналасқан қала, бірақ ұзақ жылдар бойы инженерлік инфрақұрылымы дамымай келген. Негізінен тұрғындар көмір немесе сұйытылған газ баллонын пайдаланатын еді.

2019 жылы «Сарыарқа» магистральды газ құбыры іске қосылып, Қарағанды арқылы Астанаға дейін газ жеткізді. Осы құбырмен қала маңындағы елдімекендер, оның ішінде Қосшыға газ құбырлары тартыла бастады.

2023 жылдан бастап Қосшыға газ тарту жұмыстары жүріп, 2025 жылы алғашқы абоненттер табиғи газға қосылды.

Осы...

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Ақмола облысына жұмыс сапары аясында Көкшетау қаласындағы Шахмат үйін аралап көрді. Бұл туралы Ақордадан хабарлады.

Қопа көлінің жағасында орналасқан ғимарат бұрын президент резиденциясы болған. Кейін ол балалар игілігіне беріліп, былтыр желтоқсан айында Шахмат үйі ретінде есігін ашты.

Бүгінде арнаулы орталықта оқу-жаттығу жиындары, гроссмейстерлердің шеберлік сағаттары ұйымдастырылып тұрады. Спортшылар бәсекелер алдында осы жерде дайындығын пысықтайды.

Қазақстан шахмат федерациясының президенті Тимур Турловтың айтуынша, кешенде спортшылардың өз шеберлігін алаңсыз шыңдауына қолайлы жағдай жасалған. Соңғы жылдары шахмат «медаль көп әкелетін» спорт түріне айналды. Былтыр отандық спортшылар халықаралық жарыстардан 160 медаль жеңіп алған .

Қасым-Жомарт Тоқаев жас спортшылармен және ұлтты...

15 қыркүйектен бастап Қазақстанда жеке тұлғалардың жеке кәсіпкер ретінде тіркелу тәртібіне өзгерістер енгізілді. Бұл туралы Uchet.kz хабарлайды.

Не өзгерді?

Бұған дейін шекті табыс мөлшері 12 айлық ең төменгі жалақыға (ЕТЖ) байланысты есептелетін. Осылайша, шекті табыс енді ЕТЖ-ға емес, АЕК-ке байланды.

Бұл нені білдіреді?
2025 жылы бұл талап жеңілдеді: 360 АЕК – шамамен 1,4 млн теңге, ал 12 ЕТЖ – 1 млн теңге. Демек, жылдық табысы 1,4 млн теңгеден аспайтындар жеке...

2026 жылы Көшпенділердің дүниежүзілік ойындары Қырғызстанда 31 тамыз бен 6 қыркүйек аралығында өтеді. Оған 89 елден спортшылар мен қонақтардың қатысады деген болжам бар. Бұл туралы Ойын секретариатынан хабарлады.

«Ойындардың ашылуы 31 тамызда Бішкекте, ал жабылу салтанаты 6 қыркүйекте Ыстықкөл жағасында өтеді», – деді секретариат өкілі.

Ойындардың басты іс-шаралары – спорттық жарыстар, мәдени бағдарламалар мен ғылыми пікірталастар – Ыстықкөл жағасында ұйымдастырылады.

Көшпенділердің дүниежүзілік ойындары – этникалық спорт түрлеріне және әлем халықтарының көшпелі дәстүрлі мәдениетіне арналған халықаралық спорттық жарыс. Жоба 2014 жылы Қырғызстан бастамасымен құрылған, сол жылы алғашқы ойындар өткен. 2022 жылы эстафетаны Түркия қабылдады...

Алматыда Төле би көшесінің бір бөлігі уақытша жабылады. Қала күніне орай Алматыда ауқымды дайындық жұмыстары басталады деп түсіндіреді қала әкімдігінен.

17 қыркүйек сағат 10:30-дан 23 қыркүйекке дейін Төле би көшесінде Абылай хан даңғылынан Панфилов көшесіне дейінгі аралықта көлік қозғалысына шектеу қойылады.

«Уақытша шектеулерді ескеріп, мерекелік іс-шараларға дайындықпен байланысты қолайсыздыққа түсіністікпен қарауды сұраймыз. Сондай-ақ, жүру бағытты алдын ала жоспарлап, жол қозғалысы ережелерін қатаң сақтауды ұсынамыз», – деп ескертеді әкімдіктен.

Сонымен қатар келесі бағыттардың қозғалыс сызбасы уақытша өзгереді:

16 қыркүйектегі нөсерден кейін Алматы тұралап қалды. Қаладағы жол кептелісі 10 баллға дейін өсті.

2GIS-тен байқағандай Рысқұлов және Абай даңғылында екі бағытта да кептеліс. Райымбек даңғылы Тәтібеков көшесінен бастап солтүстік бағытта, Төле бидің бойы Достық даңғылынан бастап солтүстік бағытта жол қозғалысы қиындаған.

Ораз Жандосов көшесінен бастап Шығыс айналма жолға дейін Әл-Фараби даңғылының бойы оңтүстік бағытта қозғалыс тоқтаған. Және Сейфуллин даңғылының бойы екі бағытта да кептелісте тұр.

Жол қозғалысының қиындауына себеп болған қатты жауын кешкі 17:00-ден кейін басталды. Синоптиктердің болжамынша, 17-18 қыркүйекте де қалада жауын-шашын болып, ауа температурасы 18-20 градусқа дейін түседі.

