Жаңалықтар

Астронавтар Айда жүріп-ақ бір-бірімен ұялы байланыспен сөйлесуге мүмкіндік алады. Жердің табиғи серігі – Айда ұялы байланыс технологиясы сынақтан өтеді деп хабарлайды Bloomberg.

Бұған дейін Аймен байланыс радиотолқында көмегімен орнатылып келді. Кезінде соның көмегімен бүкіл әлем Айға қонған америкалық Нил Армстронгтың даусын естіді.

Ұялы байланыс не үшін қажет?

Өкінішке қарай, байланыстың радиотолқынға негізделген түрі А нүктесінен Б нүктесіне дейін ешқандай кедергісіз жазықта дұрыс жұмыс істейді. Ал Айдың Жерге көрінбейтін екінші бір жартысында байланыстың мұндай түрі ұстамайды.

Сол себепті ғалымдар Айда ұялы байланыс технологиясын сынақтан өткізіп көрмек. Intuitive Machines компаниясы осы аптада Айға Athena модулін ұшырғалы жатыр. Ол НАСА-ны...

Freedom House халықаралық ұйымы әлем елдеріндегі саяси құқықтар мен азаматтық бостандық деңгейін бағалайтын жыл сайынғы «Әлемдегі еркіндік» есебін жариялады. Бұл есепте Қазақстанның еркіндік деңгейі төмендеп, «еркін емес» елдер қатарында қалды.

Қазақстанның көрсеткіштері

Есепке сәйкес, Қазақстан 100 мүмкін ұпайдан 23 ұпай жинап, «еркін емес» елдер санатына енгізілді. Бұл көрсеткіш өткен жылдармен салыстырғанда өзгеріссіз қалды.

Көрші елдердегі жағдай қандай?

Орталық Азиядағы басқа мемлекеттер де «еркін емес» елдер қатарында. Мысалы, Қырғызстан 27 ұпай жинаса, Өзбекстан 12 ұпайға ие болды. Бұл көрсеткіштер осы елдердегі саяси және азаматтық еркіндіктердің шектеулі екенін көрсетеді.

Ресей мен Украина да төмен көрсеткіштерге ие...

Қаңтар айында ақша айырбастау пункттерінде долларды сатып алу күрт төмендеп кетті. Бұл айда қазақстандықтар 120,4 млрд теңгеге доллар сатып алған. Бұл желтоқсан айымен салыстырғанда 45%-ға аз. 2024 жыл соңында халық 175,9 млрд теңгенің долларын айырбастаған болатын.

АҚШ валютасын негізінен Алматы (30,3 млрд теңге), Шымкент (29,1 млрд теңге) және Астана (11,8 млрд теңге) қаласының тұрғындары сатып алған.

Еуроға деген сұраныс артты

Есесіне өткен айда халықтың еуроға деген сұранысы екі есе артқан. 2024 жылдың желтоқсанында тұрғындар 18,4 млрд теңгенің еуросын сатып алса, қаңтарда ақша айырбастау пункттері 35 млрд теңгенің еуросын сатқан.

Еуроны негізінен Алматы мен Астана қаласының тұрғындары...

Алматыда автотұрақ бағасы айтарлықтай қымбаттайды. Қала әкімі Ерболат Досаев бұл шараның Алматы ауасын тазарту мақсатында қолға алынатынын айтты.

«Алматыда автотұрақ бағасы айтарлықтай қымбаттайды. Жаз айларында барлық үлкен қалалардағыдай автотұрақ бағасын айтарлықтай көтереміз. Біз осылайша қалаға кіретін көліктерді ығыстырамыз. Сонымен бірге қалада таза аймақтар құрамыз. Бұған қатысты арнайы құжат әзірленіп, мәслихатқа ұсынылып, талқылауға шығарылады. Екі басты мәселе әкімшілендіруде болып тұр», – деді әкім.

Досаевтың айтуынша, қыс мезгілінде жылыту маусымына байланысты қалада ауа сапасы қатты нашарлайды. Десе де, Алматы ауасын тазартуға қатысты оң шешімдер бар. Әкімдік 2025-2027 жылдарға арналған бағдарлама әзірлеген. Оған сәйкес, өндірістік...

