Жаңалықтар

Алматыда 2025 жылғы кадеттер арасындағы әлем чемпионаты аяқталды. «Кадет» деп 12 жасқа дейінгі жас шахматшыларды атайды. Әлем чемпиондары атанғандар – 8 жастағы Алиша Бисалиева мен Әдинұр Әділбек, сондай-ақ 12 жастағы Данис Қуандықұлы. Қазақстандық шахматшылар командалық есепте де үздік болды.

Шахматтан 2025 жылғы кадеттер арасындағы әлем чемпионаты (FIDE World Cadet Chess Championships 2025) 19–30 қыркүйек аралығында Алматыдағы Балуан Шолақ атындағы СКК бас аренасында өтті.

88 ел мен аумақтан 842 жас шахматшы, оның ішінде Қазақстанның барлық 20 өңірінен 229 ойыншы, классикалық уақыт бақылауымен 90+30 (партияға 90 минут және әр жүріске 30 секунд қосылады) швейцариялық жүйе бойынша 11 турлық қиын жолдан өтті.

Алматы облысында екі көлік бетпе-бет соқтығысып, 8 адам қайтыс болды. Тағы екі адам зардап шекті деп хабарлайды облыстық полиция департаментінен.

«Алдын ала мәлімет бойынша, «Лексус» автокөлігі қарсы жолаққа шығып кетіп, «Тойота» минивэнімен соқтығысқан. Жол апаты салдарынан сегіз адам оқиға орнында көз жұмды, тағы екі адам ауруханаға жеткізілді», – деді ведомство өкілі.

Жол-көлік оқиғасы Алматы–Бішкек автожолының 107-шақырымында болған.

Қазір сотқа дейінгі тергеу басталды. Оқиғаның мән-жайын анықтау үшін тергеу шаралары жүргізіліп жатыр.

Осыған дейін өңірде оқушылар мінген автобус пен жеңіл автокөлік апатқа ұшырап, екі адам қайтыс болды.

Астанадағы сотта 600 мың теңгенің тортына тапсырыс берген блогер Аселина Батырдың күйеуі дипломат екені айтылды. Соған сүйеніп блогердің өкілдері сот процесін жабық форматта өткізуді сұрады.

Азаматтық істі қарап жатқан судья Гүлзада Рашқалиева процестің ашық өтетінін айтты.

Жауапкердің өкілдері алдын ала сот тыңдауы барысында Аселина Батырдың күйеуінің дипломат екенін бірнеше рет айтып өтті. Сондай-ақ блогердің Қазақстанда тұрмайтынын жеткізді.

Процестен кейін БАҚ өкілдері талап арыз беруші кондитер Нұршат Ақбергенованың өкілі Аржан Сәдуақастан «сотта жауапкер өкілінің қайта-қайта Аселина Батырдың дипломаттың әйелі екенін айтуын сотқа көрсетіліп жатқан қысым деп санамай ма?» деп сұрады.

«Солай қабылдауға болады. Аселинаның күйеуі кім екенін білген...

2025 жылдың қаңтар-шілде айларында Қазақстанға 134 366 жаңа және жүрілген жеңіл автокөлік импортталған. Бұл өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда 59,4%-ға көп. Бұл туралы Kursiv.media autoreport.kz-ке сілтеме жасап хабарлайды.

Ұлттық статистика бюросының мәліметінше, 2025 жылы Қазақстанға жеңіл көліктер негізінен Қытай, АҚШ және Жапониядан әкелінген.

Автокөлік жеткізуші елдердің алғашқы ондығы:

2025 жылдың алғашқы жартысында қазақстандықтардың нақты ақшалай табысы төмендеді. Бұған басты себеп – наурыз айынан бері сақталып отырған жоғары инфляция. Инфляция халық табысының нақты өсімін «жеп қойып» олардың сатып алу қабілетін әлсіреткен.

