Жаңалықтар

Мәжіліс депутаты Айдарбек Қожаназаров Ұлттық банк төрағасы Тимур Сүлейменовтің атына депутаттық сауал жолдап, валюталық депозиттердің пайыздық мөлшерлемесіне қойылған шектеуді алып тастау керек деп мәлімдеді.

Қазір мұндай салымдардың ең жоғары мөлшерлемесі жылына 1% ғана болса, ал банктер халықаралық нарықтан валюталық қарызды 6–7% және одан да жоғары пайызбен тартып отыр. Депутаттың айтуынша, бұл шектеулер банктерге 160 млрд теңге кепілді табыс әкелген.

Сонымен қатар депуттың айтуынша, 2019 жылдан бері банктерге ағымдағы шоттағы қаражатқа пайыз төлеуге тыйым салынған. Соның арқасында 2024 жылы банктер клиенттердің 9,2 трлн теңгесін тегін тартып, оларды орналастыру есебінен шамамен 900 млрд теңге пайда тапты. Осыған ұқсас жағдай валюталық депозиттерде...

Балаңызды буллингтен қалай қорғаудың тәсілдері бар. Бұл туралы Ішкі істер министрлігінің баспасөз қызметі хабарлады.

Полиция ақпаратына қарағанда, баланы буллингтен қорғау үшін ата-аналар білуге тиіс нәрселер аз емес.

Буллинг белгілері қандай?

Бала себепсіз сабаққа барғысы келмесе немесе жиі басы немесе іші ауыратынын айтса, бұл да бір белгі болуы ықтимал.

Оқуға, үйірмелерге қызығушылығын жоғалтса, үйге сынған немесе жоғалған заттармен келсе, алаңдауға негіз бар.

Тұйықталса, үндемей қалса немесе мазасыздана берсе, мектеп пен сыныптастары туралы сөйлесуден қашса, онда буллингке күдіктену қажет.

Қорқып, күдіктеніп, мінез-құлқы күрт өзгерсе, бұған міндетті түрде мән беру керек.

Баланы қалай қолдау керек?

«Тыңдаңыз...

100 мыңға жуық адам Қазақстаннан көшіп кетсе де, шетелде отырып заңсыз зейнетақы алып келген. Бұл туралы еңбек және әлеуметтік қорғау министрі Светлана Жақыпова айтты.

Министр айтқан азаматтар елде тіркеуде тұрмайды, шетелде өмір сүреді. Арасында Ресей, Өзбекстанда тұратын азаматтар бар.

«100 мың азамат тіркеуде жоқ, бірақ зейнетақы алып отыр. Иә, арасында үйінде отырып, тіркеуден шығып қалған қарапайым кісілер бар. Бірақ негізінен ел арасында жоқ, тіркеуде тұрмайтын, шетелде жүріп зейнетақы алады. Ресейде, Өзбекстаннан да алып отырғандар бар. Түсініп отырсыздар ғой. Қазақстаннан да төлеп отырады, ол жақтан да төлейді», – деп түсіндірді Светлана Жақыпова.

Ол...

Мәжіліс депутаты Сергей Пономарев Алматының сәулеттік тұтастығы мен экологиялық тепе-теңдігін сақтау мақсатында қаланың өмірін тұралатып тұрған бейберекет құрылысты тоқтатуды сұрап, Үкімет басшысы мен Алматы әкіміне қайырылды.

Депутат «RAMS» құрылыс компаниясының жырға айналған жобаларына жеке тоқталғысы келетінін жеткізіп, өзіне аталған компания салып жатқан үй кешендеріне қатысты шағым өте көп түсетінін атап өтті.

«Компанияның көпшілік кешендері құрылыс нормаларын бұзудан бастап, ашық кемшіліктерге дейін қатаң сынға ілінуде. Бұрынғы жобаларын аяқтамастан аталмыш компания жаңа ауқымды жобаларды бастап жібереді», – дейді ол.