Қазақстан тұрақтылық қоры Астанада сараптамалық-талдау орталығын құрмақшы. Бұл туралы Қазақстан қор биржасының сайтында жарияланған.

Жаңа орталықтың алдында бірнеше мақсат тұр:

Орталық мамандары дайындаған ұсыныстар мен есептерді Ұлттық Банк басшылығына ұсынады.

Орталықтың құрылуына жауапты Қазақстан тұрақтылық қорының негізгі акционері – Қазақстан Ұлттық Банкі. 2017 жылы Ұлттық Банк басқармасының қаулысымен құрылған.

Тоқаев бұған дейін валюта тұрақтылығы мен доллар бағамына қатысты экономистердің жұмысын сынға алған еді. Тіпті олардың жұмысын орташа деп бағалады.

«Ашығын айтсам...

АҚШ президенті Дональд Трамп Венесуэлада мұнай өндіру лицензиясын қайтарып алды. Латын Америкасындағы осы елде шикізат өндіруге рұқсатты кезінде бұған дейінгі президент Джо Байден әлем нарығында Ресей мұнайын алмастыру үшін берген.

Құрама Штаттар басшысының бұл шешімі әлем нарығында мұнай бағасының көтерілуіне әсер етті.

Мадуро уәдесінде тұрмады

Трамп Венесуэлада мұнай өндіру мен экспорттауға берілген рұқсаттың күшін жойғанын өзіне тиесілі әлеуметік желіде жариялады.

«Біз 2022 жылғы 26 қарашада Венесуэладағы (президент) Николас Мадуроға берген жеңілдіктердің күшін жоямыз», – деп жазды Трамп Truth Social әлеуметтік желісіне.

Сонымен бірге АҚШ президенті Венесуэла басшысының 2024 жылы президент сайлауын әділ...

Ақтау әкімінің бұрынғы орынбасары Тимур Сәдуақасовтың қолына кісен салынып, Қазақстанға жеткізілді.

Қандай күдік келтіріліп отыр?

Қаржылық мониторинг агенттігінің хабарлауынша, шетелге қашпақ болған жерінен өзбек шекарашылары ұстаған қашқын шенеунікті қайтаруға үш органның өкілдері жұмылдырылыпты. Атап айтқанда, ҚМА-дан бөлек, Бас прокуратура және ҰҚК өкілдері бар.

Ақтау әкімінің бұрынғы орынбасары Тимур Сәдуақасовқа «ірі көлемде алаяқтық жасады» және «пара беруге итермеледі» деген күдік келтіріліп отыр.

Шешілмеген мәселе және 90 млн теңге

Қаржылық мониторинг агенттігінің мәліметінше, экс-шенеунік адвакот Құрманбаевпен бірге, қызметтік байланысын пайдаланған. В.Долгалевтің серіктестеріне қатысты сотқа дейінгі тергеуде оған қолғабыс бере алатынын айтқан.  Бұл мәселені шешу үшін Сәдуақасов пен...

Кейбір фильмдер жай ғана оқиға емес, көрерменнің жанына, жүрегіне әсер ететін нағыз өнер туындысына айналады. Ақберен Елгезектің балалық шағына негізделген «Болмаған балалық шақ» фильмі дәл сондай туындылардың бірі. Бұл – жан жарасы, бала махаббаты, қорқыныш пен үміт, әділетсіздік пен күрес туралы терең мағыналы фильм.

Бала жүрегіне түскен жара

Сюжет қарапайым болғанымен, эмоциялық тұрғыдан өте ауыр. Басты кейіпкер – бала Ақберен. Жастайынан әкесінен айырылғаннан баланың анасы қиын жағдайдан шығу үшін басқа адамға тұрмысқа шығады. Бірақ өгей әке Тағай – баланың көзқарасында құбыжыққа айналады. Ақбереннің көзімен біз анасының жансыз мүсінге айналғанын, қорқыныштың барлық отбасын қалай билегенін көреміз.

Фильм бойы...