Халықтың нақты табысы төмендеген сайын, адамдар күнделікті шығынын жабу үшін банктен тұтынушылық несие алуға мәжбүр. Halyk Finance сарапшыларының айтуынша, бұл үрдіс – қазіргі жағдайдың айқын көрінісі. Бұған қоса, депозиттердің өсу қарқыны да баяулап барады.

«Халықтың негізгі табыс көзі – жалақы 2025 жылы нақты өсім қарқынын күрт баяулатты. Жалақы деңгейіндегі теңсіздік те өзекті мәселе болып отыр: жалдамалы жұмысшылардың жартысынан астамының табысы орташа жалақыдан...

NASA 2035 жылға дейін Айға астронавтар үшін қоныс салуды көздеп отыр. Бұл Сиднейде өткен Халықаралық астронавтика конгресінде айтылды.

Interfax ақпаратына қарағанда, бұл туралы агенттіктің басқарма басшысының міндетін атқарушы Шон Даффи мәлімдеген.

Жай ғана база емес

«Біз Айда адамдар үшін тұрақты өмір сүру жағдайларын жасағымыз келеді, – деді Даффи. – Бұл жай ғана алдыңғы база емес, тұтас қоныс болады».

Оның айтуынша, қоныстың тіршілігін қамтамасыз ету үшін атом энергиясы пайдаланылмақ. Салмағы 15 тоннадан аз реактор 100 кВт электр қуатын өндіре алады. Бұл мөлшер 14 ай түнінде, күн панельдері жұмыс істемейтін кезде, Ай базасын электрмен...

Белгілі әнші Нұрлан Еспановтың ұлы Олжас Еспанов «Қайрат» – «Реал Мадрид» матчына арналған билеттерді бірнеше есе бағамен сатып жатыр. Ол инстаграмдағы парақшасында кемінде жиырма шақты билетті саудаға шығарды.

Олжас Еспанов Орталық Стадиондағы шығыс сектордағы 1-18 қатардан 20 билетті сатты. Бір билет бағасы 494 000 теңгеден басталып, 768 мың теңгеге дейін жетеді. Одан бөлек «Қайрат» қызметкерлері үшін берілген тегін шақыру билеттерін 500 мыңға саудалады.

«34 сектор, 9 қатар, 7-8. Бір билет бағасы – 500 мың теңге. Бұл Қайрат қызметкерлеріне арналған шақыру билеттері. ЖСН-сіз, кіретін кезде QR код сканерлейсіз де өтесіз. Жеңілдік жасай аламын», – деп жазды...

Белгілі қазақстандық маман Талғат Маруаұлы Байсуфинов футболдан Қазақстан ұлттық құрамасының бас бапкері міндетін уақытша атқаратын болып бекітілді.

Байсуфинов командамен бірге 2026 жылғы әлем чемпионатының іріктеу кезеңі аясында өтетін екі ойында жұмыс істейді:

Талғат Байсуфинов бұған дейін ұлттық құраманы екі мәрте басқарған: 2016–2017 жылдары, 2020–2022 жылдары.

Қазақстан футбол федерациясы (ҚФФ) Байсуфиновтың мол тәжірибесіне сенім білдіріп, алдағы маңызды матчтарда табыс тіледі. Сонымен қатар, ҚФФ ұлттық құраманың тұрақты бас бапкерін тағайындау бойынша келіссөздер жүргізіп жатқанын мәлімдеді. Қазіргі таңда үш шетелдік маман үміткерлер қатарында бар.

Қазақстан қор биржасындағы (KASE) күндізгі сауда барысында 1 АҚШ долларының құны 549,06 теңге болды. Айырбас пунктерінде көк қағаз 552 теңгеден сатылып жатыр.

Осы аптада доллар қатты көтерілді. Бір күн бұрын қор биржасы 548,50 теңгемен жабылған. Бүгін төл валюта тағы 0,29 теңгеге әлсіреді.