Ескерте кетейік, 17 қыркүйекте...

Алматы қаласы мен Алматы облысында электр энергиясына тарифтерінің көтерілуі мүмкін деген ақпаратқа байланысты Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігінің Табиғи монополияларды реттеу комитеті ресми түсініктеме берді. Комитет тұрмыстық тұтынушылар үшін тарифті көтеру күтілмейтінін хабарлады.

Баспасөз қызметінің хабарлауынша, Ұлттық экономика министрлігінің Табиғи монополияларды реттеу комитетіне 2025 жылдың 25 тамызында «Алатау Жарық Компаниясы» АҚ – «ЭнергоСбыт» филиалынан электр энергиясын жеткізу тарифінің алдағы уақытта көтерілуі туралы ресми хабарлама келіп түскен.

Алайда Қазақстан Республикасы Кәсіпкерлік кодексінің 124-6-бабының 6) тармақшасына сәйкес мұндай шешім жария тыңдаулар өткізілген соң бірақ қабылданады.

Сонымен бірге тариф бойынша шешім өңірдің қазірг уақыттағы әлеуметтік-экономикалық жағдайын ескере отырып және...

Алматы облысы, Алатау қаласына қарасты Али ауылының маңында жатқан қатты тұрмыстық қалдықтар полигонында өртті сөндіру жұмыстары әлі жалғасып жатыр.

Өрт 15 қыркүйекте басталған. Өрт ошағының бір бөлігі тереңде орналасқан, тіпті 10 метрге дейін жетеді. Сондықтан бықсып жану әлі де сақталуда.

Сонымен қатар, полигон беті тұрақсыз болғандықтан, опырылу қаупі бар, осыған байланысты ауыр техниканың қозғалу мүмкіндігі шектеулі.

Өртті сөндіруге Алматы облысы мен Алматы қаласының ТЖД-нің шамамен 150 қызметкері және 70-тен астам техникасы, сондай-ақ Ұзынағаш ауылындағы 28237 әскери бөлімі, «Қазселденқорғау» мекемесі, Алматы қаласы ТЖМ Құтқару қызметі, полиция департаменті мен жергілікті атқарушы органдар жұмылдырылған, – делінген хабарламада...

Кеңес одағының төлқұжатымен 35 жыл өмір сүріп келген әйел табылды. Қостанай облысының Қазанбасы станциясында ерекше жағдай тіркелді.

Бұл «Samruk-Kazyna Trust» корпоративтік қоры хабарлады. «Саламатты Қазақстан» медициналық пойызы жобасының  мамандарына әйел адам жүгінген.

Ол осы уақытқа дейін КСРО төлқұжатымен өмір сүріп келіпті. Ешқашан мемлекеттік органдарға жүгінбеген екен. Кенет оның денсаулығы нашарлап, дәрігерлердің көмегі қажет болған.

Алайда медициналық мекемелер жоқ елдің құжатымен өмір сүріп жатқан тұрғынды қабылдаудан бас тартқан. Жаңа құжаттарды өз бетінше рәсімдеуге жасаған талпыныстары да сәтсіз аяқталды.

Осы орайда пойыздың медиаторы мен заңгері қол созды. Шолпан Шалғазина Қостанай облыстық Адам құқықтары бюросына, Бас прокуратураға және ІІМ-ге ресми өтініш жолдады. Архивтен...

Сот Талғат Ермегияевтің адвокаты берген жеке шағымы бойынша шешім қабылдады. Бұған дейін «Астана ЭКСПО-2017» ұлттық компаниясының бұрынғы басшысы Ермегияев шартты түрде мерзімінен бұрын босату туралы өтініш берді. Алайда сот бұл өтінішті қабылдамады.

Содан кейін адвокат Анар Құсайынова Алатау қаласы сотының бұл шешіміне шағым түсірген. 16 қыркүйекте сот шағымды қарап, бұған дейін шыққан шешімді өзгеріссіз қалдырды.

Айта кетейік, 2016 жылдың маусымында Талғат Ермегияев 14 жылға бас бостандығынан айырылған. Сот шешіміне сәйкес, «Астана ЭКСПО-2017» ұлттық компаниясы пайдасына 5,9 миллиард теңге өтемақы төлеуге міндеттелген. 

16 қыркүйек, сейсенбі күні Израильдің Газа секторындағы шабуылынан кем дегенде 68 адам қаза тапты. Бұл туралы Kursiv.Media Әл-Жазира телеарнасы мәліметіне сүйене отырып хабарлайды.

Израиль әскерінің Газа секторына сейсенбіде басталған шабуылынан зардап шеккендер саны артып келеді. Әл-Жазира дерегінше, таңертеңнен бері өңірде кем дегенде 68 адам қаза тапты. Телеарна осындай мәліметті жергілікті ауруханалардан алған.

Жергілікті билік өкілдерінің айтуынша, елудан астам адам Газа қаласында мерт болған. Соның ішінде 20 адам шаһардың Дарадж ауданында көз жұмған.

Палестиналықтар Израиль шабуылынан ғана емес, аштықтан да қырылып жатыр. Телеарна бүгін үш адам аштықтан өлгенін хабарлады.

БҰҰ-ның оккупацияланған Палестина аумағын зерттейтін халықаралық тәуелсіз комиссиясы...