Жаңалықтар

2025 жылдың екінші тоқсанында Қазақстандағы бизнес пен халық тарапынан несиеге деген жиынтық сұраныс бірінші тоқсан деңгейінде сақталды. Бірақ сегменттер бойынша айтарлықтай айырмашылық байқалды. Бұл туралы Ұлттық Банктің екінші деңгейлі банктер арасында жүргізген тоқсандық сауалнамада жазылған.

Ірі бизнес қарқынын бәсеңдетті

Есепті кезеңде ірі бизнес тарапынан несиеге деген сұраныс 15%-ға төмендеді. Сарапшылар мұны екі негізгі факторға байланыстырады:

Осының нәтижесінде ірі бизнес берген өтінімдер саны 200-ге дейін қысқарды, бірақ өтінімдердің орташа көлемі 12,9 млрд теңгеге дейін (+12%) өсті. Бұл ірі кәсіпорындардың көлем...

Ішкі істер министрлігі аккаунтты алаяқтардан қорғау жолындағы қарапайым алайда маңызды ережелерді еске салды. Полиция нұсқаулығы төменде ұсынылып отыр.

Құпиясөз 12345 болмауы керек! Ұзын, күрделі құпиясөз қойыңыз: бас және кіші әріптер, сандар және арнайы белгілер (@, #, &) болсын. Аты-жөніңізді, туған күніңізді немесе қарапайым сөздерді қолданбаңыз.

Құпиясөзді дұрыс сақтаңыз. Телефондағы «Жазбалар»-ға немесе қағазға жазбаңыз. Оның орнына пароль менеджерін қолданыңыз – ол сізге жаңа құпиясөз құрып, сақтап, қажет болғанда ауыстырып береді.

Видео мен қоңыраудағы адамды тексеріңіз. Алаяқтар дипфейк қолдануы мүмкін. Сөйлесіп отырған адамнан басын бұруын немесе жанында тұрған затты көрсетуін сұраңыз. Шұғыл ақша жібермеңіз — «туыс» болса да, алдымен қоңырау шалып...

Дина Имамбай мемлекеттік тапсырыспен шығатын кітаптардың сапасы, жауапсыз авторлар мен редакциялық қателер туралы ойын ашық айтты.

Оның пікірінше, ақын-жазушылардың жауапкершілігі, тегін шығатын кітаптардың сапасы жылдан-жылға төмендеп барады.

Сараптама комиссиясына сын

«Мемлекеттік тапсырыспен шығатын кітаптарды қарасаңыз осыны байқайсыз. Грамматикалық, орфографиялық, тағы басқа да қателердің өріп жүргенін, пунктуацияны былай қойғанда, кітаптың көлемін көбейту үшін кейбіреулер көр-жерден жинаған мәтіндерін де қосып жіберетін болыпты», – дейді Имамбай.

Ол осы арқылы ақын-жазушыларды, авторларды ұялтқысы келеді. Сараптама комиссиясының осы қолжазбаларды оқитынан да күмән келтірді.

Мемлекет ақшасына – лайықты кітап

«Ал қоғамға, оқырманға керек небір жақсы кітаптар шықпай жатыр. Авторларының не қаражаты жо...

Қазақстандағы пойыздар Starlink және OneWeb спутник интернетіне қосылады. Бұл туралы цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрі Жаслан Мадиев үкімет отырысында мәлімдеді. Үкімет жасанды интеллект, GPS және мультимедиялық сервистерді қамтитын теміржол саласын цифрландыруды бастайды.

«Пойыз жолаушыларын OneWeb пен Starlink спутниктік интернетімен қамтамасыз ету жоспарланып отыр», – деді Жаслан Мадиев.

Министрдің айтуынша, Starlink-ті қазірдің өзінде пилоттық режимде «Астана – Бурабай» бағыты бойынша пойызда пайдалануға болады. Келесі кезекте – OneWeb желісін іске қосу.

Еске салайық, 13 тамыздан бастап Starlink компаниясы Қазақстанда ресми түрде интернет қызметін ұсына бастады. Starlink технологиясы арқылы шалғай және қолжетімділігі қиын аймақтардағы...