Ақша айырбастау мекемелерінде бір долларды 552 теңгеден сата бастады. Kurs.kz мәліметінше, Алматы қаласында 1 доллар 548,8 теңгеден қабылданып, 550 теңгеден сатылып жатыр. Астанада, әдеттегідей, баға сәл жоғарырақ – 547 және 552 теңге.

Қаржыгерлер ұлттық валютаның құнсыздануын мұнай бағасымен байланыстырды. Әлем нарығында қара алтын құны түсіп жатыр. Бұған қоса, әр айдың аяғында шетел валютасына сұраныс артады. Өйткен...

Азия даму банкі (АДБ) Қазақстанның экономикалық өсу болжамын қайта қарап, 2025 жылға 5,3% және 2026 жылға 4,3% деңгейінде белгіледі. Бұл сәуір айындағы 4,9% және 4,1% болжамдарынан жоғары.

Қаржы ұйымының болжамын қайта қарауына үкіметтің инфрақұрылымға инвестиция салуын жалғастыру және пайдалы қазбалар өндірісінің артуы себеп болған.

2025 жылдың бірінші жартыжылдығында Қазақстан ЖІӨ өсімі жылдық есепте соңғы он жылдағы ең жоғары көрсеткіш – 6,2% жетті. Бұл құрылыс, өндіріс, қызмет көрсету және ауыл шаруашылығындағы белсенділіктің артуымен түсіндіріледі.

Инфляция болжамдары да көтерілді: коммуналдық қызметтер бағасының өсуі мен теңгенің әлсіреуіне байланысты орташа инфляция 2025 жылы 10,5%, ал 2026 жылы 8,4% деңгейінде күтілуде. Өсім қарқынына қарамастан...

АҚШ президенті Дональд Трамптың Газа секторында бейбітшілік орнату бойынша жоспарын Израиль премьер-министрі Биньямин Нетаньяху қолдады, деп хабарлады Reuters.

Әзірге ХАМАС бұл жоспарды қабылдай ма, жоқ па ол жапғы белгісіз.

Ақ үйде Нетаньяхуымен кездесуден кейінгі бірлескен баспасөз мәслихатында сөйлеген Трамп палестиналық анклав үшін «аса қиынға соғып жүрген бейбіт келісімге» «өте жақын қалғандарын» айтты. Ол ХАМАС-қа ұсынысты қабылдамаса, Израильдің ықтималды әрекетіне толық қолдау көрсететінін ескертті.

Ақ үй 20 тармақтан тұратын бейбітшілік жоспарын жариялап отыр. Жоспарға төмендегідей пункттер кіреді:

Алматыдағы Т. С. Сегізбаев атындағы академия стадионында өткен УЕФА жастар лигасының екінші тур ойынында «Қайрат» U-19 командасы мадридтік «Реалдың» жасөспірімдер құрамасымен күш сынасты.

Алғашқы минуттардан-ақ испандықтар басымдықты өз қолына алды. 8-минутта Хайме Барросо есеп ашса, араға 10 минут салып Виктор Вальлепеньяс екінші голды соқты. 38-минутта қонақтар үшінші голын соғып, бірінші таймды сенімді басымдықпен аяқтады.

Екінші таймда алматылықтар қарымта қайтаруға тырысты. 58-минутта Исмаил Бекболат бір гол соғып, есеп айырмасын қысқартты. Алайда 77-минутта Джакобо Ортега Конде тағы бір гол енгізіп, кездесудің соңғы нүктесін қойды — 4:1.

Айта кетейік, матч барысында «Қайраттың» Азамат Тұяқбаев пен «Реалдың» Ортега Конде пенальтиден мүлт кетті.

Еске сала...

Ұлттық банк банкаралық QR-төлемдер сервисін іске қосқанын хабарлайды. Бұл Қазақстандағы үш банктің клиенттері бір QR-мен төлем жасай алады дегенді білдіреді.