Депутаттың сөзінше, компания уәде еткен бірқатар әлеуметтік маңызы бар бастамаларын жүзеге асырмаған. Тар көшелерді кеңейту, трансформаторлық қосалқы станса...

«Қорлау» бабымен айыпталған Шымкент қалалық мәслихатының бұрынғы депутаты, кәсіпкер Қуаныш Дәулетәлиев сот отырысына тағы келмеді. Бұдан бұрын тағайындалған сот отырыстарына себепсіз келмеген оған іздеу жарияланған еді. Көп өтпей полиция Дәулетәлиевті тауып, сотқа жеткізген.

Сот кабинеті жүйесіндегі құжаттарға қарағанда, Дәулетәлиевтің ісін қалалық қылмыстық істер жөніндегі ауданаралық сотының судьясы Асхат Есенов қарап жатыр. Ол істі қарауды 9 қыркүйекке белгілеген. Бірақ 16 қыркүйекке қалдырған.

Сот отырысының қысқаша хаттамасында істің кейінге қалу себебі «сотталушының келмеуі немесе оның сотқа мас күйінде келуі» деп жазылған. Сот отырысы үзілісті қоса алғанда 12 минутқа созылған.

50 жастағы Дәулетәлиев бұдан бұрын сот отырысына себепсіз 3 рет келмеген. Полиция үйіне...

Ардақ Назаров мәжілістің ресми отырысында анасын туған күнімен құттықтады.

Жалпы отырыс кезінде депутат сауал жолдамас бұрын анасының 70 жас мерейтойымен құттықтағысы келетінін айтты.

«Бүгін менің анашымның туған күні, 70 жасқа толды. Құттықтауға рұқсат етсеңіз (Мәжіліс төрағасы Ерлан Қошановқа). Қадірлі анашым, (сізді) туған күніңізбен шын жүректен құттықтаймын. Сіздің мейірімге толы жүрегіңізге, жүзіңізден төгілген нұрға шомылып өстім. Анашым, әкетейым екеуіңіз құстың қос қанатындай мәңгі бірге болып, Құдай бере салған немерелеріңіздің қызығын көріңіздер. Анашым мен сізді қатты жақсы көремін. Сіздің алдыңызда басымды иемін. Баршаңыздың анаңыз аман болсын», – деді Назаров.

Депутаттың анасына деген жылы лебізіне әріптестер...

Гүлзира Айдарбекова сусабын даулағандарға ашу шақыра бастады. Бұған оқырмандарының алу жолын түсінбей жатқаны түрткі болған.

«Кейбір оқырмандарым тікелей эфирде саусақпен неше рет көрсетіп, мына телеграмға чек жіберіңіздер деп түсіндірсем де, неше рет сториске салып түсіндірсем де, түсінгісі келмей ме? Білмеймін. Ең болмаса, түк түсінбей жатсаңыздар, менің дайрегіме түбіртек пен телефон нөміріңізді жазып жіберіңізші. Біз де уайымсыз отырайық. Жұмысымды тамамдап…» – деп ұрсып жазба қалдырды Қайрат Нұртастың анасы.

Гүлзира Айдарбекованың пікірінше, әлеуметтік желіде ақшасына сусабын сатып алып, әлі ала алмай, дау тудырып жүргендердің ішінде жалған парақшалар бар.

«Фейк парақшамен әдейілеп, постымның астына «сусабынын қайда?» деп, елді кер...

Қазақстанда 1,1 млн адам 85 мың теңге немесе одан да төмен деңгейде жалақы алады. Бұл туралы еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі Светлана Жақыпова мәлімдеді.

Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорындағы аударымдар негізінде есептегенде, осы санның шамамен үштен бірі немесе 329 мың адамның айлық жалақысы 80 мың теңгеден төмен.

Бұған дейін «Аманат» партиясы Қазақстанда 1,8 млн адам жалақы алады деген ақпарат жариялаған еді.

85 мың теңге – елдегі ресми түрде ең төменгі жалақы көлемі. «2026–2028 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы» заң жобасына сәйкес, жалақы мен зейнетақы көлемі өседі. Бірақ төменгі жалақы көлемі еш өзгеріссіз қалмақ.