Шымкент қалалық сотында әкімдік ғимаратының алдында қала әкімінің орынбасары Руслан Берденовке 5 рет оқ атып, жаралады деген айып тағылған Ернар Жиембай соңғы сөз берілді.

Айыпталушы Жиембай қала әкімінің орынбасары Руслан Берденовке оқ атқанына шын өкінетінін, кінәсін ішінара келісетінін жеткізді.

Жиембайдың соңғы сөзі

«Бұл оқиға өздігінен болмады. Себепсізден себепсіз барып, тиіспеген адамға қаруымды алып қорқыту мақсатында оқ атқан жоқпын. Сот тергеуінде берген жауабымды толық қуаттаймын. Жәбірленуші Руслан Берденовтен кешірім сұраймын», – деді ол.

Жиембайдың айтуынша, жарыссөзде Берденовке көп сұрақ қоюға мүмкіндігі болмаған. Сол себепті тек кешірім сұраумен шектелген.

«Қалай болса...

Қазақстандық сатушылар үшін Ozon Қазақстан жаңа әрі тиімді жұмыс жағдайларын енгізуде. Бұдан былай отандық кәсіпкерлер маркетплейстің жергілікті заңды тұлғасымен, атап айтқанда «ОЗОН Маркетплейс Қазақстан» ЖШС-мен шарт жасай алады. Бұл оларға қазақстандық нарыққа бейімделген жағдайда жұмыс істеуге мүмкіндік береді. Әзірге жаңа шарттар тауарын өз қоймасында сақтайтын және Ozon (FBS схемасы) арқылы жеткізуді пайдаланатын сатушыларға ғана қатысты қолданылып отыр.

Компания қазақстандық сатушыларға арналған тариф саясатын қайта қарастырды. Атап айтқанда, сыйақы мөлшері, яғни тауарды сатқаны үшін маркетплейске төленетін белгіленген пайыз көлемі орташа есеппен 50%-ға төмендетілді: енді ол тауар санатына байланысты 20%-35% орнына 7%-15%-ды құрайды. Жаңа шарттар кәсіпкерлер үшін Ozon.kz арқылы сауда жүргізуді тиімдірек...

Бір аптадан кейін, 26 тамыз күні сағат 10:30-да Патох Шодиевтің «Еуразиялық қаржы компаниясына» қарсы шағымы бойынша алдын ала сот отырысы өтеді. Бұл туралы сот материалдарында айтылған.

Патох Шодиев – ЕҚК акционерлерінің бірі. Ол шілде айының басында сотқа жүгініп, 2025 жылғы 2 маусымда компания директорлар кеңесі қабылдаған шешімді жарамсыз деп тануды және ЕҚК-ге акционерлердің кезектен тыс жиналысын өткізуге міндеттеуді талап еткен. Алайда 2 маусымда директорлар кеңесі қандай шешім қабылдағаны белгісіз, бұл туралы ашық дереккөздерде де ақпарат жоқ.

Алматының ауданаралық экономикалық соты бизнесмен Патох Шодиевтің шағымы бойынша қамтамасыз ету шараларын қабылдаудан бас тартты. Соттың мәлімдеуінше, мұндай шешім «барлық акционерлік қоғамның қызметін...

Алматы әкімдігі тұрғындардың ескі көліктерін сатып алып, кейін оларды утилизацияламақ. Бұл Алматы ауасын тазарту мақсатында қолға алынып жатқан шара. 

Алматы орталығына ескі көліктер кірмейді 

Алматыда экологияны жақсарту мақсатында жаңа бағдарлама да әзірленіп үлгерді. Жаңа бастама аясында қаланың белгілі бір аудандарына кіру ақылы болмақ. Бұл туралы Алматы мәслихатының «Алматы қаласы аумағында атмосфералық ауаны қорғау саласында арнайы экологиялық талаптарды енгізу туралы» шешімінің жобасында айтылған. Құжат «Ашық НҚА» порталында жарияланды.

Қалаға ақылы кіру Еуро-0-4 санатындағы көліктерге қатысты болмақ. Жергілікті әкімдік Алматы ауасын ең көп ластайтын көліктер осы санаттағылар екенін мәлімдеп отыр.   Қаладағы зиянды заттардың жартысынан көбі дәл осы көліктерден...

Ерке Есмахан Раймды, яғни Райымбек Бақтыгереевті мақтан тұтатынын айтты. Оның айтуынша, ол отбасын адал еңбегімен асырап жүр.

«Күйеуімде күнде концерт. Той. Адал еңбегімен отбасын асырап жүрген жаным», – деп мақтан тұтатынын жариялады.

Сонымен бірге, Ерке Есмахан Райымбек Бақтыгереевтің концертінен үзінді жариялады.

Ерке қазір жас босанып, декрет демалысында. Жақында ғана сәбиін қырқынан шығарды.  Бірақ ол сахнаға шығуа асық.

«Бұл жолы декретте көп отырмай, тез-тез Ерке Есмахан болуға асығудамын», – дейді әнші. Оған Дженифер Лопестің Қазақстанда өткізген концерттері шабыт беріп отыр.

Балтық елдерінің сервисі Bolt Қазақстан нарығында Yandex Go-ға бәсекелес болуды көздеп отыр. Компания алдымен электрсамокаттардан бастамақ, кейін такси қызметіне көшеді. Бұл туралы көлік министрі Нұрлан Сауранбаев мәлімдеді.

Оның айтуынша, мұндай қадам бәсекені күшейтіп, Yandex Go үстемдік етіп отырған жағдайда тұтынушыларға көбірек таңдау беруді мақсат етеді. Сауранбаевтың сөзінше, министрлік басты назарды жолаушылар қауіпсіздігі мен нарықтағы әртүрлілікті қамтамасыз етуге, бәсекелестікке жағдай жасауға аударып отыр. Осы мақсатта Yandex Go-ға балама ұсыну үшін әртүрлі компаниялармен келіссөз жүргізіп жатыр.

«Бағаның төмендеуі үшін өзге компаниялармен келіссөздер жүргізу керек. Қазір халықтың таңдау мүмкіндігі болуы үшін жұмыс істеп жатырмыз», – деді министр.

Президент Қ.Тоқаев Шымкент қаласының әкімі Ғабит Сыздықбековті қабылдады.

Президентке қаланың биылғы бірінші жартыжылдықтағы әлеуметтік-экономикалық дамуы жайында есеп берілді.

Ғабит Сыздықбековтің айтуынша, жыл басынан бері негізгі капиталға салынған инвестиция көлемі 31 пайызға ұлғайып, 360 миллиард теңгені құраған. Биыл өнеркәсіп саласында жалпы құны 680 миллиард теңге болатын өнім өндірілген. Құрылыс қарқын алып, 517 мың шаршы метрден астам тұрғын үй пайдалануға берілген.

Өзге салалар бойынша көрсеткіш төмендегідей:

Астанадағы жеңіл рельсті көлік (LRT) желісінің болашақ станцияларының атаулары белгілі болды. Бұл туралы шешім қалалық мәслихаттың кезектен тыс сессиясында қабылданды. Депутаттар 18 аялдаманың атауын бекітті.

Маршрут бойында қысқа да түсінікті атаулар бар: «Әуежай», «Есіл», «Нұра». Сонымен қатар елорданың мән-мағынасына сай символикалық атаулар да ұсынылды: «Мәңгілік ел», «Ұлы дала», «Астана жұлдызы».

Бірқатар бекеттер қаладағы маңызды нысандарға байланысты аталды. Атап айтқанда: «Астана Арена», «Жекпе-жек сарайы», «Бәйтерек», «Ұлттық музей» және «Министрліктер үйі».

Сонымен бірге аялдамалар қатарында «Жібек жолы», «Мыңжылдық аллеясы», «Нұрлы жол» және «Театр» бар.

Енді мәслихат шешімі республикалық ономастикалық комиссияға жіберіледі. Егер аталған атаулар қолдау тапса, ресми түрде бекітіледі.

Айта кетейік...

Air Astana елорда әуежайындағы жоспарлы жөндеуге байланысты рейстер кестесінде уақытша өзгерістер болатынын хабарлады.

Өзгерістер ұшу-қону жолағына жасалатын жөндеуге байланысты болып отыр. Ол төмендегі күндерді қамтиды:

Өзгерістер Астанаға/Астанадан Алматы, Атырау, Ақтау, Ақтөбе, Орал, Қостанай, Өскемен, Франкфурт, Дубай, Сеул, Ыстамбұл, Анталья, Бейжің, Пхукет, Нячанг рейстеріне қатысты болады. Рейстері өзгерген жолаушылар алдын ала хабардар етілген. Түйісу рейстерін жоғалтқан жолаушыларға ұшудың балама нұсқалары ұсынылған.

Рейске қатысты өзекті ақпаратты тәулік бойы жұмыс істейтін Брондау және ақпарат орталығынан анықтауға болады.

Бұған дейін, Қазақстан мен Қытай авиация саласындағы ынтымақтастықты кеңейтіп жатқанын хабарлағанбыз.

2024 жылдың қазан айынан бастап «Қазақтелеком» мамандары республика бойынша 300 мың роутер орнатты. Компания жаңа жабдықты ескі жабдықпен ауыстыру немесе қосымша роутер орнату интернет сапасын айтарлықтай жақсартатынына сенімді.

«Бүгінгі күні клиенттерімізге шамамен 300 мың жаңа роутер орнаттық және осы жұмысты компания өз қаражаты есебінен, қосымша құрылғыны пайдалану үшін арендалық төлемсіз жүргізіп жатқанын айтқым келеді. Яғни клиент ешқандай қосымша шығын көрмейді және қосылған тарифіне сәйкес қызметтерді төлей береді», – деп мәлімдеді «Қазақтелеком» АҚ басқарма төрағасы Бағдат Мусин.

Телеком-операторының баспасөз қызметі «Қазақтелеком» компаниясына әртүрлі арналар арқылы күн сайын жаңа роутер орнатуға жүздеген өтініш түсіп жатқанын атап...

«ҚТЖ-жүк тасымалы» ЖШС бас директорының орынбасары Асан Үмбетовтің онлайн жиналыста қарамағындағы қызметкерлеріне дөрекі сөйлеген видеосын желіге кімнің таратқаны анықталып жатыр. Бұл туралы «Қазақстан темір жолы» ҰК» АҚ басқарма төрағасы Талғат Алдыбергенов айтты.

«ҚТЖ» басшысы балағат сөздер айтқан Асан Үмбетовті керісінше қорғап, ақтап алуға тырысты.

«Бүгінде ҚТЖ-ның өндірістік жиналысынан ақпараттың таралуына байланысты тергеу жүріп жатыр. Ақпараттың сыртқа таралып кетуі негізінен күрделі мәселе, ол бізге салдарын тигізді», – деді Талғат Алдыбергенов үкіметтегі баспасөз мәслихатында.

БАҚ өкілі Үмбетовтың бейәдеп сөздер айтуына бір машинисттің рельстен шығып кеткен вагондарды 13 шақырымға дейін сүйреп апаруы себеп болғанын еске салды.

Талғат...

Қаржылық мониторинг агенттігі Алматы қаласы бойынша департаменті «Comfort Time» ЖШС және басқа да бақылаудағы кәсіпорындардың басшылығына қатысты алдау арқылы мүліктік залал келтіру фактісі бойынша тергеу жүргізіп жатқанын хабарлады.

Қылмыстық схеманың ұйымдастырушылары бірқатар заңды тұлғаларды тіркеп, солар арқылы несие алуды көздеген, алайда іс жүзінде еңбек қатынастарында болмаған азаматтардың атына жалған зейнетақы аударымдарын рәсімдеген.

Салдарынан қарыз алушылардың табыстары мен төлем қабілеттілігі туралы жалған деректер қалыптастырылып, банктер соның негізінде несие рәсімдеген. Аталған заңсыз қызмет үшін ұйымдастырушылар қарыз алушылардан берілген соманың 10%-ына дейін «сыйақы» алып отырған. Көп жағдайда несие алушылар басынан банктер алдындағы міндеттемелерін орындаудан жалтарған.

Аталған қылмыстық схема аясында 399 млн теңге...

Мейірман Шекеев Шерзат Полатты өлтірген 8 қылмыскердің аппелляциялық шағымын өзгеріссіз қалдырғанын, екі әйелдің тағдырын прокуратура шешетінін айтты.

«Бірінші сатыдағы сот үкімін күшінде қалдырды. Аппеляциялық шағымды қанағаттандырмады. Екі әйел туралы жеке қаулы да өз күшінде қалды», – деді ол.

Мейірман Шекеевтің айтуынша, Шерзат Полаттың өліміне қатысты Дана Жақсыгелді мен Эльмира Нұрбекова тағдырын прокуратура қарастырады. Бұл орган қылмыстық құрамның бар-жоғын анықтайды.

«Прокуратура зерттейді. Қылмыстық құрам табылса, прокуратура сотқа жолдауы тиіс. Олардың қанша жылға сотталатынын айту қиын. Өйткені, біз 420 бап – жалған айғақ беру бойынша, 434 бап – аса ауыр қылмысты хабарламау бойынша іс қозғауды сұрадық. Енді оның қорытындысын жасайтын...

Биыл Жетісу облысында 41 мыңнан астам оқушының мектепке жиналуына көмек көрсетіледі. Соның ішінде әлеуметтік жағдайы төмен отбасынан шыққан 25 мыңдай балаға жалпы білім беру қорынан жәрдем жасалса, 16 650 балаға «Мектепке жол» республикалық акциясы аясында қолдау көрсетілмек, – деп хабарлады Жетісу облысы әкімінің баспасөз қызметі.

Облыстық білім басқармасының мәліметіне қарағанда, Жетісу облысында әлеуметтік жағдайы төмен отбасындағы 25 мыңдай балаға мектеп формасы мен кеңсе тауарларын алуға 1,1 млрд. теңге бөлінген. Бүгінгі күні аталған қаражат ата-аналардың жеке есеп шоттарына толығымен аударылған. 

Сол сияқты облыста республикалық «Мектепке жол» акциясы аясында тамыз айының алғашқы жартысында 8400-ден астам балаға көмек көрсетілген, атап айтқанда мектеп формасы...

Шымкент қалалық соты қала әкімінің орынбасары Руслан Берденовті өлтіруге оқталу фактісі бойынша қылмыстық істі қарау кезінде журналистке оғаш қылық көрсеткен төрағалық етуші судья Әбинұр Қарабаевтың әрекетіне тәртіптік баға беріледі. Бұл туралы Kursiv.Media тілшісіне Шымкент соты хабарлады.

Сол мәліметінше, судьяның әрекеті әдеп кодексінің талаптарын бұзуға жол беру бойынша тексеріледі.

«Заң талаптарына сәйкес қызметтік тексеру тағайындалатын болады. Оның қорытындысы бойынша құжаттар Судья әдебі жөніндегі комиссияның қарауына жіберіледі. Судьяның беделін түсіретін фактісі расталса, құжаттар Жоғарғы Сот Кеңесінің Сот жюриіне жолданады», – делінген хабарламада.

Бұған дейін журналист Ботагөз Омарова қала әкімінің орынбасары Руслан Берденовке 5 рет оқ атып, жаралаған...

Әлемдік БАҚ Ақ үйде өткен кездесуден кейін Украина президенті Владимир Зеленскийдің киім үлгісіне айрықша көңіл бөлді.

Бұл жолы Зеленский ресми шараға классикалық костюммен келді. Бұған дейін 2025 жылдың ақпанындағы АҚШ президенті Дональд Трамппен өткен келіссөздерде әскери стильдегі киімі үшін сынға ұшыраған болатын. Сол кезде көптеген басылымдар ресми шараға мұндай бейресми киіммен келу дипломатиялық этикетке сай емес деп жазған.

Ақ үйдегі соңғы кездесуде журналист Брайан Гленн Зеленскийдің костюмін мақтап:

«Тамаша көрініп тұрсыз, құрметті президент!» – деп әзілдеді.

Ақпандағы кездесуде, Зеленский соғыс біткен кезде ғана костюм киетінін айтқан еді.

17 тамызда Астана маңында Aerostar R40F UP-LA229 жеңіл ұшағы апатқа ұшырады. Ұшқыш пен жолаушы қаза тапты. Сол күні бір тұрғын ұшақтың апатқа ұшырау сәтін видеоға видеоға түсіріп алыпты.

Видео авторы сол күні Ақмола облысындағы ауылға кетіп бара жатқан уақытта апат куәгері болғанын айтты. Ол ақша бұлтты видеоға түсіріп жатқан сәтте ұшақтың апатқа ұшырағанын көрген.

«Аспанның әдемі көрінісін көрсетем деп ұшақ апатын видеоға түсіріп алған болып тұрмын. Қатты қорқып кеткенім сонша, жүрегім ұшып кете жаздады», – деп жазды жас қыз.

Видео әлеуметтік желіге жарияланды.

2029 жылға дейін теміржол локомотивтері мен жүк вагондары паркі жаңартылады. Бұл туралы Үкімет отырысында көлік министрі Нұрлан Сауранбаев мәлім етті.

Бүгінгі таңда локомотивтер паркі 1,9 мың бірлікті құрайды.

«Жаңарту бағдарламасына сәйкес, 2029 жылға дейін барлығы 456 локомотив сатып алу жоспарлануда. Локомотивтерді жеткізушілер – қазақстандық «Электровоз құрастыру зауыты», «Локомотив құрастыру зауыты» және Қытайдың CRRC компаниясы», – деді министр.

Оның сөзінше, АҚШ-тың Wabtec компаниясының деректерінде қазіргі уақытта Қазақстанда қолданыстағы жүрген локомотивтер заманауи және тиімді техникаларға жатқызылған, олар болашақтың тасымал талаптарына толық сәйкес келеді.

Ал жүк вагондары жеке операторлардың есебінен жүзеге асырылмақ. Елде 300-ден астам теміржол операторы

Өнеркәсіп және құрылыс министрі Ерсайын Нағаспаев қызмет ету мерзімі ұзартылған вагондарды пайдалануға шектеу енгізілетінін айтты.

«Осы шара отандық темржол көлік өндірушілерін қосымша тапсырыстармен қамтамасыз етуге мүмкіндік береді. Екіншіден, бүгінде отандық өндірушілерден ҚТЖ үшін жүк вагондарын сатып алуға проценттік ставканы субсидиялауға бөлінген қаражат көлемі төмен. Осыған байланысты, аталған жұмыстарды жүзеге асыру үшін жеткілікті қаржыландыруды қамтамасыз ету мәселесін пысықтау қажет»,– деп мәлімдеді министр үкімет отырысында.

Ведомство басшысы өндірістерді тапсырыспен қамтамасыз ету мақсатында ұзақ мерзімді перспективада оффтейк-келісімшарттар жасау мәселесін пысықтау қажет дейді.

«Мәселен, биыл Қазақстан вагон құрастыру компаниясының ҚТЖ-ға жүк вагондарын жеткізу келісімшарты аяқталды...

”Freedom Insurance” СК“ АҚ басқарма төрағасының орынбасары Александр Түлешов Қазақстандық сақтандыру форумында цифрлық шешімдердің мүмкіндіктері туралы айтып берді.

Ол DTP.kz цифрлық сервисінің нәтижелерін таныстырды. Айтуынша, атаулы сервис ішкі үдерістерді оңтайландырып, сақтандыру жағдайларын реттеуде ашықтықты арттыруға көмектесе түскен.

Делдал түсінігі жойылады

«Цифрлық шешімдер сақтандыру төлемдерін рәсімдеу мен қызмет көрсету тізбегіндегі делдалдарды жоюға мүмкіндік береді. Онлайн-модельге көшу арқылы «көмекшілердің» – көлікті қарап шығушылардың, апаттық комиссарлардың және тағы басқа қызметкерлердің саны азайды. Бұл біздің компанияға сыбайлас жемқорлық тәуекелдерінен арылуға және әкімшілік шығындарды азайтуға көмектесті», – деді ол.

Оның сөзінше, 2024 жылы компания шамамен 1,5 млрд...