«ҚазМұнайГаз» ҰК АҚ 2024 жыл үшін акционерлерге рекордтық 350 млрд теңге көлемінде дивиденд төлеуді жоспарлап отыр. «ҚазМұнайГаз» ҰК АҚ Басқарма төрағасының бірінші орынбасары Құрманғазы Есқазиевтің айтуынша, бұл компанияның қаржылық тұрақтылығы мен табыстылығын айқындайтын көрсеткіш.

Ұлттық компания 2024 жылы өндірістік және қаржылық көрсеткіштерін айтарлықтай жақсартты. Мұнай өндіру көлемі 23,8 млн тоннаны құрап, өткен жылмен салыстырғанда 300 мың тоннаға артты. Сонымен қатар табиғи және ілеспе газ өндіру көлемі 9,55 млрд текше метрге жетті, ал 2025 жылы бұл көрсеткіш 11,1 млрд текше метрге дейін жетпек.

ҚМГ-ның мұнай тасымалдау көлемі 83,5 млн тоннаға жетіп, 4%-ға өсті. Мұнай өңдеу зауыттарында 18,2 млн тонна мұнай...

Қазақстандықтар Amazon Kuiper-дің интернетін 2026 жылдан бастап пайдалана алады. Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш министрлігі компания өкілдерімен кездесті.

Екі тарап Kuiper спутник желісінің жер үсті сегментін Қазақстанда орналастыруды талқылаған.

«Қазір Қазақстанды жаһандық спутниктік экожүйенің маңызды бөлігіне айналдыру үшін жобаның егжей-тегжейлерін бірлесіп қарап жатырмыз», – деп жазылған министрлік хабарламасында.

Amazon Kuiper-дің Қазақстанға келуі туралы әңгіме 2024 жылдың күзінен басталды. Сол кезде Цифрлық даму министрі Жаслан Мәдиев Қазақстан Джеф Безостың компаниясымен келіссөздер жүргізіп жатыр деген еді.

Осы жылы ақпанда Amazon Kuiper Kazakhstan Limited атты компания «Астана» халықаралық қаржы орталығында тіркелді. Компания капиталы...

Алматы облысының полициясы Шерзат Полаттың тергеу ісі аяқталғанын хабарлады.

«Кәмелетке толмаған баланы өлтіру фактісі бойынша өткен жылдың 4 қазанына қараған түні болған қылмысты тергеу аяқталды», – делінген полиция хабарламасында.

Полиция мәліметінше, екі тарап қылмыстық іс материалдарымен толық танысып шыққан. Содан кейін іс материалдары прокуратураға жіберілген.

Алматы облыстық полициясы тергеу барысында 40 сот сараптамасын жүргізіп, 200-ге жуық куәгерден жауап алған. Сонымен бірге күдіктілердің оқиға орнында айтқан жауаптары тексеріліп, процесс қатысушылары арасында беттестіру өткізілген.

«Қылмысқа қатысушылардың барлығына құқықтық баға бере отырып, 8 бейнематериал зерттелді. Қылмыстық іс 62 томнан тұрады, оны...

26 ақпан күні Астана қалалық сотының әкімшілік істер жөніндегі сот алқасы талапкер Медина Майсардың Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігіне қарсы берген апелляциялық шағымын қанағаттандырудан бас тартты. Бұл іс су тасқынынан зардап шеккен өңірлердің талапкерлеріне білім гранттарын бөлу мәселесіне байланысты қаралған болатын.

Сот шешімі қандай болды?

Сот алқасының шешімінде:

«Төтенше жағдай жарияланған өңірлерден келген талапкерлерге грант бөлу талапкердің құқықтарын бұзған жоқ. Жоғарыда көрсетілген жағдайлар шағымды қанағаттандырудан бас тартуға жеткілікті құқықтық негіз береді», – делінген.

Шағым неден туындады?

Майсардың өкілі Халида Әжіғұлова соттың бірінші инстанциясында қателік жіберілгенін айтты. Оның сөзінше...

26 ақпан күні ХАМАС төрт израильдік тұтқынның денесін қайтарды. Бұған жауап ретінде Израиль 625 палестиналық тұтқынды босатуға келісті. Олардың босатылуы бұған дейін жоспарланған, бірақ Израиль кейінге шегерген еді.

Үйіне оралатындардың арасында Цахи Идан, Охад Яхоломи, Ицхак Элгарт және Шломо Мансур бар. Алайда Изрaиль премьер-министрінің кеңсесі олардың ресми түрде расталуы тек сот-медициналық сараптамадан кейін ғана жүзеге асатынын мәлімдеді.

Израиль тарапынан босатылған тұтқындардың алғашқы тобы қазірдің өзінде Батыс жағалаудағы Рамалла қаласына жеткізілді.

Тұтқындардың отбасылары алдағы айырбас туралы алдын ала хабардар етілді.

«Біз күтіп отырмыз, бірақ бұл, шын мәнінде, біздің Цахи екеніне толық сенімді болу үшін барлы...

Саяхат кезінде мобайл байланыс өте маңызды. Өйткені басқа елге барғанда ең керегі — интернет. Әуежайдан түскен бойда такси шақырудан бастап, қонақүй брондап, картаны ашып қарап, үйге тамақ алдыру үшін байланыс қажет. Өз еліңіздегі оператордың ұсынған роумингі көбіне қымбат болып жатады. Сондықтан жергілік жердің сим-картасын сатып алуға мәжбүр боласыз. Бірақ олай әуре болғыңыз келмесе, eSIM орнатып ала аласыз. Ол қандай технология? Саяхат кезінде ол несімен ыңғайлы болады? Kursiv Media тілшісі пайдалы гайд әзірледі.

eSIM деген не?

eSIM (Embedded SIM) — әдеттегі физикалық SIM-карталардың орнын басатын, смартфон ішінде енгізіліп тұратын SIM-карта. Яғни ол чипі бар пластика карта емес, телефон, планшет...

Киев АҚШ-пен қол қою үшін «Украинаны қалпына келтіру инвестициялық қорының ережелері мен шарттарын белгілеу туралы келісімді» дайындады. Бұл туралы 26 ақпан, сәрсенбі күні Украина премьер-министрі Денис Шмыгаль мәлімдеді.

Оның сөзінше, Украина үкіметі 26 ақпанда құжатты зерттеп, оны Украина мен АҚШ президенттері арасындағы қауіпсіздік кепілдіктері туралы келіссөздер кезінде қол қою үшін ұсынбақ

Киевтің басты талабы өзгермеген

Денис Шмыгаль Украина президенті де, Украина үкіметі де бұл келісімді қауіпсіздік кепілдіктерінен бөлек қарастырмайтынын атап өткенін жеткізді.

«Құжаттың 10-бабында АҚШ үкіметі Украинаға ұзақ мерзімді бейбітшілікті қамтамасыз ету үшін қажетті қауіпсіздік кепілдіктерін алуға қолдау көрсететіні жазылған» дейді ол.

Жуырда Абай облысының әкімі болып тағайындалған Берік Уәли өңірдегі кадрлық ауыс-түйістерді бастап кетті.

Абай облысының Қаржы басқармасының басшысы болып Гүлфайрус Серікболова тағайындалды. Ол бұған дейін аталған басқармада басшының орынбасары қызметін атқарған.

Ал оның басшысы болған Асхат Смаилов әкім орынбасары болып тағайындалды.

InformatorKZ телеграм арнасы облыстағы кадрлық ауыс-түйістер жалғаса түсетінін, облыс әкімі аппаратының басшысы, өңір әкімінің барлық орынбасары (Дмитрий Гариковтан басқа) және облыстық басқармалардың негізгі басшылары ауысуы мүмкін екенін жазады.

Берік Уәли Абай облысының әкімі болып 2025 жылғы 17 ақпанда тағайындалған.

Ол қызметіне кірісе салысымен, бірнеше шендіге сөгіс жариялаған.

26 ақпанда «Алматы-Астана» автожолының 56 шақырымында жол апаты болып, 4 адам қаза тапты.

Мән-жайы

Алматы облысы полиция департаментінің мәліметінше, BMW-728 көлігінің жүргізушісі қарама-қарсы қозғалыс жолағына шығып, Ford Mondeo автокөлігімен соқтығысқан. Соққы салдарынан Ford өртеніп кеткен. Оқиға орнында Ford көлігінің жүргізушісі мен екі жолаушысы, сондай-ақ BMW-нің бір жолаушысы қаза тапты. BMW жүргізушісі түрлі жарақаттармен ауруханаға жеткізілген.
 
Аталған факті бойынша сотқа дейінгі тергеу амалдары басталған.

Полиция үндеуі

Полиция жүргізушілерді жол қозғалысы ережелерін қатаң сақтауға шақырады.

«Жылдамдықты асыру, қарама-қарсы жолаққа шығу, рөлдегі немқұрайлық – қайғылы жағдайларға әкелуі мүмкін. Бір жасалған қателік – адам өмірімен...

Алдағы уақытта Қазақстанда бензин бағасы кем дегенде Ресейдегі деңгейге дейін өсуі мүмкін. Бұл туралы брифингте Энергетика министрі Алмасадам Сәтқалиев мәлімдеді деп хабарлайды Kursiv.media.

Журналистер министрден бензин бағасын реттеу күшін жойғаннан кейін, баға қандай деңгейге дейін өсетінін сұраған.

Сәтқалиевтің айтуынша, мемлекеттік реттеудің күшін жою бағаның шекті деңгейін мемлекет белгілемеу үшін жасалған. Баға нарықтағы сұраныс пен ұсынысқа байланысты реттеледі. Сондай-ақ оған мұнай-газ инфрақұрылымына салынатын инвестиция мен жанармай құю стансаларының шығындары сияқты көптеген факторлар әсер етеді.

«Тәжірибеге сүйенсек, егер бұл нарықты өтпелі кезеңде қандай да бір реттеу шараларынсыз толықтай еркіндікке жіберсек, баға көршілес елдердегі деңгеймен теңесуі керек...

Энергетика министрі Алмасадам Сәтқалиев газ бен жарық бағасының неліктен күрт қымбаттағаны туралы пікір білдірді.

Ол 2025 жылға арналған жоспарды бекітіп отыр.

«Желі 90 пайызға тозған»

«Энергeтика министрлігі өзінің құзыры аясында энергетика секторының сенімділігін қамтамасыз ету жұмыстарын қолға алып жатыр. Біз электр стансаларындағы тарифтерді көтердік. Олардың тозу деңгейі 90%-ға жетіп отыр», – деді министр.

Оның айтуынша, осы жұмыстардың нәтижесіде 19 станса «қызыл аймақтан» шыққан. Былтыр шыққан Энергетика туралы заң бойынша министрлікке жылумен қамтамасыз ету қызметі берілген.

347 млрд теңге инвестиция

Алмасадам Сәтқалиев бағаның қымбаттауына желілердің тозуы да себеп болды деп...

Қазақстанда 2024 жылы электр энергиясын тұтыну 4,3%-ға өсіп, 120 млрд кВт/сағ-қа жетті. Бұл көрсеткіш – соңғы жылдардағы ең жоғары өсім. Электр энергиясын өндіру көлемі де 4,5%-ға артып, 117,9 млрд кВт/сағ-ты құрады. Алайда өндірілген энергия көлемі елдің ішкі сұранысын толықтай жаба алмады, нәтижесінде электр энергиясының тапшылығы орын алды.

Энергия тапшылығы және Ресейден импорт

Қазақстанның энергия жүйесіндегі бұл тапшылықты жою үшін KEGOC Ресейден электр энергиясын импорттауға мәжбүр болды. KEGOC басқарма төрағасы Нәби Айтжановтың айтуынша, тұтыну көлемі артқанына қарамастан, елдің энергия жүйесі тұрақты жұмыс істеп, қажетті көлемдегі электрмен қамтамасыз етілген.

2025 жылдың қазан айынан бастап 2026 жылдың наурызына дейін Қазақстан электр энергиясының тапшылығын...

«ҚазАтомӨнеркәсіп» компаниясының бұрынғы басшысы Мұхтар Жәкішев Үкіметтің қосылған құн салығын көтеру саясатын сынады.

«Дүрбелең басталады»

Топ-менеджердің пікірінше, ҚҚС-ны көтеру елде инфляцияны күшейтіп, қара экономиканы одан сайын кеңейтеді.

«Талай мәрте бастан өткен. 90-жылдары да салық көтерілген, бірақ ешқашан нәтиже берген емес.

Тауарлар мен қызмет көрсету бағасы 8 емес, бірден 20 пайызға көтеріледі. Соның салдарынан инфляция артады. Сөйтіп Үкімет қосылған құн салығын көтеруден түседі деп жоспарлаған табысты ешқашан ала алмайды. Есесіне дүрбелең басталады«, – деп есептейді Жәкішев.

Оның пікірінше, билікке салықты көтерудің орнына, пайда әкелетін басқа да шараларды қолға алған жөн. Мәселен, кеден түсімін...

Тоқаев Ердоғанды құттықтады. Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Түркия Президенті Режеп Тайип Ердоғанмен телефон арқылы сөйлескен.

Ақорданың хабарлауынша, Қазақстанның көшбасшысы түрік әріптесін туған күнімен құттықтаған.

«Қасым-Жомарт Тоқаев Режеп Тайип Ердоғанды туған күнімен құттықтап, бауырлас түрік халқының игілігі жолындағы жауапты мемлекеттік қызметінде толағай табысқа жете беруіне тілектестік білдірді», – делінген хабарламада.

Тоқаев Ердоғанды құттықтай отырып, екі ел арасындағы өзекті мәселелерді де сөз еткен.  Тоқаев пен Ердоған екіжақты қарым-қатынасты одан әрі нығайту жөнінде сөйлескен. Мемлекеттер басшылары Қазақстан мен Түркия арасындағы кеңейтілген стратегиялық серіктестігінің қарқынына көңілдері толатынын айтқан.

Тоқаев Ердоғанды келе жатқан қасиетті Рамазан айымен құттықтаған. Ұлық мереке алдында...

Дрондар шабуылдаған Каспий құбыры консорциуымы қазақстандық танкерлерді кестеге сай қабылдап жатыр. Отандық мұнайдың тасымалдануына кедергі жоқ. Энергетика министрі Алмасадам Сәтқалиев осылай деп мәлімдеді.

Оның сөзінше, Каспий құбыры консорциумында мұнай көлемін сақтайтын үлкен сыйымдылықтар бар. Сондықтан Қазақстан мұнайын ешбір кедергісіз қабылдап жатыр.

«Тигізген зардап бойынша есеп берілді, ол қазақстандық акционерлермен келісілді. Тұрақты жұмыс үшін КҚК-да үлкен көлемде мұнай сақтайтын сыйымдылықтар бар. Шамамен 1 млн тоннаға жуық. Қазақстан мұнайын ешбір кедергісіз қабылдап жатыр. Ол үшін барлық технологиялық шешімдер ұсынылған. Қазіргі уақытта мұнай тасымалдау графикке сай жүріп жатыр», – деді министр Сәтқалиев.

Ал тигізген зардап бойынша дипломатиялы...

АҚШ президенті Дональд Трамп Ресеймен бітімге келмейінше, Украинға әскери көмек тоқтатылғанын мәлімдеді.

Fox News журналисіне берген сұхбатында Трамп Украинаға қару-жарақ пен оқ-дәрі беру бейбітшілік келісімге қол жеткізгенше, тоқтатылғанын айтқан.

«Киевте әлі де әскери операцияларды жалғастыру үшін резерв бар. Дәл қазір АҚШ ештеңе бермейді. Бізге бейбітшілік туралы келісім керек. Әйтпесе, бәрі жалғасады», – деген Америка президенті.

Дональд Трамп бейбіт келіссөздер сәтсіз аяқталған жағдайда әскери көмек қайта жалғасуы мүмкін екенін де меңзеген.

«Көреміз. Біз қазір келіссөздер жүргізіп жатырмыз. Сирек кездесетін металдарға қатысты Украинамен келіссөздер әлі талқыланып жатыр», – деп мәлімдеген...