Жаңа қызметті «Банк ЦентрКредит», «Home Credit Bank» және «Freedom Bank» клиенттері пайдалана алады.

Операция жасау үшін сатып алушы клиент банктің мобильді қосымшасына кіріп, сатушының (сервиске қатысушы банктердің бірінде қызмет көрсетілетін) терминалында QR-кодты сканерлеп, төлемді растауы қажет.

«Банкаралық QR-төлемдерді іске қосу банктер арасындағы өзара іс-қимыл деңгейін арттырады, ыңғайлы етеді және тұтынушы үшін төлем қызметтерінің қолжетімділігін кеңейтеді», – деп атап өтеді Ұлттық банктен.

Басқа банктер «ішкі процестерін бейімдеген кейін» осы қызметті қоса алады деп атап...

Қазақстанда ауыл шаруашылығы жерлері арнайы онлайн платформасы арқылы бөлінетін болады. Учаскелерді беру конкурстарының жеңімпаздары автоматты түрде балл беру жүйесі арқылы анықталады.

АШМ мәліметінше, 2022 жылдан бері Қазақстанда пайдаланылмай жатқан немесе заң бұзушылықтармен алынған 13,7 млн гектар ауыл шаруашылығы жері мемлекет меншігіне қайтарылған. Оның 6,2 млн гектары қазірдің өзінде шаруаларға қайта бөлінген. Ал қалған 7,5 млн гектар жерді бөлу жұмыстары жүріп жатыр.

Президент тапсырмасын орындау және қалған жерлерді 2026 жылдың ортасына дейін ауыл шаруашылығы айналымына енгізу үшін министрлік өңірлерге арнайы жоспар жолдады. Бұл жоспар ауыл тұрғындарын жайылым жермен қамтамасыз етуге басымдық береді.

Жер конкурстарының жаңа форматы

Ауыл шаруашылығы жерлерін...

Құрақшы Аселина Батырдың ісі бойынша алдын ала сот тыңдауы жанжалға ұласты. Кондитер Нұршат Ақбергенованың өкілі мен судья арасында, сондай-ақ судья мен жауапкер өкілдері арасында сөз талас болып, сот отырысы кейінге қалды.

Тіпті Ақбергенованың өкілі Аржан Сәдуақас судьяға қарсылық білдірді. Бұл бойынша әлі шешім қабылданған жоқ.

Соттағы дау процесс басталғаннан-ақ өрши түсті. Жауапкердің өкілдері судьяның сөзін қайта-қайта бөліп отырды. Судья тараптардың заңды өкілдеріне бірнеше рет ескерту жасады.

Талапкер тарапы да сот процесіне наразылық танытты. Адвокат Сәдуақас судья Гүлзада Рашқалиева жауапкер өкілінің әрекетіне көз жұма қарағанын айтып шағымданды. Тіпті ол қарсы тарап өкілдері сұрақты орнынан тұрмай қойғанын айтып, өзі де солай істеуге...

Бұдан он-он бес жыл бұрын көптеген бизнес-идея сенімді әрі тұрақты табыс көзі болып көрінетін. Алайда 2026 жылға қарай жағдай түбегейлі өзгерді: технологиялар алға жылжыды, тұтынушылардың әдеттері өзгерді, ал бәсекелестік күшейгені соншалық, тұтас бірқатар салалардың екіпіні бәсеңдеп, сәтсіздікке ұшырады. Бүгінгі күні табысты кәсіпкер болу үшін жай ғана дүкен ашу немесе орын жалға алу жеткіліксіз – егер сіздің жобаңыздың айы оңынан туғанын қаласаңыз, бұрынғы тәсілдер іске аспай, нарық оны қабылдамауы мүмкін. Kursiv.media тілшісі өзектілігін жоғалтқан әрі шығынға айналған он бизнес-модельді қарастырды.

DVD-дүкендер, видеокассета жалға беру қызметі

Бір кездері видеокассета жалға алуға бару ерекше оқиға болатын: фильмді таңдап алу, бір кешке...