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев жолдауда толық емес отбасыларға берілетін көмек түрі мен жәрдемақы пайда болған соң, ажырасу көрсеткіштері күрт өскенін айтып, мұндай көмек түрін сынға алды. Журналистер Мәжіліс кулуарында Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі Светлана Жақыповадан бұл мәселені қалай шешетінін сұрады.

«Президент жолдауда толық емес отбасыларға берілетін әлеуметтік көмек түрі пайда болған соң, елде ажырасу көрсеткіші өсіп кеткенін айтты. Министрлік толық емес отбасыларға берілетін көмекті қысқарта ма?» – деп сұрады журналист.

Министр жеңілдіктерді бірден алып тастамайтынын, салалық министрліктер мен құзырлы орган өкілдерімен ақылдаса отырып, нақты шаралар қабылданатынын жеткізді.

«Президентт...

2025 жылдан бастап жетім балалар мен ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларды интернат ұйымдарына жолдау тәртібі өзгерді. Бұл туралы Оқу-ағарту министрлігі хабарлады.

Енді бала анықталған сәттен бастап қорғаншылық және қамқоршылық органдары оларды алдымен үш тәулікке дейін толық тексеруден өткізу үшін медициналық ұйымдарға уақытша орналастыруға міндетті.

«Бұл қадам баланың денсаулығын дер кезінде тексеруге, қажет болса медициналық көмек көрсетуге және заң аясында әрі қарайғы қолдауды ұйымдастыруға мүмкіндік береді. Ең бастысы – әрбір бала алғашқы күннен-ақ мемлекеттің қамқорлығы мен қолдауын сезінеді», – деп атап өтті ҚР Оқу-ағарту министрлігі Балалардың құқықтарын қорғау комитетінің төрағасы Насымжан Оспанова.

Депутаттардың бастамасы ҚР Міндетт...

Қазір алаяқтар дипфейк техноголиясын қолданып, танымал адамдардың атына жалған жарнама таратады. Ұлттық Банк соңғы уақытта жасанды интеллект (нейрожелілер) көмегімен жасалған алаяқтық әрекеттердің жиілегенін хабарлады.

Алаяқтар ресми тұлғалардың бейнеүндеулерін пайдаланып, жалған видеороликтер жасап таратады. Мұндай бейнелерде азаматтарға алаяқтардан зардап шеккен жағдайда тегін көмек көрсетілетіні айтылып, сенімге кірмек болады. Жалған видеолар YouTube, Instagram және TikTok әлеуметтік желілерінде жарнама арқылы тарайды.

Бұл үшін «дипфейк» технологиясы қолданылады. Ол адамның бейнесі мен дауысын шынайы етіп көшіруге мүмкіндік береді. Мұндай материалдар дезинформация тарату, қоғамдық пікірді манипуляциялау және мемлекеттік органдарға деген сенімді әлсіретуге бағытталған.

Ұлттық Банк азаматтарға бейнематериалдарды мұқият қарап, жасанды белгілерді байқауға кеңес береді. Видеодағы...

Мәжіліс депутаты Айдос Сарым бір палаталы парламентке тек партиялық тізім бойынша баруға болады деген бастамаға қатысты пікір білдірді.

Оның айтуынша, Қазақстанда партияға кіремін, тіркеймін деген адамға кедергі жоқ. Ал жылдап тіркеле алмай жүрген партиялардың еш әлеуеті жоқ деп санайды.

«Шындап келетін болсақ, ол партиялардың амбициялары бар, әлеуеті жоқ. Қолдан жасалып жатқан кедергі жоқ. Заңның талабына сай болсаң, жеткілікті. Әркім өзінің жағдайына қарау керек. Амбицияның заманы өтіп бара жатыр ғой. Билікті сынап жүрген 20 адам бір партияға бірігіп көрсін», – дейді ол.

