Жаңалықтар

Алматы қаласы цифрлы инновация орталығы екенін тағы дәлелдеді. 31 қаңтар және 1 ақпан аралығында «Атакент» павильондарының бірінде Халықаралық Digital Almaty 2025 цифрлы форумы өтті.

Ауқымды жиынға салмақ берген спикерлер арасында KazChess/ҚШФ президенті Тимур Турлов та бар. Ал шахмат ойынына тікелей қатысы бар шаралар бағдарламаның ең тартымды бөліміне айналды.

Осымен жетінші мәрте ұйымдастырылған форумға әлемнің түкпір-түкпірінен 300-ден аса сарапшы қатысты. «Industrial AI: жаңа дәуір технологиясы» тақырыбымен өткен басқосуда жасанды интеллектінің бизнес пен мемлекеттік басқаруға ықпалы ғана емес, қаржы және корпоративті секторлардың шахматқа стратегиялық ойлау құралы ретінде қарай бастағаны сөз болды.

Шахматтан жасанды интеллектіге дейін

Шахмат интеллектуалды ойын екенін жұртты...

Мемлекетке қайтарылған активтердің 1,4 млрд теңгесіне Ұлытау өңірінде 80 орындық мектеп салынады. Бұл туралы Үкіметтің баспасөз қызметі хабарлады.

«Үкімет Ұлытау облысының Қаражал қаласында 80 орындық мектеп салуға Арнаулы мемлекеттік қордан 1,4 млрд теңгеден астам қаражат бөлді», – делінген баспасөз хабарламасында.

Баспасөз қызметінің мәліметінше, білім ошағы «Вокзал» шағын ауданында салынады. Бұл ауданда мектеп тапшы. Сол себепті аудан оқушылары қаланың басқа аудандарында орналасқан мектептерде оқуға мәжбүр. Орын тапшылығына байланысты қала мектептері екі ауысымды оқу тәртібін енгізген.

Жаңа мектеп бірінші кезекте орын тапшылығын шешеді. Сонымен бірге өңірде заман талабына сай мектеп пайда болып, білім...

Уоррен Баффеттің Berkshire Hathaway қоры шығыны көп Sirius XM компаниясына инвестиция сала бастады. Morgan Stanley Илон Масктің қарызын сатылымға шығармақ. 4 ақпандағы әлемдік БАҚ шолуына зер салыңыз.

Уоррен Баффеттің қоры Sirius XM компаниясының акцияларын сатып алып жатыр

Уоррен Баффетт Sirius XM америкалық спутниктік радиохабар тарату компаниясының акцияларын қайтадан сатып ала бастады. Соның нәтижесінде оның бұл компаниядағы үлесі 35,4%-ға жетті, деп хабарлады CNBC.

Баффетттің Berkshire Hathaway қоры дүйсенбі күні 2,3 млн акцияны 54 млн долларға сатып алған. Бұл туралы АҚШ-тың Бағалы қағаздар және биржалар жөніндегі комиссиясына (SEC) жіберілген есепте айтылған.

Дегенмен, Sirius XM үшін 2024 жыл ауыр кезе...

Туристердің қауіпсіздігі үшін енді әрбір шетелдік қонаққа QR-коды бар карточка беріледі. Бұл туралы Polisia хабарлады.

Енді Қазақстанға келген әрбір шетелдік азаматқа шекаралық бақылау пункттерінде немесе әуежайда QR-коды бар арнайы карточка беріледі. Бұл QR-код туристерге қажетті ақпаратты ұсынатын SafeTravel.kz атты көп тілді электрондық порталға бағыттайды.

SafeTravel.kz порталы қандай мүмкіндіктер ұсынады?

SafeTravel.kz жүйесі туристердің Қазақстанда қауіпсіз жүріп-тұруын қамтамасыз етуге арналған. Порталда келесі маңызды ақпараттар мен қызметтер қолжетімді:

Қайтарылған активтерді басқару компаниясы Назарбаевтар әулеті шыққан Шамалған ауылы маңындағы 142 гектар жерді екінші рет аукционға шығарды. KursivMedia редакциясы Шамалған ауылы, Үш-Қоңыр резиденциясы маңында орналасқан бұл жер телімі экс-президент Нұрсұлтан Назарбаевтың бауыры марқұм Болат Назарбаевқа қатысы бар екенін анықтады.

Жер телімі туралы

Жер телімі 2025 жылдың 5 ақпанында сағат 10:00-де аукционға шықты. Лоттың бастапқы бағасы 127,8 млн теңге көлемінде бағаланған.

«Жер телімі «Үш-Қоңыр» резиденциясына барар жолда күзет бекетінің артында, Іле-Алатау ұлттық паркінің ерекше қорғалатын аймағымен шекаралас. Шамалған ауылынан 16 шақырым жерде орналасқан. Учаскеге кіру және шығу жолдары ыңғайлы орналасқан. Кірме жолдарға асфальт төселіп, жол...

5 ақпанда елдің басым бөлігі жауын-шашынсыз суық ауа райын алып келетін Солтүстік антициклонның ықпалында болады. Бұл туралы «Қазгидромет» болжамында жазылған.

Болжам

Қар тек елдің батыс аймақтарында күтіледі. Солтүстік-батыста,  шығыс пен орталықта қатты жел соғады.

Жалпы республика бойынша синоптиктер тұман, көктайғақ және желдің күшеюін болжайды. Жүргізушілерге ұзақ сапарлардан бас тартуға кеңес беріледі, ал жаяу жүргіншілерге тайғақ көшелерде мүмкіндігінше мұқият болу ұсынылады.

Астанада күн бұлтты, жауын-шашынсыз, түнде және таңертең тұман, түнде температура -12 -14 °C, күндіз -4 -6 °C.

Алматыда көшпелі бұлт, жауын-шашынсыз, түнде температура -9 -11 °C, күндіз 0 -2 °C.

Шымкентте көшпелі бұлт, жауын-шашынсыз, түнде температура...

АҚШ президенті Дональд Трамптың Ақ үйге оралғаны IT-индустриясына әжептәуір әсер ететіні анық. Қоғамның барлық дерлік саласына ықпалы бар бұл саяси жағдай техно әлем үшін де жаңа мүмкіндіктер мен челленждерге толы болатын сыңайлы. Кейінгі айларда Америка әкімшілігінің дижитал экономика, монополияға қарсы реттеу, жасанды интеллект және басқа да маңызды мәселелерге қатысты ұстанымдары сараланған материал батыстық БАҚ беттерінде көп жазылды. Сарапшылардың ойына шолу жасап көрейік.

Алпауыт IT-компаниялардың айы оңынан туа ма?

Трамп әкімшілігі IT-саласындағы ірі ойыншыларға қысымды азайтатын сыңайлы. Өйткені қазірдің өзінде монополияға қарсы бастамалар қайта қаралып жатыр. Атап айтқанда, алпауыт IT-компаниялардың басын бюрократиямен қатырмау керек деп өз арасында талқы бастап...

Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі шағын несие беру тәртібі туралы қаулы өзгергенін хабарлады. Құжат биыл 22 қаңтарда қабылданған.

Агенттік мәліметінше, қаулы микроқаржы ұйымдары қызметкерлерінің борышкерлермен жұмыс істеу тәртібін белгілеу мақсатында қабылданды. Енді осындай қаржы ұйымдарының қызметкерлері берешегі барларға күніне бір реттен артық қоңырау шала алмайды.

«Мерзімі өткен берешегі бар қарыз алушылармен жұмыс істеу барысында телефон арқылы, оның ішінде ұйымның бастамасы бойынша интернет желісінде, жұмыс күндері сағат 9.00-ден 21.00-ге дейін бір реттен артық қоңырау шалмайды«, – деп хабарлады агенттік.

Қаулыда қарыз алушымен жұмыс істеу кезінде оған берілетін ақпарат бойынша талаптар белгіленді. Атап айтқанда, кредитор мыналарды:

Көлік министрлігі Azerbaijan Airlines әуе компаниясының Embraer-190 ұшағымен болған оқиғаны тергеу бойынша алдын ала есепті ресми сайтында жариялады.

Министрліктің ресми сайтында жарияланған құжатта авиациялық оқиғаның себептері, тергеу барысы және қабылданған шаралар сипатталады. Алдын ала есепте оқиғаның мән-жайы, техникалық деректер және алғашқы қорытындылар көрсетілген.

Көлік министрлігі бұл құжатты ашық жариялау арқылы авиация саласындағы ашықтық пен қауіпсіздік деңгейін арттыруға бағытталғанын мәлімдеді.

Оқиғаның толық қорытындысы тергеу аяқталған соң, жарияланатын болады. Авиация саласындағы кез келген жаңартулар мен ресми мәлімдемелер Қазақстан Республикасы Көлік министрлігінің ресми сайтында қолжетімді болады.

Еске сала кетейік, 25 желтоқсанында Бакуден Әзірбайжанға бағыт алған Azerbaijan Airlines авиа компаниясының ұшағы құлады. Бұл апатта...

Қазақстан Ұлттық банкі «Инкассациялық қызмет BRINKS» компаниясының заңсыз әрекеттері туралы мәлімдеп, қазақстандықтарды сақ болуға шақырды.

Ресми мәліметтерге сәйкес, BRINKS басқа инкассаторлық фирманың лицензиясын заңсыз пайдаланып, өз сайтында жалған ақпарат таратқан. Атап айтқанда, компания «КАЗИНКАС» инкассациялық қызметінің құжаттарын өзінікі ретінде көрсеткен.

Ұлттық банк бұл әрекеттер тұтынушыларды жаңылыстырып, олардың сенімін теріс пайдалануға әкелуі мүмкін екенін атап өтті. Сонымен қатар, бұл қазақстандық ұйымның әлемдік The Brink’s Company инкассациялық қызметіне ешқандай қатысы жоқ екенін ескертті. BRINKS компаниясындағы ең үлкен үлес (12,53%) Blackrock инвестициялық корпорациясына тиесілі.

Ұлттық банк қазақстандықтарға инкассациялық қызметтерді тек ресми лицензиясы бар ұйымдардан алуға кеңес береді. Қазіргі таңда инкассация қызметін ресми...

Marvel және Disney киностудиялары «Фантастикалық төрттік: Алғашқы қадамдар» жаңа фильмінің алғашқы трейлерін жариялады. Бейнежазбада суперқаһармандар отбасы мен 1960 жылдардағы Нью-Йорк қаласы көрсетілген.

Фильмнің режиссері – Мэт Шакман, бұған дейін «Доктор Хаус», «Жақсы әйел», «Игра Престолов» және «ВандаВижн» сияқты танымал жобаларда жұмыс істеген. Ал продюсер Marvel Studios басшысы Кевин Файги болған.

«Фантастикалық төрттік» фильмі 2025 жылдың 24 шілдесінде көрерменге жол тартады.

Morgan Stanley инвесторларға Азия технологиялық нарығындағы құнды қағаздар пайдасын бекітуді ұсынды. Банктің есебінше, бұл сектордағы акциялардың құны жақын арада 20%-ға төмендеуі мүмкін.

Bloomberg-тің хабарлауынша, егер компьютерлік чиптерге салынатын баж салығы өсіп, сауда қатынастары тағы да шиеленіссе, Азиядағы технологиялық компаниялардың акциялары қысқа мерзімде шамамен 20%-ға құнсыздануы мүмкін.

Банк өкілдерінің пікірінше, технологиялық секторға кері әсер ететін жағымсыз факторлар «жалпы алғанда тәуекел мен кірістіліктің тиімсіз арақатынасын қалыптастырып отыр». Жасанды интеллект саласындағы бум акциялардың қымбаттауына әкелгенімен, акцияға шаққандағы табысқа қатысты болжамдар жақсарған жоқ.

Сондай-ақ сарапшылар 2018 жылы Дональд Трамптың алғашқы президенттік мерзімінде геосаяси шиеленістің күшеюі салдарынан технологиялық сектордағы акциялардың құлдырағанын еске салды.

Қандай...

АҚШ президенті Дональд Трамп Украинаға әскери және қаржылай көмекті жалғастыру үшін Киев Вашингтонға құнды шикізат жеткізуі тиіс деген шарт қойғысы келеді. Германия канцлері бұл талапты «өзімшілдік» деп атады деп жазады Euronews.

Мән-жайы

Германия канцлері Олаф Шольц Дональд Трамптың Украинаға әскери көмектің өтеуі ретінде құнды ресурстарға қол жеткізуге мүмкіндік беру туралы ұсынысын сынға алды.

«Бұл елдің ресурстарын қорғаныс қабілетін қаржыландыру үшін пайдалану «өте өзімшілдік, өте эгоцентризм» болар еді»,- деді Шольц Брюссельде өткен бейресми ЕО саммитінен кейін.

Шольц уәжі

Шольц сирек кездесетін металдар Украинаға елді соғыстан кейін қалпына келтіруге жұмсалуы керек деп...

Маңғыстау Италияның туристік каталогына енгізілді. Бұл туралы Kazakh tourism хабарлады.

Қазақстан мен Италия арасындағы туризм саласындағы серіктестікті кеңейту және жаңа бағыттарды дамыту мақсатында Kazakh Tourism мен Итальян-қазақ сауда қауымдастығы (ACIK) арасында меморандумға қол қойылды. Бұл келісім Италиядан Қазақстанға келетін туристер санын арттыруға және ұйымдастырылған турларды насихаттауға бағытталған.

Neos Air әуе компаниясы 2025 жылдың наурыз айынан бастап Қазақстан мен Италия арасындағы рейстер санын аптасына үш ретке дейін көбейтеді.

Италиялықтардың Қазақстанға деген қызығушылығы жыл сайын артып келеді. 2024 жылы Қазақстанға келген италиялық туристер саны 32%-ға өсіп, 13 000 адамға жетті. Визасыз режим мен тікелей әуе қатынасының артуы бұл көрсеткішт...

Премьер-министр Олжас Бектенов артық салмағы бар жүк көліктерін жолға шығармауға тапсырма берді. Ол үшін алдымен жүк көліктерінің салмағын өлшейтін автоматтандырылған жүйелер орнатылмақ. Ондағы мақсат – жолдарды тозудан сақтау.

Премьердің тапсырмасына қарағанда, енді салмағы нормативтен асып кетсе, көліктердің автожолмен жүруіне тыйым салынбақ.

«Көлік жолдарын нормативтік жай-күйін сақтау – басымдық берілген міндет. Көлік министрлігіне барлық жолдардың жағдайына қатаң бақылау жасауды және ақауларды уақтылы жойып отыруды тапсырамын», – деді премьер.

Олжас Бектеновтің бұл бұйрығын Көлік министрлігімен бірге, әкімдіктер де орындауы тиіс. Премьердің сөзіне қарағанда, жолдарды сақтау үшін жүк көліктердің салмағын өлшеу керек. Бұл автоматтандырылған жүйелерді орнатуды талап етеді.

LEGО конструкторынан құрастырылған киіз үй мен қазақтың ұлттық киіміндегі мүсіндерді шығарды.

Qazaq Grammar Instagram арнасында ерекше LEGО жинағы көрсетілген видео жарияланды. Бұл – конструктордан жасалғанмүсіндердің үлкен көрме. Олардың ішінде ұлттық киім киген қазақтар мен көшпелі мәдениеттің символы – киіз үй бар.

Telegram-дағы «‘98mag» арнасының мәліметінше, бұл LEGO арнайы Қазақстан үшін әзірленген. Конструктор 92 630 бөлшектен тұрады, жалпы салмағы – 193 кг. Фигураларды жинауға 342 сағат кеткен. Оларды Алматыдағы MEGA Alma-Ata сауда орталығындағы Marwin дүкенінен көруге болады.

Бұған дейін LEGO конструкторының жаңа моделі ретінде киіз үй жасау идеясы ұсынылған болатын. Алайда әзірге LEGO компаниясы мұндай жиынтықтың ресми түрде шығарылатыны туралы...

Қазақстанда көпбалалы отбасылардың қатары азайып келеді. 2024 жылы соңғы 5 жылдағы ең төменгі туу көрсеткіші тіркелген. Әлеуметтік және экономикалық себептер де бұл үрдіске айтарлықтай әсер етіп жатыр.

Жастар үшін білім алу, мансап құру сияқты басымдықтар бірінші орынға шығып, бала сүю мәселесін кейінге қалдыру үрдісі байқалады. Сонымен қатар экономикалық тұрақсыздық, баспана мәселесі және өмір сүру шығындарының көбеюі де көп отбасылардың балалы болу туралы шешімін кейінге шегеруіне себеп болып отыр.

Қазақстанда чайлдфри субмәдениеті бар ма?

Соңғы жылдары Қазақстандағы туу көрсеткіштерін қарастырғанда, чайлдфри субмәдениетінің демографиялық жағдайға айтарлықтай тікелей әсерін анықтау мүмкін емес. 2018-2021 жылдар аралығында туған балалар санының динамикасы туу көрсеткішін...

Ұшаққа алып кіруге тыйым салынған заттардың қатары көбеюі ықтимал. Кореядағы соңғы ұшақ апатынан кейін Air Busan әуекомпаниясы телефонды қуаттау құрылғысына тыйым салып отыр.

Independent ақпаратына қарағанда, бұл компания пауэрбанктерді багаж бөліміне өткізбеуді ұйғарған. Бұған 28 қаңтарда Гонконгқа ұшқан ұшақтағы өрт бұған себеп болған.

Қазақстанда тасымалдауға тыйым салынған заттардың тізбесі 2023 жылы 27 шілдеде бекітілді. Тамыз айында оған жаңа пункттер қосылған еді.

Елімізде ұшаққа отырған кезде қол жүгі мен багаж ретінде мынадай заттарға тыйым салынған:

Жарылғыш заттар, оқ-дәрі және олардың муляждары, радиоактивті заттар, есірткі заттары, газ және дәрі ретінде қолданылатыннан өзге,  аэрозольдің барлық түрлері, тез тұтанатын заттар. Соңғысына ацетон, жанармай, ішімдіктер...

Қазақстандық жазушы Дария Жұмагелдинова шығармалары мектеп оқулықтарына енгізілгенімен, тиісті қаламақы ала алмай жүргенін айтады.

Балалар жазушысы Жұмагелдинованың шығармалары ширек ғасырдан астам уақыттан бері Қазақстан мен Ресейдің әдеби жинақтарында жарияланып келеді. Ал 2015 жылдан бастап оның туындылары қазақстандық оқулықтарға енгізілген. Бірақ жазушы бұған ешқандай гонорар алмағанын айтып отыр.

«Маған қаламақы төлеуі керек деп ойладым»

«2015 жылы “Әдебиеттік оқу» оқулығы жарық көрді. Сол жерде менің екі тарауым бар. «Орыс тілі» оқулығына да өлеңдерім енген. Алматыда болған кезімде баспаға кіріп, «Әрине, маған қаламақы төленуі керек қой?» деп сұрадым. Ал олар: «Қандай қаламақы? Біз сізді классик еттік! Фотосуретіңізд...

Қазақстан Конго мемлекетіне жерді қашықтан зондтау жүйесін әзірлеуге көмектеседі.  Цифрлық даму министрлігі мен Конго Республикасы үшін айыру қабілеті жоғары Жерді қашықтықтан зондтау ғарыш жүйесін әзірлеу және іске асыру туралы инвестициялық келісімге ресми түрде қол қойды.

Бұл жоба ұлттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету, табиғи ресурстардың мониторингі, ауыл шаруашылығы, экология және урбанистика салаларында ғарыштық технологияларды дамытуға бағытталған. Келісім аясында жерді жоғары дәлдікпен және жедел бақылауға қабілетті спутниктік платформа құру көзделген.

«Аталаған келісім Конго Республикасына Жерді қашықтан зондтау спутниктерінің халықаралық тобына қосылуға мүмкіндік береді. Бұл топқа қазірдің өзінде Моңғолия кіреді»,- делінген  министрлік хабарламасында.

Құжатқа «Қазақстан Ғарыш Сапары» ұлттық компаниясы» А...

Банктер мемлекеттен қолдау ретінде алған 400 млрд теңгесін мерзімінен бұрын қайтарды. Қасым-Жомарт Тоқаев қабылдауында болған Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің төрағасы Мәдина Әбілқасымова осылай деп мәлімдеді.

Әбілқасымованың есебінше, қазір банк секторында жағдай тұрақты. 2024 жылдың қорытындысы бойынша:

Агенттік төрағасының сөзінше, халықтың шамадан тыс несие алуын азайту үшін арнайы заң қабылданған. Оның аясында еліміздегі 614 мың азаматтың 210 млрд теңге көлеміндегі берешегі ішінара немес толық кешірілген.

Бұған дейін мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Үкіметтің кеңейтілген отырысында...

Қазақстан қаржы биржасы «KASE Global» секторында биыл қаңтар айында бағалы қағаздар саудасының нәтижесін жариялады.

KASE мәліметінше, жергілікті қаржы биржасындағы Global секторында өткен айдағы сауда көлемі шамамен 7,5 млрд теңге ($14,3 млн) болды. 42 компанияның акциялары саудаланып, жалпы сомасы 5 млрд 758 млн теңгенің 14,5 мыңнан аса келісімі жасалды.

Қаңтар айында жергілікті биржада NVIDIA корпорациясы (NVDA_KZ) акцияларының саудасы қызды. Атап айтқанда, корпорация акцияларына қатысты 1 млн 376 млн теңгенің ($2,6 млн) 3,8 мыңнан аса келісім жасалды.

Алғашқы бестікке Tesla (TSLA_KZ), Occidental Petroleum Corp. (OXY_KZ), Advanced Micro Devices, Inc. (AMD_KZ) және Airbus (AIR_KZ) енді.

Айта кетейік, Қазақстан қаржы биржасында бағалы қағаздар...

ForteBank Astana International Exchange (AIX) алаңында 400 миллион долларды құрайтын бес жылдық еврооблигацияларын орналастырды. Аталған бағалы қағаздар Vienna MTF платформасында да саудаланады.

Бастапқыда 8,25% болып белгіленген купондық мөлшерлеме 7,75%-ға дейін төмендеген. Оған инвесторлардың сұранысы жоғары болуы себеп. Бұл соңғы 12 жылдағы қазақстандық екінші деңгейлі банк шығарған алғашқы еврооблигациялар болып отыр.

AIX басқарма төрайымы Әсел Мұқажанова ForteBank-тің еврооблигацияларының AIX биржасында листингтен өтуі қазақстандық қаржы секторына деген сенімнің жоғары екенін және банктің нарықтағы орнықты позициясын көрсететінін атап өтті.

«Бұл листинг шетелдік инвесторларға дамушы нарықтардың сапалы активтеріне қол жеткізе отырып, өз портфельдерін әртараптандыруға мүмкіндік береді,» – деді ол.

Киев АҚШ президенті Дональд Трамптың Украинаға әскери қолдау білдіретінінің өтеуі ретінде сирек металдарын иемденгісі келетініне пікір білдірді. О баста мұндай ұсыныс Украина тарапынан жасалған, деп жазады NYT.

Трамп мәлімдемесі

«Біз Украинамен келісім жасағымыз келеді, олар бізден алатын көмекті өздерінің сирек жер металдары және басқа да ресурстары арқылы өтейді» деген Трамп.

Ұсыныс бастапқыда Украина тарапынан айтылған

NYT бұл ұсынысты алғаш Украина президенті Владимир Зеленский жасап, Трамп соны іліп әкеткеніне назар аударды.

Зеленский АҚШ-тың Украинаға көмектесуі экономикалық тұрғыдан тиімді екенін, өйткені елде Америка өнеркәсібін дамытуға ықпал ететін стратегиялық маңызды минералдардың мол қоры...