FlyArystan әуе компаниясы қол жүгінде Duty Free дүкендерінен алынған тауарларды тасымалдауға қосымша ақы алмайтын болды. Алматы қаласының әуе көлігі прокуратурасының араласуынан кейін, әуе компаниясы тәртібіне өзгерістер енгізді. Бұл туралы Kursiv.Media Бас көлік прокуратурасының баспасөз қызметі таратқан ақпаратқа сілтеме жасап хабарлайды.

Прокуратура FlyArystan қызметін талдау жүргізіп, халықаралық рейстердің жолаушыларына Duty Free өнімдерін тегін алып өтуге қойылған шектеулердің заңға сәйкес келмейтінін анықтаған. Прокурорлық қадағалау актісінен соң, әуе компаниясы ішкі ережелерін қайта қарап, өзгерістер енгізуге келісім берді.

Жаңартылған тәртіпке сәйкес, 2025 жылғы 1 қазаннан бастап халықаралық бағыттардағы жолаушылар аталған дүкендерінен сатып алынған тауарларды қол жүгінде қосымша ақысыз алып өте алады...

29 қыркүйек күні доллар бағамы 4 теңгеге қымбаттап, теңге құнсызданды. Қазақстан қор биржасындағы дүйсенбі күнгі сауда қорытындысы бойынша АҚШ долларының орташа бағамы 548,77 теңгеге жетті. Сауда көлемі 286,6 млн долларды құрап, 47,8 млн долларға азайды.

Қазақстан қаржыгерлер қауымдастығы сарапшыларының пайымдауынша, ұлттық валютаның әлсіреуіне бір жағынан мұнай бағасының төмендеуі, екінші жағынан ай соңында дәстүрлі түрде шетел валютасына сұраныстың артуы ықпал еткен.

Қазақстандық компаниялар бұл кезеңде импорттық келісімшарт бойынша төлемдер жасап, сыртқы қарыздарын өтейді.

Сонымен қатар, Kurs.kz дерегінше, бүгін Астанадағы айырбастау пункттерінде доллардың орташа сату бағасы 550 теңгеден асып, психологиялық шекке жақындады. Сарапшылардың айтуынша, мұндай құбылыс импорттық тауарлардың қымбаттауына...

Ақтау-Жаңаөзен трассасында автоцистерна аударылып, көлікке тиелген мұнай өнімі жерге төгілді. Бұл туралы облыстық экология департаментінен хабарлайды.

Төтенше жағдай 29 қыркүйекте трассаның 23 шақырымында болған. Оқиға орнына Маңғыстау облысы экология департаментінің мамандары барды. Олар топырақтан сынама алып, ластану көлемі мен қоршаған ортаға тигізген зиянды анықтамақ.

Департаментте атап өткендей, қабылданған шаралар туралы қосымша ақпарат кейінірек жарияланады.

Бұған дейін Қостанай облысында  жүк көлігі жанармай бекетіне соқтығысқанын жазған едік. Оқиға Тобыл кентіндегі «Мұнай Өнімдері» желісіне тиесілі жанармай бекетінде болған, зардап шеккендер жоқ.

Кондитер Нұршат Ақбергенова құрақшы Аселина Батырдан моральдық шығын ретінде 3 млн теңге өндіргісі келеді. Бұл туралы Астана қаралып жатқан азаматтық іс барысында айтылды.

Сондай-ақ торттың қалған құны ретінде 500 мың теңге өндіруді сұрап сотқа талап арыз жолдаған.

«Талапкер жауапкерге қойған екінші талабы – жауапкерден ар-намысқа, қадір-қасиетке және іскерлік беделге нұқсан келтіретін жалған мәліметтерді тарату арқылы келтірілген моральдық зиян үшін 3 000 000 теңге көлемінде өтемақы өндіруді, сондай-ақ жауапкерді сол мәліметтер жарияланған бұқаралық ақпарат құралдарында ресми теріске шығару жариялауға міндеттеуді сұрайды», – делінген талап арызда.