Президент Қ.Тоқаев 8 қыркүйек күнгі жолдауында бір палаталы парламентке өту бастамасын көтеріп, ол...

Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі Светлана Жақыпова «аутизмі бар балаларды өлтіру керек» деген блогердің сөзіне пікір білдірді. Министр бұл пікірге мүлде келіспейтінін жеткізді.

«Мұндай жағдайлар мен мәлімдемелер тіркелмеуі керек. Біз инклюзивті қоғам құрып жатырмыз. Мүгедектігі бар адамдарды кемсітуге жол бермейміз. Қазір аутизм бұзылысы бар балалар бірнеше мемлекеттік органның – Оқу-ағарту министрлігі, Еңбек министрлігі, Денсаулық сақтау министрлігінің ерекше бақылауында тұр. Біз бұл балаларды толық қолдаймыз, ал блогерге қатысты құқық қорғау органдары дұрыс шешім қабылдайды деп ойлаймын», – деді Светлана Жақыпова.

Бұған дейін блогер Райхан Жұмамұратова «аутистер көбейіп кетті, оларды емдеу керек, егер емделмесе өлтіру немесе...

Қазақстанда ЖІӨ биыл жақсы көрсеткіштерге көтерілді. Мұндайда ЖІӨ құрылымындағы жалақы үлесі де көтерілуі керек. Алайда биыл ЖІӨ құрылымындағы жалақы үлесі төмендеп, 28,8%-ды құраған. Ал өткен жылы бұл көрсеткіш 31% болған. Бұл туралы Мәжілісте депутат Ерлан Саиров айтты.

Мәжілісте «Дамушы елдерді ерекше ескере отырып, ең төмен жалақыны белгілеу туралы конвенцияны ратификациялау» мәселесі талқыланды. Конвенция ең төмен жалақыны белгілеу бөлігінде халықаралық стандарттарды енгізуді көздейді және Қазақстанның да осы саладағы халықаралық нормаларды сақтау мен орындауға бейілдігін растайды.

Депутат Ерлан Саиров конвенция талаптарында жалдамалы жұмыскерлердің әлеуметтік жағдайының үнемі өсіп отыруы ерекше ескерілгенін айтты. Бірақ елдегі жағдай өзгеше.

Алматыдағы «Қайрат» футбол клубының спорттық базасына УЕФА президенті Александр Чеферин арнайы сапармен ат басын бұрды.

Чеферинді клуб академиясының жасөспірімдер командалары – «Қайрат» U-15 пен «Қайрат» WU-17 ойыншылары, сондай-ақ көру қабілеті шектеулі жандарға арналған Kairat Blind Football командасы қарсы алды. Жас футболшылар Чеферинді ағылшын тілінде сәлемдеп, естелік сыйлық табыс етті.

Сапар барысында УЕФА президентіне клубтың инфрақұрылымы таныстырылды. УЕФА президенті тұрғын блокпен, асханамен, медициналық орталықпен, жаттығу залымен және заманауи алаңдармен танысып шықты. Чеферин жастар құрамына жасалған жағдайдың Еуропаның алдыңғы қатарлы клубтарына тән деңгейде екенін атап өтті.

Сонымен қатар, негізгі команда мен «Қайрат-Жастар» бапкерлер штабымен әңгімелесті. Сапар соңында Александр Чеферин «Қайратты» Чемпиондар...

2025 жылдың тамызындағы дерек бойынша, Қазақстандағы үлестік құрылыстың 62,5%-ы «көлеңкелі» нарықта жұмыс істейді. Бұл туралы «Қазақстан тұрғын үй компаниясы» (ҚТК) хабарлады.

Қазір елдегі 19 қалада үлестік жүйемен 606 нысан салынып жатыр. Бірақ олардың 227-і ғана үлескерлердің қаражатын алуға әкімдіктен рұқсат алып, ҚТК кепілдігіне ие болған.

Ақтау, Көкшетау, Қонаев, Петропавл, Тараз, Семей, Түркістан, Орал, Павлодар және Қызылорда қалаларында жарнамаланған бірде-бір тұрғын үй кешенінде рұқсат жоқ. Осы қалаларда «көлеңкелі» нарықтың үлесі 100%-ға тең.

Ең төмен көрсеткіштер Шымкентте (36,9%), Атырауда (45,5%) және Астанада (50,2%) тіркелді.

2024 жылы «көлеңкелі» нарықтың үлесі 69,6% болған, бұл қазіргі көрсеткіштен 7,1 пайыздық тармаққа артық. Демек, бір жыл...

Қазгидромет 11-13 қыркүйекке арналған ауа райы болжамы жариялады. Синоптиктер бұл күндері оңтүстік өңірлерден басқа аумақта салқын әрі жаңбырлы ауа райы күтілетінін болжап отыр.

Ауа райының қалыптасуына солтүстік циклон мен онымен байланысты атмосфералық фронтальды бөліктер әсер етпек.

11 қыркүйекте солтүстікте, 11–12 қыркүйекте шығыста, 11–13 қыркүйекте Қазақстанның орталығында қатты жаңбыр жауады, солтүстік пен шығыста бұршақ пен дауылды жел болуы мүмкін.

13 қыркүйекте Қазақстанның оңтүстігі мен оңтүстік-шығысы Жоңғар циклонының ықпалында болып, жаңбырмен қатар ауа температурасының қысқа мерзімді жоғарылауы күтіледі.

Республика бойынша жел күшейеді, солтүстік-батыста, солтүстікте, шығыста, орталықта түнгі және таңғы уақытта тұман түседі. Елдің оңтүстігінде шаңды дауыл болжанады.

Көптеген өңірлерде ауа температурасыны...

Непалдың қаржы министрі Прасад Паудел жаппай наразылық кезінде жұрттың шабуылына ұшырады. Ашулы топ министрді шешіндіріп, тек ішкиіммен қалдырған, басына мотоцикл шлемін кигізіп, өзенге айдап жіберген.

Әлеуметтік желіде тараған видеода қаржы министрін топтың өзен ағысына қарсы қуып бара жатқаны анық көрінеді.

Оқиға елдегі экономикалық қиындықтарға байланысты туындаған жаппай наразылық кезінде болған. Халықпен кездесуге барған министр ашулы жұрттың агрессиясына тап болды. Қашып құтылмақ болған Паудел өзенге секіріп кеткенімен, наразылар соңынан қуып, тыныштық бермеген.

Ішкі істер министрлігі президент жолдауында белгіленген міндеттерді орындау бойынша жедел кеңес өткізіп, ондағы бастамаларды іске асыруға кіріскенін хабарлады.

Министрліктің мәліметінше, зорлық-зомбылық пен қоғамға жат мінез-құлықтың алдын алу үшін құқық бұзушылықтар жиі тіркелетін ойын-сауық орындарының қызметіне бақылау күшейтіледі. Ол мақсатта әкімдіктермен бірлесіп, мұндай орындарға мониторинг жүргізіледі.

Одан бөлек:

Қазақстанда инфляция үдей түсті. Нарық қатысушылары бұл жағдай базалық мөлшерлеме өсіп, теңгенің әлсіреуіне алып келуі мүмкін деп санайды.

Қаржыгелер қауымдастығы сараптамалық орталығының сауалнамасына қатысқан қаржы нарығының кәсіби өкілдері осындай пікір білдірген.

Инфляция және базалық мөлшерлеме

Тамыз айында айлық инфляция 1,0%-ға дейін жеделдеді. Сарапшылар бұған жанармай мен коммуналдық қызметтердің қымбаттауы, теңгенің әлсіреуінен импорт бағасының өсуі, бюджет шығыны мен әлемдік азық-түлік бағасының қымбаттауы ықпал еткенін айтады.

Осыған байланысты қазанда ақша-несие саясатының қатаңдауы мүмкін деген болжамдар күшейді. 10 қазандағы отырыста Ұлттық банк базалық мөлшерлемені көтереді деген пікірдегі сарапшылардың үлесі 22%-дан 40%-ға дейін өсті. Алайда басым бөліг...

10 қыркүйекке қараған түні Ресейдің Украинаға шабуылы кезінде бірнеше дрон Польшаның әуе кеңістігіне кірген. Бұл жайлы Польшаның Қарулы Күштерінің Жедел қолбасшылығы хабарлады.

«Бұл – азаматтарымыздың қауіпсіздігіне нақты қатер төндіретін агрессия әрекеті. Әуе кеңістігімізге кірген дрондардың бір бөлігі атып түсірілді. Қазір олардың құлауы мүмкін орындарды іздеп, анықтап жатыр», – деп атап өтті қолбасшылықтан.

Әскерилердің дерегінше, жойылған дрондар Подляск, Мазовецк және Люблин өңірлеріне түсуі мүмкін. Аталған аймақтағы тұрғындарға әскери операция кезінде үйде болуға кеңес берді.

Ресей дрондарын тоқтату үшін Польшаның Қарулы Күштері әскери авиация мен жерүсті әуе шабуылына қарсы қорғаныс жүйелерін қолданды. Сонымен қатар...

Қатарда қазір 1,5 мың қазақстандық бар. Бұл туралы сыртқы істер министрінің орынбасары Әлібек Бақаев мәлімдеді, деп хабарлайды KursivMedia.

Мәжіліс кулуарында Бақаев жарылыс салдарынан Қатарда жүрген қазақстандықтар зардап шекпегенін мәлімдеді.

«Зардап шеккендердің арасында қазақстандықтар жоқ. Ешкім жүгінген жоқ. Қазір Катарда шамамен 1,5 мың қазақстандық бар», – деді Бақаев.

Айтуынша, жалпы 516 адам консулдық есепке алынған. Дипломаттар олармен үнемі байланысты отыр.

9 қыркүйекте Израиль әскері Дохада бірнеше нысанға әуе шабуылын жасаған. Соққы жасалған жерлердің арасында ХАМАС саяси бюросы мүшелерінің резиденциялары да бар. Олар АҚШ-тың Газа секторындағы атысты тоқтату жөніндегі соңғы ұсынысын талқылау үшін бас қосқан болатын.

Ерлан Қошанов Президенттің жолдауда айтқан маңызды тапсырмалары қашан орындалатынын айтты.

Мәжіліс спикері  жыл соңына дейін Цифрлық кодекс пен Жасанды интеллект туралы заңдарды жыл соңына дейін қабылдау керектігін атап өтті.  

«Президент стратегиялық мақсат қойып отыр.  Ол – Қазақстанды үш жыл ішінде цифрлық мемлекетке айналдыру. Осы орайда саланы реттеу үшін нақты заңнамалық тетіктер қажет. Бұл ретте, Цифрлық кодекс пен Жасанды интеллект туралы заң ерекше рөл атқаруға тиіс. Қазір олар бойынша жұмыс жүргізіліп жатыр. Аталған заңдарды жыл соңына дейін қабылдауымыз керек»,– деді Қошанов Мәжілістің жалпы отырысында.

Банктер туралы заңнама жаңарады

Бұдан бөлек Қошанов мемлекет басшысының банктер...

«Қайрат» футбол клубының түлегі Салим Хасанов енді мансабын Испанияның әйгілі «Вильярреал» академиясында жалғастырады.

Бұған дейін жас ойыншы «Леванте» сапында өнер көрсетіп, өзін үздік қырынан танытқан. 2023 жылы ол 2010 жылы туған ойыншылар арасындағы лигада топ жарып, үздік сұрмерген атанды.

Салимге Испанияның тағы бір алпауыт клубы – «Валенсия» да қызығушылық білдірген. Дегенмен «Вильярреал» табандылық танытып, талантты футболшыны өз академиясына шақырды.

Әкесінің айтуынша, егер Салим бапкерлердің сенімін ақтаса, оны жас ерекшелігі жоғары командаға ауыстыру жоспарда бар.