Айта кетейік, бұған дейін Аселина Батыр кондитер Нұршат Ақбергенованы «алаяқ» деп...

Қазақстандық крипторезерв 2026 жылдың басында іске қосылады. Бұл туралы Ұлттық банк хабарлады.

Ресми мәліметке сәйкес, мемлекеттік крипторезерв Ұлттық инвестициялық корпорация базасында қалыптасады. Жаңа крипторезерв ҚҰБ басқаруындағы елдің дербес резервтерінің құрамына қосылады.

Ұлттық Банктің хабарлауынша, кейбір басылым хабарлап жатқан Alem Crypto Fund мемлекеттік қорға жатпайды. Бұл қор ҚР Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігінің қолдауымен құрылғанымен, тек нарықтық алаңда жұмыс істейді және мемлекеттік резервтерді басқару құқығына ие емес.

«Мұндай қорлар «Астана» халықаралық қаржы орталығында құрылуы мүмкін, алайда олар мемлекеттік қаражатты басқаруға қатыспайды», – делінген хабарламада.

Қазақстан Республикасының заңнамасына және халықаралық тәжірибеге сай, ҚҰБ ұлттық қорды...

YouTube платформасы АҚШ президенті Дональд Трамппен арадағы сот дауын реттеу үшін 24,5 млн доллар төлеуге келісті. Бұл туралы Deutsche Welle жазады.

Келісімшарт талаптарына сәйкес, қаражаттың негізгі бөлігі, 22 млн доллар, Ақ үйдегі Trust for the National Mall қорына жіберіледі. Ал қалған 2,5 млн доллар талап-арыз берушілер арасында бөлінеді.

Трамптың аккаунты неге бұғатталды?

Трамп пен әлеуметтік желі арасындағы дау 2021 жылы басталды. Сол кезде Вашингтонда Трамптың жақтастары шеруге шығып, Капитолийге басып кірді. Президенттің Facebook, Instagram, YouTube және Twitter аккаунттары бұғатталды. Платформа басшылығы мұны Трамптың мәлімдемелері арандатты деп түсіндірген.

Президент әкімшілігі Meta Platforms-қа қарсы арыз тастады. Жағдайды сотқа дейін реттеу...

Алматыда өтетін «Қайрат» – «Реал Мадрид» матчын тамашалау үшін 26-29 қыркүйек аралығында 5 мыңнан астам шетелдік қонақ келді. Бұл туралы Алматы әкімінің баспасөз қызметі хабарлады.

Әкімдік дерегінше, Қазақстанның өзге өңірлерінен келген жанкүйерлермен бірге жалпы көрермен саны ондаған мың адамға жеткен.

Негізгі туристер легі Қытай, Үндістан, Ресей, Қазақстанның басқа облыстарынан, сондай-ақ Жапония, Ұлыбритания, Испания, Чехия, ТМД және өзге де Еуропа мемлекеттерінен келген.

Әкімдік матчтың экономикалық әсері айтарлықтай жоғары болатынын айтады.

Mastercard компаниясының мәліметінше, Алматыға келген шетелдік туристің орташа шығыны шамамен 1 500 АҚШ долларына жетеді. Бұл қаржыға қонақ үйде тұру, тамақтану, көлік, ойын-сауық пен сауда кіреді. Мұндай шығындар шағын...

Алматыда өтетін «Қайрат» пен «Реал Мадрид» арасындағы футбол матчының жанкүйерлеріне қолайлы жағдай жасау мақсатында қалада қосымша қоғамдық көлік қызметі іске қосылады.

60 тегін автобус

Орталық стадионнан қаладағы негізгі бағыттарға дейін барлығы 60 тегін автобус қатынайды. Автобустар 6 бағыт бойынша жүреді: